Aptis ESOL | Cấu trúc, chứng chỉ, đăng ký và tra cứu điểm

Aptis ESOL là bài thi đánh giá năng lực tiếng Anh do Hội đồng Anh phát triển, được sử dụng để xác định trình độ tiếng Anh của thí sinh theo Khung tham chiếu trình độ ngôn ngữ chung châu Âu (CEFR). Trong thực tế, các thuật ngữ Aptis, Aptis ESOL và chứng chỉ Aptis ESOL có thể được sử dụng trong những ngữ cảnh khác nhau, vì vậy người học cần phân biệt rõ để hiểu đúng về bài thi và chứng chỉ.

Nội dung dưới đây trình bày Aptis ESOL là gì, đặc điểm của chứng chỉ Aptis ESOL, các cấp độ đánh giá và những phiên bản bài thi phù hợp với từng mục đích sử dụng.

Aptis ESOL là gì?

Aptis ESOL là bài thi đánh giá năng lực tiếng Anh được phát triển bởi Hội đồng Anh (British Council), dành cho người sử dụng tiếng Anh như một ngôn ngữ khác ngoài tiếng mẹ đẻ. Trong đó, ESOL là viết tắt của English for Speakers of Other Languages, thuật ngữ dùng để chỉ tiếng Anh dành cho người có ngôn ngữ mẹ đẻ không phải tiếng Anh [1].

Aptis ESOL được thực hiện trên máy tính tại các phiên thi có giám sát. Bài thi đánh giá năng lực sử dụng tiếng Anh qua bốn kỹ năng Nghe (Listening), Nói (Speaking), Đọc (Reading) và Viết (Writing), kết hợp với hợp phần Ngữ pháp và Từ vựng (Grammar and Vocabulary). Aptis ESOL được Ofqual (Office of Qualifications and Examinations Regulation) quản lý tại Anh và chứng chỉ được cấp bởi Hội đồng Anh [1].

Kết quả Aptis ESOL được thể hiện theo Khung tham chiếu trình độ ngôn ngữ chung châu Âu (CEFR). Tùy phiên bản bài thi, phạm vi đánh giá có thể trải từ A1 đến C2. Vì mỗi phiên bản Aptis ESOL được thiết kế cho nhóm trình độ và đối tượng khác nhau, mức CEFR cần được xem xét cùng với loại bài thi mà thí sinh đăng ký.

Khi tìm hiểu về Aptis ESOL, người học cần phân biệt ba khái niệm:

• Bài thi Aptis ESOL: bài thi gồm các hợp phần được thực hiện trong phiên thi chính thức.

• Kết quả thi Aptis ESOL: điểm số và mức CEFR đạt được sau khi bài thi được chấm.

• Chứng chỉ Aptis ESOL: chứng chỉ chính thức ghi nhận kết quả năng lực tiếng Anh của thí sinh.

Trong cách gọi phổ biến, các cụm “bằng Aptis” hoặc “bằng tiếng Anh Aptis” có thể được dùng để đề cập đến chứng chỉ Aptis ESOL. Tuy nhiên, khi sử dụng trong hồ sơ học tập hoặc công việc, người học nên đối chiếu đúng tên chứng chỉ được cấp và yêu cầu của đơn vị tiếp nhận.

Aptis ESOL khác gì Aptis?

Aptis và Aptis ESOL có mối quan hệ chặt chẽ nhưng không hoàn toàn đồng nhất về phạm vi sử dụng. Aptis là hệ thống đánh giá năng lực tiếng Anh do Hội đồng Anh phát triển, được sử dụng trong nhiều giải pháp đánh giá dành cho trường học, doanh nghiệp, tổ chức và cơ quan quản lý [8].

Trong khi đó, Aptis ESOL là mô hình bài thi sử dụng thiết kế và phương pháp đánh giá của Aptis kết hợp với hình thức tổ chức thi có giám sát, hướng đến các trường hợp cần chứng nhận chính thức về trình độ tiếng Anh [8]. Aptis ESOL được Ofqual quản lý tại Anh [1].

Vì vậy, có thể hiểu Aptis ESOL thuộc hệ thống đánh giá Aptis nhưng được triển khai theo mô hình thi có kiểm soát và cấp chứng chỉ. Trong thực tế tại Việt Nam, “Aptis” cũng thường được sử dụng như cách gọi rút gọn khi đề cập đến Aptis ESOL.

Có thể phân biệt hai khái niệm qua các tiêu chí sau:

Việc một tài liệu hoặc khóa luyện thi sử dụng tên “Aptis” không đồng nghĩa nội dung đó phù hợp với mọi phiên bản Aptis ESOL. Trước khi đăng ký thi hoặc chuẩn bị hồ sơ, người học cần đối chiếu tên bài thi, phiên bản Aptis ESOL và yêu cầu của đơn vị tiếp nhận chứng chỉ.

Các phiên bản Aptis ESOL và đối tượng phù hợp

Aptis ESOL hiện có bốn phiên bản chính, được thiết kế cho các nhóm thí sinh và phạm vi đánh giá khác nhau [2]. Khi lựa chọn, người học cần xem xét độ tuổi, trình độ tiếng Anh, mức CEFR cần đạt và yêu cầu của đơn vị tiếp nhận chứng chỉ.

Aptis ESOL General

Aptis ESOL General phù hợp với thí sinh từ 16 tuổi trở lên cần đánh giá năng lực tiếng Anh tổng quát. Bài thi được thiết kế để đánh giá trình độ từ A1 đến B2 theo CEFR; thí sinh thể hiện năng lực trên B2 có thể được ghi nhận ở mức C1 [2].

Phiên bản này có thể được sử dụng cho các nhu cầu như đánh giá năng lực tiếng Anh, đáp ứng yêu cầu học tập hoặc bổ sung chứng chỉ cho hồ sơ công việc. Tuy nhiên, người học cần xác nhận Aptis ESOL General có được đơn vị tiếp nhận cụ thể chấp nhận hay không.

Aptis ESOL Advanced

Aptis ESOL Advanced hướng đến việc đánh giá và phân loại năng lực của nhóm thí sinh có trình độ tiếng Anh cao hơn. Phạm vi đánh giá từ B1 đến C2 theo CEFR, với các nhiệm vụ được thiết kế để phân biệt rõ hơn năng lực ở mức C1 và C2 [2].

Phiên bản này phù hợp với người học đã có nền tảng tiếng Anh tương đối vững hoặc cần chứng minh trình độ cao theo yêu cầu của trường học, cơ quan hoặc vị trí công việc.

Aptis ESOL for Teachers

Aptis ESOL for Teachers được thiết kế cho giáo viên và người hoạt động trong lĩnh vực giáo dục. Nội dung sử dụng các chủ đề và tình huống gần với môi trường giảng dạy, nhưng mục tiêu chính vẫn là đánh giá năng lực sử dụng tiếng Anh, không phải kiến thức hay nghiệp vụ sư phạm [2].

Trước khi sử dụng phiên bản này để đáp ứng yêu cầu chuyên môn hoặc hoàn thiện hồ sơ nghề nghiệp, người học cần kiểm tra quy định của cơ quan quản lý, trường học hoặc đơn vị tuyển dụng.

Aptis ESOL for Teens

Aptis ESOL for Teens được thiết kế cho người học từ 13 đến 15 tuổi. Nội dung và ngữ cảnh giao tiếp được điều chỉnh để phù hợp với trải nghiệm và khả năng sử dụng tiếng Anh của lứa tuổi thiếu niên [2].

Do được thiết kế cho một nhóm tuổi cụ thể, việc sử dụng chứng chỉ Aptis ESOL for Teens cho một mục đích học tập hoặc hồ sơ cụ thể cần được đối chiếu với yêu cầu của đơn vị tiếp nhận.

Việc lựa chọn phiên bản cuối cùng vẫn cần dựa trên quy định của trường học, cơ quan hoặc nhà tuyển dụng tiếp nhận chứng chỉ.

Cấu trúc bài thi Aptis ESOL và cách thể hiện kết quả

Cấu trúc Aptis ESOL gồm hợp phần Ngữ pháp và Từ vựng (Grammar and Vocabulary) cùng bốn kỹ năng Nghe (Listening), Nói (Speaking), Đọc (Reading) và Viết (Writing). Số phần, dạng câu hỏi và thời lượng có thể khác nhau giữa các phiên bản. Vì vậy, người học cần tham khảo cấu trúc chính thức của đúng phiên bản Aptis ESOL dự định đăng ký.

Ngữ pháp và Từ vựng

Grammar and Vocabulary là hợp phần cốt lõi, kiểm tra kiến thức ngữ pháp và khả năng sử dụng từ vựng. Phần ngữ pháp đánh giá khả năng lựa chọn cấu trúc phù hợp trong ngữ cảnh, trong khi phần từ vựng kiểm tra nghĩa, cách dùng và mối quan hệ giữa các từ.

Hợp phần này được chấm theo thang điểm 0–50 và không được cấp một mức CEFR riêng. Tuy nhiên, điểm Ngữ pháp và Từ vựng được sử dụng để hỗ trợ xác định mức CEFR của một kỹ năng khi điểm kỹ năng nằm ở vùng ranh giới giữa hai mức trình độ [3].

Kỹ năng Nghe và Đọc

Phần Listening đánh giá khả năng nhận biết thông tin cụ thể, hiểu ý nghĩa, thái độ và quan điểm của người nói. Các nhiệm vụ được thiết kế với mức độ phức tạp khác nhau để phân loại năng lực của thí sinh.

Reading đánh giá khả năng hiểu và xử lý văn bản, bao gồm xác định thông tin, hiểu ý nghĩa trong ngữ cảnh, nhận biết quan điểm và theo dõi mạch nội dung. Dạng câu hỏi và thời gian làm bài cần được đối chiếu với tài liệu chính thức của từng phiên bản Aptis ESOL.

Kỹ năng Nói và Viết

Speaking không được tổ chức dưới hình thức phỏng vấn trực tiếp thông thường. Thí sinh thực hiện bài thi trên máy tính, nghe hoặc đọc yêu cầu và ghi âm câu trả lời. Phần trả lời được đánh giá theo quy trình chấm của Aptis ESOL.

Writing đánh giá khả năng sử dụng tiếng Anh viết trong nhiều tình huống giao tiếp. Tùy phiên bản, nhiệm vụ có thể bao gồm viết câu trả lời ngắn, phản hồi tin nhắn, tham gia trao đổi trực tuyến hoặc viết email. Ở các nhiệm vụ có mức độ cao hơn, người học cần phát triển ý, giải thích quan điểm và điều chỉnh cách diễn đạt phù hợp với người nhận và bối cảnh giao tiếp.

Các nhiệm vụ tăng dần về độ dài và mức độ phức tạp, qua đó đánh giá độ chính xác về ngữ pháp, từ vựng, khả năng tổ chức ý, liên kết nội dung và sử dụng văn phong phù hợp.

Điểm số và mức CEFR

Kết quả Aptis ESOL được thể hiện bằng điểm số của từng kỹ năng và mức CEFR tương ứng. Điểm số của mỗi kỹ năng được thể hiện trên thang 0–50; khi hoàn thành đầy đủ cả bốn kỹ năng, thí sinh còn nhận được mức CEFR tổng thể [3].

Kết quả Aptis ESOL không nên tự động quy đổi sang IELTS hoặc TOEIC nếu không có căn cứ chính thức từ đơn vị có thẩm quyền hoặc đơn vị tiếp nhận. Tại Việt Nam, các cấp độ Aptis ESOL từ A1 đến C2 đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận tương đương với các Bậc 1 đến 6 của Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam theo Quyết định số 925/QĐ-BGDĐT [4].

Chứng chỉ Aptis ESOL B2 là gì?

Chứng chỉ Aptis B2 hoặc chứng chỉ Aptis ESOL B2 là cách gọi kết quả Aptis ESOL đạt trình độ B2 theo Khung CEFR, không phải tên của một phiên bản bài thi riêng. Thí sinh có thể đạt B2 thông qua phiên bản Aptis ESOL phù hợp nếu kết quả đáp ứng tiêu chí chấm của bài thi.

Theo Quyết định số 925/QĐ-BGDĐT, trình độ Aptis ESOL B2 được công nhận tương đương Bậc 4 của Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam [4]. Tuy nhiên, việc một cơ sở đào tạo hoặc đơn vị tuyển dụng chấp nhận chứng chỉ Aptis ESOL B2 cho mục đích cụ thể vẫn phụ thuộc vào quy định của đơn vị đó.

Chứng chỉ Aptis ESOL có giá trị như thế nào tại Việt Nam?

Tại Việt Nam, các cấp độ của chứng chỉ Aptis ESOL International Certificate đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận tương đương với các bậc tương ứng của Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam [4]. Tuy nhiên, việc được công nhận về mức độ tương đương không đồng nghĩa chứng chỉ Aptis ESOL tự động đáp ứng mọi chuẩn đầu ra, điều kiện tuyển dụng hoặc yêu cầu của từng hồ sơ.

Trước khi đăng ký thi, người học nên kiểm tra các tiêu chí sau:

1. Quy định của đơn vị tiếp nhận để xác định chứng chỉ Aptis ESOL có được chấp nhận hay không.

2. Tên và phiên bản chứng chỉ được yêu cầu, chẳng hạn Aptis ESOL General, Advanced hoặc for Teachers.

3. Mức CEFR hoặc bậc năng lực cần đạt cho mục đích sử dụng cụ thể.

4. Thời hạn chấp nhận kết quả nếu trường học, cơ quan hoặc nhà tuyển dụng có quy định riêng.

5. Địa điểm tổ chức thi có nằm trong danh sách được phê duyệt tại thời điểm đăng ký hay không.

Hội đồng Anh khuyến nghị các tổ chức công nhận tính hợp lệ của kết quả Aptis trong thời gian tối đa hai năm kể từ ngày thi. Tuy nhiên, thời hạn được chấp nhận trong từng hồ sơ có thể do đơn vị tiếp nhận quy định riêng [3].

Danh sách địa điểm tổ chức thi Aptis ESOL được phê duyệt có thể được cập nhật theo thời gian. Do đó, khi đăng ký kỳ thi, người học nên kiểm tra danh sách mới nhất được Hội đồng Anh tại Việt Nam công bố thay vì sử dụng thông tin từ các danh sách cũ.

Cách đăng ký và chuẩn bị cho kỳ thi Aptis ESOL

Quá trình đăng ký Aptis ESOL nên bắt đầu bằng việc xác định mục đích sử dụng chứng chỉ và phiên bản được trường học, cơ quan hoặc nhà tuyển dụng chấp nhận. Sau đó, người học cần kiểm tra địa điểm thi, lịch thi, lệ phí hiện hành, giấy tờ tùy thân và thực hiện đăng ký qua đơn vị phân phối bài thi Aptis ESOL.

Theo thông tin hiện hành từ Hội đồng Anh tại Việt Nam, lệ phí và độ tuổi dự thi được công bố như sau [5]:

Lệ phí có thể được điều chỉnh theo thời điểm, vì vậy người học cần kiểm tra thông tin chính thức trước khi thanh toán. Thông tin cá nhân trong hồ sơ đăng ký cũng cần thống nhất với giấy tờ tùy thân sử dụng trong ngày thi.

Quá trình chuẩn bị có thể chia thành ba giai đoạn. Trước tiên, người học nên đánh giá trình độ hiện tại để xác định kỹ năng cần cải thiện. Tiếp theo, cần tìm hiểu cấu trúc của đúng phiên bản bài thi và luyện tập từng hợp phần Grammar and Vocabulary, Listening, Reading, Speaking và Writing. Cuối cùng, việc thực hành bài thi hoàn chỉnh trong giới hạn thời gian giúp người học làm quen với hình thức và thời lượng thi.

Người học nên ưu tiên tài liệu hướng dẫn và bài thi thử chính thức của Hội đồng Anh, đồng thời phân biệt tài liệu Aptis nói chung với tài liệu dành riêng cho Aptis ESOL General, Advanced, for Teachers hoặc for Teens.

Trước khi thanh toán lệ phí, người học cần đọc chính sách hủy thi, hoàn phí và chuyển ngày thi. Theo chính sách hiện hành, nếu yêu cầu hủy thi được gửi trong vòng 14 ngày kể từ ngày hoàn tất đăng ký, thí sinh được hoàn 100% lệ phí hoặc có thể yêu cầu chuyển ngày thi; các đơn vị phân phối tại Việt Nam áp dụng phí hành chính 100.000 VNĐ đối với mỗi yêu cầu hủy hoặc chuyển ngày [6].

Sau thời hạn 14 ngày nhưng không muộn hơn hai ngày làm việc trước ngày thi, mức hoàn phí là 75%; hoặc thí sinh có thể chuyển ngày thi với phí hành chính bằng 25% lệ phí. Trong vòng hai ngày làm việc trước ngày thi, việc hoàn phí hoặc chuyển ngày thông thường không được áp dụng, ngoại trừ các trường hợp đặc biệt có bằng chứng phù hợp [6].

Thí sinh có nhu cầu hỗ trợ đặc biệt cần gửi yêu cầu trước ngày thi khoảng sáu đến tám tuần và cung cấp tài liệu y tế phù hợp. Tùy trường hợp, hình thức hỗ trợ có thể bao gồm thêm thời gian, nghỉ giải lao có giám sát, phòng thi riêng, điều chỉnh kích thước chữ hoặc độ tương phản, định dạng bài thi đặc biệt và thiết bị hỗ trợ. Mỗi yêu cầu được Hội đồng Anh xem xét riêng [7].

Ngoài ra, trước ngày thi, người học nên kiểm tra giấy tờ tùy thân bản gốc, giờ có mặt, địa chỉ điểm thi, quy định về vật dụng được phép mang vào phòng thi và thông tin liên hệ của đơn vị tổ chức.

Aptis ESOL là bài thi tiếng Anh sử dụng hệ thống đánh giá Aptis do Hội đồng Anh phát triển và được tổ chức trong điều kiện có giám sát để cấp chứng chỉ. Việc phân biệt Aptis và Aptis ESOL giúp xác định đúng loại bài thi, giá trị sử dụng và yêu cầu phù hợp với mục đích học tập hoặc công việc.

Trước khi đăng ký thi, cần kiểm tra phiên bản Aptis ESOL được đơn vị tiếp nhận công nhận, mức điểm hoặc cấp độ CEFR cần đạt và địa điểm thi phù hợp. Người học có thể tham khảo thêm chuyên đề Aptis để tìm hiểu hệ thống bài thi, cấu trúc và các nội dung liên quan.