Quy tắc ngữ điệu (Intonation) để giao tiếp tiếng Anh tự nhiên – Phần 2

Nội dung bài viết này được biên soạn từ những kiến thức liên quan trong khóa học IELTS Foundation Level tại Anh Ngữ ZIM – Khóa học dành cho những học viên bắt đầu luyện thi IELTS hoặc mất căn bản tiếng Anh.

Trong phần trước “Quy tắc ngữ điệu (Intonation) để giao tiếp tiếng Anh tự nhiên”, tác giả đã đưa ra khái niệm, tầm quan trọng của ngữ điệu trong giao tiếp tiếng Anh cũng như phân tích ngữ điệu xuống giọng. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho người đọc kiến thức về ngữ điệu lên giọng và ngữ điệu lên xuống, kết hợp một số cách luyện tập ngữ điệu tốt hơn, để vận dụng trong giao tiếp cũng như cải thiện bài nói IELTS Speaking.

Tham gia cộng đồng ZIM IELTS để thảo luận về nội dung bài viết này với tác giả.

Các quy tắc về ngữ điệu trong tiếng Anh

Rising intonation (Ngữ điệu lên giọng)

Ngược lại với “falling intonation”, Rising intonation diễn tả việc bắt đầu câu với tông giọng khá thấp và lên giọng cao hơn so với tông giọng ban đầu ở những âm tiết cuối cùng của một cụm từ, nhóm từ hoặc một câu.

Loại câu phổ biến sử dụng Rising intonation là Yes-no question hay còn được gọi là câu nghi vấn.

Câu nghi vấn là một câu hỏi mà câu trả lời chỉ được là “Yes-Có” hoặc “No-Không”. Câu nghi vấn thường được kết thúc bởi dấu hỏi chấm.

Cấu trúc của câu nghi vấn là:

Auxiliary verb (trợ động từ) + Subject + Verb ?

Ví dụ:

Do you love me? (Câu trả lời chỉ là Có hoặc Không.)

Are you there? (Câu trả lời chỉ là Có hoặc Không)

Đối với loại câu nghi vấn, người nói sẽ lên giọng ở từ cuối cùng của câu.

Do you love me? (rising)

Are you there? (rising)

Đọc thêm: Các quy tắc về sự hòa hợp giữa chủ ngữ và động từ trong Tiếng Anh

Rise – Fall intonation (Ngữ điệu lên xuống)

Ngữ điệu lên xuống diễn tả việc người nói lên giọng ở một số từ và xuống giọng ở một số từ trong câu. Ngữ điệu lên xuống thường được sử dụng trong các trường hợp sau:

  • Alternative question (Câu hỏi yêu cầu sự lựa chọn)
  • Listing sentence (Câu liệt kê)

Alternative question (Câu hỏi yêu cầu sự lựa chọn)

Câu hỏi yêu cầu sự lựa chọn là câu hỏi đưa ra hai hoặc nhiều sự lựa chọn. Người nghe chỉ lựa chọn một đáp án để trả lời cho câu hỏi. Các đáp án thường được ngăn cách bởi từ “or”.

Cấu trúc của Alternative question là:

Wh-questions + [choice 1] + OR + [choice 2] ?

Hoặc

Yes-No questions + [choice 1] + OR + [choice 2] ?

Ví dụ:

Which one do you prefer, tea or coffee? (Tea là sự lựa chọn số 1, coffee là lựa chọn số 2)

Are you leaving on Monday, Tuesday or Friday? (Monday là sự lựa chọn số 1, Tuesday là lựa chọn số 2, Friday là sự lựa chọn số 3)

Đối với dạng câu hỏi yêu cầu sự lựa chọn, người đọc sẽ lên giọng ở các lựa chọn đầu tiên và xuống giọng ở lựa chọn cuối cùng.

Which one do you prefer, tea or coffee?

                                       (rising)    (falling)

Are you leaving on Monday, Tuesday or Friday?

                               (rising)     (rising)      (falling)

Listing sentence (Câu liệt kê)

Câu liệt kê là câu trần thuật giới thiệu một loạt các sự vật, hiện tượng. Các đối tượng được liệt kê thường được ngăn cách với nhau bằng dấu phẩy hoặc “and”.

Cấu trúc của câu liệt kê:

Statements + [item 1] , [item 2], ……..and [last item]

Ví dụ:

My family has four members, my father, my mother , my brother and I.

Đối với loại câu liệt kê, người nói sẽ lên giọng ở các đối tượng được liệt kê trước và hạ giọng ở đối tượng được nhắc đến cuối cùng trong danh sách, nhằm báo hiệu danh sách đã kết thúc.

                                                                                         (rising)      (rising) 

There are four members in my family, including my father, my mother, my brother and I.

(rising)     (falling)

Luyện tập

Sau đây là một vài ví dụ để cho người đọc luyện tập ngữ điệu:

Falling intonation

  • Câu trần thuật

I want to talk about my family.

Mary has a bag which is blue.

I have never been to China before.

  • Câu mệnh lệnh

Please do not step on the grass.

Get in the car please!

Remember to drink more milk.

  • Câu cảm thán

What a lovely dog!

How beautiful this city is.

How thoughtful Taylor was to sweep the floor!

  • Câu hỏi với từ hỏi

What are you going to do tomorrow?

Who is your favourite person in the world?

Where is the nearest bank please?

Rising intonation

  • Câu nghi vấn

Do you want to go there?

Did you grow tomatoes last summer?

Did he break his leg while playing soccer?

Rise – fall intonation

  • Câu hỏi yêu cầu sự lựa chon

Can you drive a car or a motor bike?

Will Mary arrange a picnic for her friends tomorrow or next Sunday?

Have you done the job already or not?

  • Câu liệt kê

I need to buy many things for my party tomorrow such as eggs, apples, bananas and beef.

I would like to have orange juice, omelet, steak and pumpkin soup please.

When teenagers finish high school, they have several choices: going to college, getting a job, or joining the army.

Đọc thêm: Phân tích tiêu chí pronunciation trong IELTS Speaking và các lưu ý khi luyện phát âm

Gợi ý cách luyện tập ngữ điệu

Sau khi đã đọc các quy tắc về ngữ điệu trong tiếng Anh đã được giới thiệu ở phần trên, người đọc có thể tự luyện tập để có ngữ điệu tự nhiên thông qua các bước sau:

Bước 1: Lựa chọn một nguồn nghe uy tín và phù hợp với trình độ. Ưu tiên lựa chọn những nguồn cung cấp đồng thời audio và transcript (những nội dung nói trong audio mà được trình bày dưới dạng chữ).

Gợi ý: Trang web nghe tiếng Anh của Hội đồng Anh hoặc trang web luyện nghe tiếng Anh qua tin tức – Breaking News English.

Bước 2: Trước khi nghe, người nghe cần nghiên cứu trước transcript. Áp dụng các quy tắc đã đọc về ngữ điệu tiếng Anh. Đối với từng câu, người nghe xác định loại câu và dự đoán loại ngữ điệu mà mình sẽ nghe được (Falling, Rising hay Rise-Fall intonation).

Bước 3: Tiến hành nghe và đối chiếu xem các ngữ điệu mà người nghe đã xác định ở bước trên có trùng khớp với ngữ điệu đã nghe trong audio hay không.

Bước 4: Người nghe nghe lại nhiều lần và áp dụng kỹ thuật Shadowing (nói nhại) để luyện tập theo ngữ điệu của người nói trong audio.

Bước 5: Ghi âm lại phần nói của mình và so sánh với phần của người nói trong audio, từ đó đánh giá và đưa ra những điều chỉnh phù hợp.

Kết luận

Ngữ điệu là một phần vô cùng quan trọng trong khi nói tiếng Anh nói chung và trong IELTS Speaking nói riêng. Mong rằng qua bài viết trên, người đọc có thể hiểu hơn về hệ thống ngữ điệu của tiếng Anh thông qua các quy tắc, từ đó giúp cho người đọc có thể luyện nói được tiếng Anh một cách tự nhiên và tương đồng với người bản xứ hơn. Để tăng tính hiệu quả, người đọc cần phải lựa chọn những nguồn nghe phù hợp và luyện tập thường xuyên.

Hồ Thiên Trà

Tư vấn và giải đáp chương trình học