20 từ vựng tiếng Anh mỗi ngày: Cách học hiệu quả và dễ nhớ

Việc học từ vựng rất quan trọng trong quá trình học ngoại ngữ, khi từ vựng chính là nền móng vững vàng cho quá trình giao tiếp tiếng Anh. Bài viết chia sẻ phương pháp khoa học để có thể học 20 từ vựng tiếng Anh mỗi ngày một cách hiệu quả, nhanh chóng, và dễ áp dụng cho đa dạng người học, biến việc học từ vựng từ gánh nặng khiến bản thân đau đáu trở thành nhiệm vụ có thể giải quyết một cách đơn giản.

Kế hoạch học 20 từ vựng tiếng Anh mỗi ngày theo chủ đề

Để duy trì mục tiêu 20 từ mỗi ngày, người học cần chọn nội dung phù hợp với trình độ, ghi chép từ theo ngữ cảnh và chủ động ôn lại theo lịch.

Xác định mục tiêu học từ vựng

Đầu tiên, người học cần xác định mục tiêu học hợp lý đê từ đó có thể chọn các chủ đề từ vựng phù hợp với mục tiêu đã đề ra. Việc học theo chủ đề giúp người học học những nhóm từ liên quan gần gũi và có liên kết với nhau hơn thay vì học những từ ngữ rời rạc tách biệt, khó liên kết.

Với một người mới học tiếng Anh và có mục tiêu học từ vựng cơ bản thì người học cần chú ý tới những từ vựng có tần suất xuất hiện nhiều nhất trong giao tiếp, vì khoa học đã chỉ ra rằng trung bình người học tiếng Anh chỉ cần thuộc 2000 từ vựng phổ biến nhất cho mục đích giao tiếp hằng ngày và thể hiện bản thân [4].

Người học có thể vận dụng những danh sách như Oxford 3000 [5] - danh sách 3000 từ tiếng Anh thông dụng nhất của Oxford, hay New General Service List - danh sách 2890 từ thông dụng của tiến sĩ Charles Browne [6], tiến sĩ Brent Culligan và Joseph Phillips và là phiên bản mới của một danh sách từ thông dụng cũ từ năm 1953.

Nếu ở cấp độ cao hơn, khi đã có kiến thức vững về từ vựng và có thể giao tiếp tốt, người học có thể chuyển mục tiêu tới danh sách Oxford 5000 hay hướng tới học những từ vựng chuyên ngành để có thể mở rộng kiến thức của mình. Với những người học có mục tiêu thi chứng chỉ tiếng Anh quốc tế như IELTS hay TOEFL thì sẽ có những danh sách từ chuyên ngành dành cho từng chủ đề xuất hiện trong những bài thi này. Người đọc có thể tham khảo thêm những danh sách sau:

• Tổng hợp từ vựng TOEFL® cần thiết và phương pháp học hiệu quả

• Tổng hợp từ vựng IELTS Speaking theo chủ đề thường gặp

Chọn mục tiêu 20 từ vựng mỗi ngày

Theo Norbet Schmitt, tác giả của cuốn sách Vocabulary in Language Training (Từ vựng trong việc rèn luyện năng lực ngoại ngữ) [4], thông thường một bài giảng thường có 10 từ vựng một bài, và việc học tối đa 30 từ một ngày là hoàn toàn khả thi. Xét đến việc cân bằng giữa việc học ngoại ngữ một cách bền vững, khả năng tiếp thu và việc người học phải ôn luyện những từ cũ, 20 từ một ngày là một mục tiêu vừa đủ cho người học, và có thể được điều chỉnh tùy theo kết quả quá trình học tập.

Các bước học 20 từ vựng theo chủ đề

1. Chọn một chủ đề bất kì, mỗi chủ đề 20 từ.

2. Tìm hiểu và ghi chép lại ý nghĩa, phiên âm và mẫu câu ví dụ cùng bản dịch nếu cần.

Ví dụ: Chủ đề Human body parts (Bộ phận cơ thể con người):

Người học có thể tham khảo danh sách 1000 từ vựng tiếng Anh theo chủ đề cơ bản và thông dụng [PDF] để lựa chọn thêm chủ đề phù hợp.

Kết nối từ vựng bằng Semantic Mapping

Semantic mapping [1] (Sơ đồ ý nghĩa từ vựng) là một phương pháp ghi chép và trình bày mỗi liên hệ giữa các từ một cách trực quan. Sơ đồ ý nghĩa từ vựng về cơ bản triển khai giống như các loại sơ đồ tư duy thường dùng trong giáo dục, với một chủ đề trung tâm và các nhánh phụ tỏa ra.

Kĩ thuật Semantic mapping giúp học sinh không chỉ nhớ nghĩa của từ mà còn hiểu mối quan hệ ngữ nghĩa giữa các từ tiếng Anh trong cùng chủ đề [1]. Khi các từ được sắp xếp thành các nhánh, học sinh dễ liên kết từ mới với từ đã biết, kích hoạt vốn từ sẵn có và ghi nhớ sâu hơn. Ngoài ra, việc trình bày từ vựng dưới dạng sơ đồ phù hợp với học sinh có phong cách học trực quan, và khuyến khích người học tự bổ sung thêm từ mới vào sơ đồ thay vì học thụ động từ danh sách.

Ví dụ, với chủ đề Human body parts (Bộ phận cơ thể con người), người học có thể gom 20 từ vựng tiếng Anh và chia thành 4 nhóm, là những bộ phận liên quan tới đầu, tay, chân, và thân trên. Nhìn vào sơ đồ ý nghĩa người đọc có thể hình dung ngay từ Wrist không chỉ là một phần của chủ đề Bộ phận cơ thể con người mà còn có liên hệ với nhóm từ liên quan tới tay.

Phương pháp ôn và ghi nhớ từ vựng

Sau khi đã lên danh sách chủ đề và các từ, nhiệm vụ tiếp theo trong quá trình học từ vựng sẽ là ôn lại và ghi nhớ những từ đã học. Đây là lúc người học cần nhìn lại quá trình học hỏi của bản thân để lựa chọn phương pháp ôn luyện phù hợp, vì mỗi người học thường có một phong cách học tập có hiệu quả tiếp thu tốt nhất của riêng bản thân họ, như học qua hình ảnh, âm thanh hay chuyển động cơ thể [1, 3].

Bài viết sẽ đề cập đến 3 phương pháp tương ứng với 3 phong cách học khác nhau:

Ôn từ vựng qua hình ảnh

Người theo phong cách học qua hình ảnh sẽ học từ vựng hiệu quả nhất khi có những hình ảnh ví dụ sinh động để liên kết với các từ [3]. Ví dụ, để giúp cho việc ghi nhớ từ vựng tốt hơn, người học có thể liên kết từ Eye với một bức tranh hình con mắt tự vẽ.

Ôn từ vựng bằng flashcard

Người theo phong cách học qua xúc giác thì học từ vựng nhanh nhất khi có những món đồ có thể chạm được, và flashcard là công cụ phù hợp cho cách học này. Người học có thể tự viết các từ vựng lên một mặt của flashcard và viết phiên âm và ý nghĩa của từ ở mặt sau, vậy là có thể ôn từ vựng mà không thấy nhàm chán [3].

Bên cạnh đó, với những từ ngữ liên quan tới các đồ vật xuất hiện đời sống hằng ngày, người học có thể dán những tấm flashcard lên đồ vật để có thể liên tưởng và ghi nhớ tốt hơn. Ví dụ, người học có thể viết những từ vựng liên quan tới tay lên flashcard, có thể cầm nắm hay đặt lên bàn tay hay ngón tay của mình để tăng tính trực quan.

Kết hợp vận động với TPR

Dành cho người học tiếng Anh ưa chuộng việc học ngôn ngữ cơ thể là phương pháp Total Physical Response, trong đó người học sẽ dùng ngôn ngữ cơ thể để thể hiện những hành động tương ứng với từ vựng tiếng Anh đã học [2].

Ví dụ, khi ôn từ Elbow (khuỷu tay) người học có thể vừa phát âm cụm từ này vừa chỉ vào chính khuỷu tay của minh, như vậy sẽ hình thành liên kết giữa hành động chỉ vào khuỷu tay và từ vựng tiếng Anh Elbow.

Xem thêm: Phương pháp Visualize | Công cụ ghi nhớ kiến thức hữu ích trong học tập

Lịch ôn 20 từ vựng tiếng Anh mỗi ngày

Lịch ôn nên kết hợp ôn cách quãng với việc tự nhớ lại từ mà không nhìn tài liệu, sau đó điều chỉnh khoảng cách dựa trên kết quả thực tế.

Nguyên tắc ôn cách quãng

Sau khi đã xác định được chủ đề, danh sách từ vựng và cách ôn từ vựng phù hợp, người học có thể canh thời gian và số lần cần ôn từ vựng với phương pháp Structured Review (Ôn bài ngắt quãng có hệ thống) [1].

Trong đó, ban đầu người học ôn từ vựng nhiều lần và sau mỗi giai đoạn thì thời gian cần ôn sẽ giãn ra. Lúc đầu từ vựng cần ôn 3-4 lần, rồi 1 giờ sau ôn lại, lần tiếp theo là 3 giờ sau, rồi ngày tiếp theo ôn lại, rồi 2 ngày sau ôn lại, và cứ thế tiếp tục tới khi từ vựng đã trí nhớ dài hạn của người học [1].

Lịch ôn gợi ý trong 7 ngày

Người học có thể bắt đầu với lịch sau và rút ngắn khoảng cách đối với những từ thường xuyên trả lời sai:

• Ngày 1: Học 20 từ mới, tự kiểm tra ngay sau buổi học và ôn lại vào cuối ngày.

• Ngày 2: Ôn toàn bộ 20 từ, đánh dấu những từ chưa nhớ nghĩa hoặc chưa đặt được câu.

• Ngày 4: Che phần đáp án rồi tự nhớ lại nghĩa, cách phát âm và một câu ví dụ.

• Ngày 7: Dùng các từ đã học để viết một đoạn ngắn hoặc trình bày miệng theo chủ đề.

Sau ngày thứ 7, người học có thể tiếp tục ôn những từ khó vào ngày 14 và ngày 30. Những từ đã nhớ chắc có thể được giãn lịch để dành thời gian cho từ mới.

Một số lỗi thường gặp khi học từ vựng tiếng Anh

Nhận biết những lỗi dưới đây giúp người học điều chỉnh cách ghi chép, thực hành và ôn tập để sử dụng từ vựng chính xác hơn.

Chỉ học nghĩa tiếng Việt, không học cách dùng trong câu

Một lỗi khá phổ biến là học sinh chỉ ghi nhớ phần nghĩa tiếng Việt mà không chú ý đến cách dùng của từ trong câu, như giới từ đi kèm, dạng danh/động từ, hay cấu trúc thường gặp. Hậu quả là người học có thể nhận ra mặt chữ nhưng lại khó dùng chính xác trong nói và viết. Vì vậy, người học khi học từ vựng nên kèm theo ít nhất một ví dụ câu đơn giản cho mỗi từ.

Học từ đơn lẻ, không theo cụm hoặc trường nghĩa

Nhiều học sinh có thói quen học từ theo danh sách rời rạc, không nhóm theo chủ đề hay theo cụm từ. Cách học này khiến việc ghi nhớ trở nên máy móc và khó áp dụng trong giao tiếp thực tế. Vì thế học sinh nên cách học theo cụm và theo các chủ đề và trường nghĩa, hay sử dụng sơ đồ để tạo ra liên kết tự nhiên giữa các từ.

Học dồn một lần, thiếu ôn tập và nhắc lại

Học sinh thường học rất nhiều từ trước bài kiểm tra rồi nhanh chóng quên sau đó vì thiếu ôn tập định kì. Đây là lỗi liên quan đến cách tổ chức thời gian và chiến lược học. Vì vậy người học cần sử dụng các kĩ thuật ôn tập từ vựng phù hợp với phong cách học của bản thân để ôn lại từ theo chu kì, giúp ghi nhớ lâu dài hơn.

Chỉ đọc lại mà không tự kiểm tra

Đọc lại danh sách nhiều lần có thể tạo cảm giác quen thuộc nhưng chưa cho thấy người học đã nhớ và sử dụng được từ. Người học nên che nghĩa, nhìn hình hoặc đọc câu gợi ý rồi tự gọi lại từ, sau đó kiểm tra đáp án và đưa những từ trả lời sai vào lượt ôn tiếp theo.

Kết luận

Bài viết đã đưa ra những phương pháp học từ vựng được khoa học kiểm chứng và những cách ôn từ vựng dành cho những người học với cách học khác nhau, với ví dụ cụ thể sinh động, để người đọc có thể tiếp cận việc học 20 từ vựng tiếng Anh mỗi ngày một cách hiệu quả. Tác giả hi vọng bài viết có thể giúp người đọc biến hành trình học từ vựng từ khô khan khó nhớ thành dễ liên tưởng và trực giác hơn.

Bên cạnh đó, người đọc có thể tham gia các khóa học tiếng Anh giao tiếp, luyện thi IELTS, TOEIC, … tại ZIM Academy để nâng cao kỹ năng ngoại ngữ của bản thân, chuẩn bị sẵn hành trang cho cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.