Collocation là gì? Giới thiệu bộ sách English Collocations In Use và các lưu ý khi sử dụng sách

Từ vựng là một đơn vị cơ bản của ngôn ngữ giúp biểu đạt phần lớn ý nghĩa mà người nói/viết muốn truyền tải, và vị vậy có tầm quan trọng vô cùng lớn. Tuy nhiên, tăng cường vốn từ vựng là một thử thách không hề nhỏ đòi hỏi sự đầu tư thời gian và công sức. Việc diễn đạt một ý tưởng từ Tiếng Việt sang Tiếng Anh không đơn giản là dịch từng từ theo nghĩa đen và kết hợp chúng lại với nhau thành câu. Tại sao người bản xứ dùng cụm “pay attention” khi muốn diễn đạt hành động “tập trung chú ý” thay vì dịch từng từ “tập trung” và “chú ý” từ tiếng Việt sang rồi ghép lại? Tại sao dùng “make a mistake” khi muốn nói “mắc lỗi lầm” thay vì “do a mistake” hay “get a mistake”? hay tại sao “heavy rain” – với nghĩa đen là “cơn mưa nặng nề” – lại được hiểu là “cơn mưa lớn”?

Bài viết dưới đây làm rõ đáp án cho những câu hỏi vừa rồi: khái niệm “collocation” – một thành phần của từ vựng mà người học ngôn ngữ cần phải tìm hiểu, làm quen và cải thiện, đồng thời giới thiệu nguồn tài liệu “English Collocation In Use” đáng tin cậy từ Nhà xuất bản Đại học Cambridge hữu ích cho việc học collocation.

Collocation là gì

Theo Wikipedia, collocation là những loạt từ hay thuật ngữ (series of words or terms) thường cùng xuất hiện theo một thứ tự nhất định (co-occur) thay vì chỉ đơn thuần theo một cách ngẫu nhiên (by chance). Đơn giản hơn, theo định nghĩa được đưa ra trong sách “English Collocation In Use” của nhà xuất bản Đại học Cambridge, collocation là những sự kết hợp từ vựng một cách tự nhiên (natural combination of words) mà người bản xứ sử dụng.

Tuy nhiên, với người học Tiếng Anh như một ngoại ngữ, việc tiếp cận và làm quen với collocation đòi hỏi nhiều nỗ lực vì thông thường, rất khó để có thể đoán được ý nghĩa của chúng duy chỉ thông qua mặt chữ. Đây là một phần quan trọng trong quá trình học từ vựng của bất kì hệ thống ngôn ngữ nào.

Tầm quan trọng của việc sử dụng Collocation

Một số lợi ích của việc học và sử dụng collocation có thể kể đến như:

  • Sử dụng ngôn ngữ, đặc biệt khi nói và viết, một cách tự nhiên hơn: Yếu tố tự nhiên ở đây có thể hiểu như độ tương đồng với cách dùng ngôn ngữ của người bản xứ. Khi chỉ học từ vựng một cách đơn lẻ, rời rạc và kết hợp chúng một cách ngẫu nhiên, hay nói cách khác là sử dụng sai collocation, người nghe/đọc vẫn có khả năng đoán và hiểu được đại ý của người nói/viết, tuy nhiên vẫn sẽ tạo ra sự khó hiểu nhất định. Do đó, để tăng hiệu quả truyền đạt, collocation là một thành phần không thể thiếu.
  • Tăng cường vốn từ vựng: Khi tiếp nhận được một lượng collocation đủ nhiều, người học sẽ có thể sử dụng những từ phù hợp với ngữ cảnh cụ thể và biểu đạt ý nghĩa rõ ràng hơn thay cho những từ “chung chung”, mang nghĩa vô cùng bao quát như nice, very hay get. Điều này lại càng quan trọng hơn đối với những người học dự định tham gia các kì thi đánh giá ngôn ngữ. Đặc biệt với các sĩ tử đang luyện thi IELTS, việc học và sử dụng collocation rất được chú trọng, vì trong bảng Band Descriptors (tiêu chí chấm điểm) của phần thi IELTS Speaking, khái niệm “collocation” được nhắc tới ở tiêu chí Lexical Resource (vốn từ vựng), cụ thể là ứng với band điểm 7 – mức độ Good User.

Giới thiệu Bộ sách “English Collocation In Use”

Giới thiệu chung

Được biên soạn bởi Michael McCarthy và Felicity O’Dell, bộ sách “English Collocation In Use” do Cambridge English xuất bản gồm 2 cuốn hướng đến 2 trình độ khác nhau: intermediate ứng với trình độ B1-B2 và advanced ứng với trình độ C1-C2 theo Khung tham chiếu ngôn ngữ chung Châu Âu (CEFR).

Nhà xuất bản Đại học Cambridge (Cambridge University Press) – trực thuộc ngôi trường Đại học lớn thứ hai toàn cầu chính là nhà xuất bản lâu đời nhất trên thế giới. Bộ sách “English Collocation In Use” được liên kết chặt chẽ với “Cambridge English Corpus” – kho dữ liệu ngôn ngữ khổng lồ nhằm mục đích đảm bảo chất lượng của những kiến thức được đưa vào sách.

Đặc biệt, tiêu chí lựa chọn kiến thức của sách được đưa ra rất rõ ràng và nhất quán. Trước hết, những collocation trong sách có tính thiết thực và hữu dụng trong ngôn ngữ thông thường thay vì là những thuật ngữ đặc thù của một hay vài lĩnh vực nào đó. Bên cạnh đó, sách không giới thiệu những kết hợp từ quá rõ ràng mà phần lớn bất kì người học Tiếng Anh nào cũng có thể sản xuất ra được.

Các nội dung chính trong sách

Cụ thể, sách mở đầu bằng một số chương giới thiệu về các khía cạnh tổng quát như Grammatical categories of collocations (cấu trúc ngữ pháp), Special aspects of collocations (những tính chất đặc biệt) hay Using dictionaries and other resources (sử dụng từ điển và các nguồn học liệu khác) để người học có những kiến thức nền tảng trước khi chuyển sang những chương đi sâu vào các chủ điểm cụ thể đa dạng và vô cùng thực tế như Relationship, News, Money, Celebrities, Advertisements hay Thoughts and Ideas – những ngữ cảnh làm nền tảng cho quá trình tiếp thu từ vựng mới một cách hệ thống hơn.

Những chủ điểm này có tính ứng dụng cao không chỉ trong đời sống thường nhật, phục vụ cho mục đích giao tiếp mà còn thường xuyên xuất hiện trong các bài thi đánh giá trình độ ngôn ngữ như IELTS hay Cambridge English.

Mỗi chương bài học được thiết kế gọn gàng trong 2 trang, bao gồm lí thuyết và bài tập vận dụng.

Phần lí thuyết

Tất cả từ vựng đều được in đậm và lồng ghép vào các câu, các đoạn văn kèm giải thích nghĩa thay vì chỉ đơn thuần liệt kê. Từ đó, người học có thể dễ dàng nhận thấy cách vận dụng chúng vào ngôn ngữ thực tế và tự mình thực hành.

Hình ảnh minh họa sinh động được đan xen, hỗ trợ người học có sự liên tưởng dễ dàng hơn.

Bên cạnh đó, ở một số chương, các lưu ý về từ gần nghĩa, trái nghĩa hay sắc thái, văn phong của từ cũng được đưa ra để người học có thể kịp thời có sự phân biệt đúng đắn và vận dụng vào tình huống phù hợp.

Những lời khuyên, mẹo học tập hiệu quả xuất hiện liên tục trong sách để người học tham khảo và áp dụng cho bản thân nếu phù hợp.

Ở cuối sách, tất cả các từ vựng được tổng hợp lại theo thứ tự alphabet trong mục Index, từ đó việc tìm kiếm, tra cứu sẽ trở nên dễ dàng và tiết kiệm thời gian hơn.

Phần bài tập

Hình thức thiết kế bài tập vận dụng vô cùng phong phú, từ dạng trắc nghiệm, sửa lỗi, nhận định đúng sai, viết lại câu, … giúp người học có thể tư duy không ngừng và kiểm tra kiến thức theo nhiều hướng tiếp cận.

Nội dung bài tập bao quát được toàn bộ phần lí thuyết. Ngoài ra, người học cũng cần vận dụng kiến thức về Ngữ pháp hay kĩ năng Đọc hiểu để có thể hoàn thành một cách chuẩn xác nhất.

Phần lời giải được cung cấp đầy đủ để người học có thể đối chiếu và sửa lỗi.

Vấn đề duy nhất mà người học cần chú ý chính là khối lượng collocation trong sách khá lớn với tổng số khoảng 60 chương/cuốn dao động trong 150-200 trang, đòi hỏi sự phân chia hợp lí trong một khoảng thời gian đủ dài để tiếp nhận và “chuyển hóa” được toàn bộ kiến thức.

Người học cũng nên lưu ý, đây là bộ sách bổ trợ từ vựng tiếng Anh, cụ thể là ở phần collocation, hoàn toàn không phải là sách luyện thi các chứng chỉ ngôn ngữ. Tùy vào nhu cầu cá nhân, người học có thể chỉ tập trung vào bộ sách này để “tăng tốc” về mặt từ vựng nói riêng hoặc kết hợp song song với các sách luyện thi cần thiết để mang lại hiệu quả tốt nhất.

Một số lưu ý khi sử dụng sách “English Collocation In Use”

“English Collocation In Use” có thể là một nguồn tài liệu vô cùng hữu ích  nếu người học biết cách khai thác phù hợp.

Chọn sách theo đúng trình độ

Nhằm tiếp thu và áp dụng kiến thức một cách hiệu quả hơn, người học nên xác định trình độ ngôn ngữ của mình ở thời điểm hiện tại để lựa chọn bắt đầu với cuốn intermediate hay advanced. Trong trường hợp chưa chắc chắn về trình độ của bản thân, người học có thể thử làm các bài thi đánh giá năng lực ngôn ngữ đã được chuẩn hóa như Cambridge English Language Assessment, TOELF hay IELTS và tham khảo, đối chiếu với bảng quy đổi.

Sắp xếp thứ tự bài học phù hợp

Người học nên nghiên cứu kĩ những chương giới thiệu ban đầu trước để hình thành ý niệm chung về collocation cũng như nắm được những đặc điểm, phương pháp học xuyên suốt cả sách, sau đó có thể tự do thoải mái lựa chọn chủ điểm theo sở thích cá nhân.

Trang bị công cụ học tập

Hình thức ghi chép, ôn tập lại kiến thức có thể tùy thuộc vào mỗi cá nhân. Tuy nhiên, người học chắc chắn cần sử dụng đến công cụ từ điển để hỗ trợ quá trình học tập với sách. Khi bất cứ từ vựng mới nào được tiếp nhận, người học cũng nên lập tức tra cứu và học từ các ví dụ được trình bày trong từ điển để nắm được cách ứng dụng.

Ví dụ, khi học collocation “glossy magazine” ở chủ điểm Fashion:

Người học nên tra cứu từ khóa “magazine” trên từ điển để kiểm tra lại một lần nữa collocation vừa học trong sách cũng như tham khảo thêm các collocation khác liên quan tới danh từ này.

Kết hợp giữa “học” và “hành”

Như đã đề cập ở trên, với lượng kiến thức khá “nặng”, việc kết hợp nhịp nhàng giữa học lí thuyết và ứng dụng vào thực tế là vô cùng cần thiết. Người học nên tránh chỉ tập trung đọc và cố gắng ghi nhớ mặt từ mà thay vào đó, nên hoàn thiện bài tập đầy đủ ngay sau mỗi bài học và thử thực hành sử dụng chúng trong chính văn nói/viết của mình dựa theo chủ điểm tương ứng.

Kết luận

Lịch thi thử IELTS (Paper-based) tháng này

Kinh nghiệm phòng thi rất quan trọng và thi thử là cách rất tốt để tích lũy kinh nghiệm. Đề thi IELTS tại ZIM rất sát đề thi thật, đánh giá trình độ chính xác, nhận kết quả ngay sau khi thi, và phần thưởng 1.000.000đ cho giải nhất ….

Xem thêm

Với mục đích chính là cải thiện độ chuẩn xác và tự nhiên trong ngôn ngữ cũng như hỗ trợ việc thể hiện tốt trong các bài thi đánh giá năng lực ngôn ngữ, collocation chắc chắn là một chủ điểm cần nhận được sự chú ý từ phía người học. Sử dụng đúng collocation giúp thay đổi thói quen dùng từ ngữ theo hướng tốt hơn và từ đó giúp tăng hiệu quả truyền đạt thông tin.

Bên cạnh đó, cuốn “English Collocation In Use” là một công cụ đắc lực trong việc bổ trợ kiến thức về collocation và người sử dụng nên lưu ý tham khảo những kinh nghiệm sử dụng sách tác giả nêu trên để khai thác và vận dụng được tối đa giá trị mà bộ sách mang lại.

Xem thêm: Review về Destination Grammar & Vocabulary – bộ sách về từ vựng và ngữ pháp trình độ B1, B2, C1 & C2

Phạm Trần Thảo Vy

Leave a Comment

Hi, ZIM có thể giúp gì cho bạn?...