Ngữ pháp của Anh – Anh và Anh – Mỹ có gì khác biệt? – Phần 1

Trong số 1,2 tỉ người sử dụng tiếng Anh như là ngôn ngữ mẹ đẻ hoặc ngôn ngữ thứ hai (Duffin, 2020) thì không hề có dạng tiếng Anh nào có tầm ảnh hưởng lớn như là Anh – Anh và Anh – Mỹ. Tuy tầm quan trọng của chúng là vậy nhưng nhiều người nói vẫn không thể phân biệt rõ ràng được ngữ pháp của chúng khác nhau ra sao. Điều này có thể dẫn đến hiện tượng bối rối khi người đọc gặp phải một câu tưởng như sai ngữ pháp hoặc không hợp lý, trong khi nó lại chỉ là cách hành văn phổ biến trong một dạng tiếng Anh. Để giúp đỡ người đọc trong việc phân biệt giữa hai loại tiếng Anh trên, bài viết sau đây sẽ liệt kê một số khác biệt lớn nhất giữa tiếng Anh – Anh và Anh – Mỹ, với ví dụ lấy trực tiếp từ các văn bản có giọng văn tương ứng với từng loại tiếng Anh trên.

Nguồn tham khảo và cách viết tắt

Do bài viết trên chủ yếu chỉ tham khảo một vài nguồn cố định xuyên suốt cả bài nên tác giả sẽ dùng ký hiệu để chỉ những nguồn đó. Điều này là để người đọc có thể dễ dàng phân biệt được nguồn hơn, cũng như là để câu văn ngắn gọn và dễ theo dõi hơn.

Nguồn

Ký hiệu/ Đường dẫn tới nguồn

English Grammar Today – Cambridge

(C)

British Council

(BC)

British Council Indonesia

(BC-2)

OneStopEnglish – MacMillian Education

(MM)

Các thì động từ

Thì hiện tại hoàn thành

Những người sử dụng ngôn ngữ Anh – Anh thì thường sử dụng thì hiện tại hoàn thành hơn Anh – Mỹ (C) (MM) (BC). Cụ thể thì cả ngôn ngữ Anh – Anh và Anh – Mỹ đều sử dụng thì hiện tại hoàn thành để nói về một hoạt động diễn ra ở quá khứ nhưng đang kéo dài tới hiện tại. Tuy nhiên thì Anh – Mỹ có xu hướng sử dụng quá khứ đơn nếu người sử dụng coi rằng hoạt động đó đã kết thúc trước thời điểm nói (BC).

Phân biệt ngữ pháp Anh Anh và Anh Mỹ
Bảng 1: Tần số xuất hiện của thì hiện tại tiếp diễn trong Anh Anh (LOB và F-LOB) với Anh Mỹ (Brown và Frown), tính bằng đơn vị số lần xuất hiện/triệu từ (pmw). (Hundt et. al., 2009)

Ví dụ:

Anh – Anh

…dominated by Apple’s iPad. Microsoft has already had a false start. In July it wrote…

Overdose – The Economist

…Indeed, Summerchild has already had his first meeting with Serafin…

A Landing On the Sun – Michael Frayn

Anh – Mỹ

…about something. Hazzauna already had suspicions. She finally asked the question…

The Living Nightmare – New York Times

…contest. He already had negative feelings about Romney but still remained undecided about whether to support him. The…

‘Dick’ versus the kitchen sink: The importance of narrative – Daily Kos

Thì quá khứ hoàn thành

Ngược lại thì quá khứ hoàn thành được sử dụng nhiều hơn trong Anh-Mỹ, đặc biệt là khi người đọc muốn miêu tả một hành động xảy ra trước hành động khác trong quá khứ. Trong Anh-Anh thì người nói thường sử dụng thì quá khứ đơn để diễn đạt ý này (C).

Ví dụ:

Anh – Mỹ

We had watched it on Sunday and Monday night, but we didn’t get to watch it tonight.

A: You had said your family is from back east?
B: Yeah.
A: Then they’ve moved out here for business reasons?
B: Yeah. My dad’s in banking. He got moved to Seattle and then moved here. (C)

Anh – Anh

We watched the news, then we watched a documentary.

A: You said your father died when he was quite young?
B: Well, he was, as far as I can remember, he was thirty-eight. (C)

Các động từ

Động từ số nhiều/số ít đi kèm với danh từ chỉ tập hợp

Trong Anh – Anh thì không có sự nhất quán nào trong việc dùng động từ số nhiều hoặc số ít để chỉ những danh từ tâp hợp. Tuy nhiên thì trong Anh – Mỹ, những danh từ chỉ tập hợp hầu như luôn đứng trước động từ số ít (BC).

Ví dụ:

Anh – Anh

With the sad death of their bass player David Mankaba behind them, the band are promoting their third LP, Absolute Jit, and hope their…

Northern Echo/British National Corpus

A band’s only as good as its drummer.

The Guardian

The family are now celebrating at a secret location.

BBC/British National Corpus

Help! The family is coming

BBC

…recognition of their 25th birthday. The group are looking forward to participating in the federation arts…

The Alton Herald/British National Corpus

Chinese group ‘is favourite to buy British Steel’

BBC

Anh – Mỹ

For each fan, there’s an invisible emotional calculus involved in deciding whether a band is or isn’t still “real.”

Reunion Tour! The Band Is Back! Wait, Who Are These Guys? – New York Times

…but also surging vitality. The family is young. It’s 1968. The picture…

Wild Life – The New Yorker

The group is trying to save North America’s largest salamander, also known as a “devil dog” and “old lasagna sides.”

Purdue part of national group bent on saving the hellbender – Purdue University

Tuy nhiên thì có một ngoại lệ duy nhất cho sự khác biệt này, đó là từ “police”. Trong cả Anh – Anh lẫn Anh – Mỹ thì danh từ này đều đứng trước động từ số nhiều (MM).

Anh – Anh

Police are bracing for a fresh spike in hate crime when Britain leaves the EU in March.

Police bracing for Brexit hate crime spike against EU citizens and migrants in March – The Independent

Eight out of 10 black Britons and eight out of 10 Bangladeshi Britons fear “police are biased against people from my background and ethnic group”,…

65% of minority ethnic Britons say police are biased against them – The Guardian

Anh – Mỹ

Police are still looking into a whether a crime was committed when a 29-year-old woman died

Bloody LES Death May Have Been Freak Accident – NBC New York

Yet Interior Minister Massoud Andarabi says police are also the hardest hit, taking 70% of all casualties among government forces

Minister tells AP Afghan police are hardest hit by attacks – AP News

“Have” và “take”

Trong Anh – Anh thì “have” hoặc “take” chung với những danh từ nói đến việc nghỉ ngơi hoặc lau dọn. Anh Mỹ thì chỉ sử dụng duy nhất “take” để ám chỉ những hành động này. (BC) (MM)

Anh – Anh

Cyclists have a rest at Needham Lake, a mere 28 miles from Dunwich.

You helmets, get a life!’: Celebrating 25 years of the Dunwich Dynamo – The Guardian

‘I need it to get through the day but I keep telling myself that I’ll take a rest day tomorrow…but it’s not happened yet.’

Rest days are still important during lockdown – here’s why you shouldn’t be exercising 7 days a week – Metro

An intruder was arrested after he broke into Celine Dion’s home to have a bath.

Intruder runs a bath at Celine Dion’s home – The Independent

The French do not wash. Fewer than five out of ten French people take a bath or shower every day and the French buy less…

French do not wash: official. But the British are smelly – The Independent

Anh – Mỹ

If you are sore from a workout, take a break from intense exercise, but consider active recovery like walking to help aid in recovery.

5 times when you should skip your workout and take a rest day – NBC News

“So showerheads — you take a shower, the water doesn’t come out. You want to wash your hands, the water doesn’t come out. So what do you do?…

Let it flow: Trump administration eases showerhead rules – AP

“Got” và “gotten”

Quá khứ phân từ 2 của từ “got” trong Anh – Anh thường là “got”, nhưng Anh – Mỹ thường sử dụng “gotten”. (BC) (C)

Anh – Anh

Dr Marteau suspected that glasses have got bigger over the years, and that this may have contributed to the…

British wine glasses have got bigger over the years – The Economist

Is that because exams have got easier or because pupils are now being better prepared?

Have GCSEs got easier? – The Guardian

Anh – Mỹ

“The one thing I can completely say that I’m pretty confident about is that if I didn’t pick him up that train would have gotten him,” Kulig said.

‘That train would have gotten him’: Man pulls off subway rescue – ABC News

The 2014 NBC News national exit poll found that voters are twice as likely to say that things have gotten worse than say they have improved.

Nearly 40 Percent of Voters Say Race Relations Have Gotten Worse – NBC News


Ngoại lệ duy nhất là trong các trường hợp từ “got” nằm trong cụm từ cố định “have/has (danh từ) got”, dùng để chỉ sự sở hữu một thứ gì đó, hoặc là “(danh từ) have/has got”, dùng để yêu cầu ai đó làm một việc. Trong trường hợp này thì cả hai dạng tiếng Anh đều sử dụng “got” (BC)

Anh – Anh

…house clapping, but viewers were irked when he was heard saying ‘have you got what you need?’ to camera crews. They accused…

Keir Starmer joins his family in the street to clap for carers – Metro


Anh – Mỹ

“They’ll say, ‘Hey, have you got a knife?’ And I say, ‘Boy, have I got a knife!’” said Christy.

Knife maker marks its 80th year in business – AP

“Have got” và “have”

Anh – Anh sử dụng cụm “have got” để ám chỉ nghĩa là sự sở hữu một thứ gì đó, hoặc là dùng để chỉ ra sự tồn tại của ai đó có quan hệ tới chủ thể trong câu, nhưng Anh – Mỹ thường thay cụm từ này bằng “have”. (C)

Anh – Anh

  • “have got” dùng để ám chỉ sự sở hữu một thứ gì đó. Trong trường hợp này thì thứ đang được sở hữu là số điện thoại.

These phone apps have got your number.

BBC

  • “have got” dùng để ám chỉ sự tồn tại của người có mối quan hệ với chủ thể của câu. Trong trường hợp này thì chủ thể là “I”, và người có mối quan hệ là anh/em trai và chị/em gái.

…home in Thailand. I have got a brother nicknamed ‘tamarind’ and a sister named ‘lemon’.”

Golf-Fruity feel as Thai coconut picks Championship lead – Reuters

Anh – Mỹ

  • “have” dùng để ám chỉ sự sở hữu một thứ gì đó hoặc khái niệm. Trong trường hợp này thì thứ đang được sở hữu là mơ ước.

I have a dream that one day every valley shall be exalted, every hill and mountain shall be made low, the rough places will be made plain. 

Martin Luther King

  • “have” dùng để ám chỉ sự tồn tại của người có mối quan hệ với chủ thể của câu. Trong trường hợp này thì chủ thể là “I” và và người có mối quan hệ là vợ và bốn người con.

“I have a wife and four kids, so I have plenty of ways to spend the money,″ said Pledger,…

Painter Wins $1M at Orange Bowl – AP

Động từ bất quy tắc có đuôi -t

Đối với các động từ bất quy tắc, Anh – Anh thường dùng đuôi -t cho thì quá khứ, Anh – Mỹ thì thường sử dụng đuôi -ed cho những từ này. (C) (MM)

Anh – Anh

He dreamt of days before his birth. When apes recalled a hero’s worth. And chimps were chimps and monkeys had an uncle.

Our neglected moral defects – The Economist

What have you learnt from your job and what advice would you give to those just starting?

Rookies and veterans: tell us what you’ve learnt at work – The Guardian

Anh – Mỹ

Kevin Richardson dreamed of attending Syracuse University before his life was derailed when he and four other black and Hispanic…

Before wrongful Central Park jogger conviction, he dreamed of Syracuse. The school has honored him. – NBC News

For example, he just learned about the existence of the topical pain reliever Orajel, all because he mentioned…

Meet hip-hop’s newest star, who says he learned English from watching YouTube videos – ABC News

Từ “shall”

Từ “shall” – dùng để chỉ tương lai – được sử dụng khá phổ biến trong Anh – Anh trong các bối cảnh trang trọng nói chung. Tuy nhiên thì Anh – Mỹ ưa sử dụng từ “will” hơn, và hầu như chỉ sử dụng từ “shall” trong các văn bản luật và một số trường hợp đặc biệt khác (C) (BC) (Algeo, 2006).

Anh – Anh

…of passive drinking. That will be the next target on the list of liberties we shall be robbed of. My last wife, dear thing,…

Low Life – Irreverent Reflections from the Bottom of a Glass – Jeffrey Bernard

Penelope Lively: ‘One of the pleasures of old age is the thought that I shall never see Heathrow again’

The Guardian

Anh – Mỹ

The Constitution says that the government shall take no part in the establishment of religion . . . [and] [n]o means no.

Tom C. Clark – Oyez

The officer shall presume that arrest is not the appropriate response for the person or persons who were not the primary aggressor

36-3-619 – Officer response Primary aggressor Factors Reports Notice to victim of legal rights. – Justia

Từ “needn’t”

Từ “needn’t” rất phổ biến trong Anh – Anh, nhưng trong Anh – Mỹ thì lại rất hiếm, và thường được thay bằng “don’t/doesn’t need to”. (MM)

Anh – Anh

GSK finds axing doctor payments needn’t torpedo sales.

Reuters.

Brexit day needn’t be about loss – it gained us the title of ‘second-biggest laughing stock on the planet’, didn’t it?

The Independent

Anh – Mỹ

Jennifer Lopez says she ‘doesn’t need’ to marry Alex Rodriguez yet

AP

Tiger Woods: ‘I don’t need to win the Masters, but I really want to’

CNN

“Do” theo sau động từ khuyết thiếu

Người Anh thường đệm thêm động từ “do” đằng sau những mệnh đề khuyết thiếu khi trả lời câu hỏi hoặc đang giao tiếp, trong khi người Mỹ thì thường bỏ từ này đi (C) (MM).

Anh – Anh

A: I don’t reckon I’ll get all As this time.
B: No.
A: I might do, but I doubt it. (C)

A: Are you coming with us?
B: I might do. (MM)

Anh – Mỹ

A:Yeah, so you think you might get an exercise bicycle?
B: Oh, I might. I have a regular bicycle out in the garage, but it’s been kind of raining and stuff around here lately. (C)

Lịch thi thử IELTS tháng này

Kinh nghiệm phòng thi rất quan trọng và thi thử là cách rất tốt để tích lũy kinh nghiệm. Đề thi IELTS tại ZIM rất sát đề thi thật, đánh giá trình độ chính xác, nhận kết quả ngay sau khi thi, và phần thưởng 1.000.000đ cho giải nhất ….

Xem thêm

A: Are you coming with us?
B: I might. (MM)

Vũ Trọng Hiếu

Tư vấn và giải đáp chương trình học