Tiếng Latin và lợi ích của việc học ngôn ngữ Latin đối với người học tiếng Anh

ZIM Academy
10/01/2022
tieng latin va loi ich cua viec hoc ngon ngu latin doi voi nguoi hoc tieng anh

Giới thiệu

Hiện nay, tiếng Anh được xem như một ngôn ngữ kết nối (lingua franca) toàn cầu, giúp con người ở nhiều lãnh thổ, quốc gia khác nhau có thể giao tiếp với nhau một cách thuận lợi. Ngôn ngữ Anh bắt nguồn vào khoảng thế kỷ thứ 5 khi người Germanic từ Châu Âu di cư đến vùng lãnh thổ mà ngày nay được biết đến là vương quốc Anh. Ngôn ngữ mà những người này cùng với hậu duệ của họ sử dụng được gọi là Anglo-Saxon, hay tiếng Anh cổ (Old English). Từ đó đến nay, tiếng Anh đã không ngừng thay đổi và chịu ảnh hưởng của rất nhiều ngôn ngữ khác nhau gồm: Latin, Hy Lạp, Pháp,… Trong đó, hơn một phần tư các từ tiếng Anh (29%) được đúc kết từ ngôn ngữ Latin.

Các từ tiếng Anh có thể mượn toàn bộ một từ vựng trong ngôn ngữ Latin hoặc một phần để làm các tiền tố (prefix) hay hậu tố (suffix) ghép vào một từ gốc (root), từ đó làm thay đổi ý nghĩa của từ gốc. Việc hiểu biết các mặt nghĩa của những từ hay thành phần từ trong tiếng Latin có thể giúp người học tiếng Anh mở rộng vốn từ vựng cũng như ghi nhớ tốt hơn các từ vựng đã học. Với mục đích trên, bài viết sẽ đề cập đến các khía cạnh của ngôn ngữ Latin, mối quan hệ giữa tiếng Latin và tiếng Anh cũng như điểm qua các từ tiếng Anh phổ biến được đúc kết từ ngôn ngữ Latin.

Tiếng Latin và lợi ích của việc học tiếng Latin với người học tiếng Anh

Tiếng Latin đã từng là ngôn ngữ quốc tế (lingua franca) trong hơn một ngàn năm và được sử dụng để trao đổi thông tin trong nhiều lĩnh vực khác nhau như: khoa học, tôn giáo, chính trị… trước khi được thay thế bởi tiếng Pháp vào thế kỷ XVIII và tiếng Anh vào cuối thế kỷ XIX. Dù vậy, các từ vựng tiếng Anh vẫn chịu ảnh hưởng sâu sắc của ngôn ngữ Latin, đặc biệt là những từ vựng được sử dụng trong văn phong học thuật. Vì vậy, việc hiểu nghĩa của các gốc Latin trong một từ tiếng Anh cũng như các sắc thái nghĩa của từ tiếng Anh đã thay đổi như thế nào khi mượn từ ngôn ngữ gốc Latin giúp người học:

Mở rộng vốn từ

Theo một nghiên cứu, khoảng 29% từ vựng trong tiếng Anh hiện đại chịu ảnh hưởng của ngôn ngữ Latin. Vì vậy, người học có thể mở rộng được vốn từ tiếng Anh nhờ hiểu biết nghĩa của các từ trong tiếng Latin.

Ví dụ:

Mortuus – có nghĩa là cái chết trong ngôn ngữ Latin. Trong tiếng Anh, ta có thể thấy có nhiều từ tiếng Anh có gốc “Mort-” tương tự (Mortality, Mortal). Tất cả những từ này đều truyền đạt một ý nghĩa nào đó liên quan đến cái chết. Cụ thể, Mortality (danh từ) có nghĩa là sự chết, việc có khả năng chết đi (không bất tử), mortal (tính từ) có nghĩa là có thể chết đi. Như vậy, có thể thấy, ngoài từ “death”, tiếng Anh còn có những cách khác để miêu tả cái chết.

Đoán nghĩa của từ vựng tiếng Anh

Khi đọc một văn bản, bài viết tiếng Anh học thuật với nhiều từ vựng tiếng Anh học thuật, chuyên môn, người học có thể sẽ gặp khó khăn trong việc lĩnh hội nội dung của bài viết. Do phần lớn các từ vựng tiếng Anh sử dụng trong các lĩnh vực học thuật như: khoa học, y khoa, kỹ thuật, kinh tế, … có nguồn gốc từ ngôn ngữ Latin, người học có thể vận dụng vốn hiểu biết về nghĩa của các từ trong tiếng Latin để suy ra nghĩa của một số từ trong tiếng Anh.

Ví dụ:

Tiền tố Mal- sẽ bổ sung thêm ý nghĩa sai hoặc xấu cho danh từ theo sau nó. Một số từ có tiền tố Mal-

  • Malnutrition – suy dinh dưỡng;
  • Malfunction: sai chức năng;
  • Malformation: dị dạng (sự hình thành sai)

Tăng cường khả năng ghi nhớ từ vựng tiếng Anh

Để ghi nhớ các từ vựng tốt hơn, người học thường sử dụng phương pháp chunking – nhóm các từ vựng có chung một chủ đề, thông tin, ý nghĩa hay chính tả tương tự nhau. Việc biết nghĩa của các tiền tố, hậu tố hay từ gốc Latin giúp người học có thêm nhiều thông tin liên quan đến một từ trong tiếng Anh, từ đó có thể dễ dàng nhóm các thông tin, mặt nghĩa này với nhau để ghi nhớ từ vựng tốt hơn.

Ví dụ:

Các từ “ambivalent” (có cảm xúc lẫn lộn); “ambiguity” (nhập nhằng, do có nhiều nghĩa); “amphibians” (lưỡng cư) đều có điểm chung là một sự vật, sự việc có nhiều hơn một chiều do đều có tiền tố “ambi-” (2 phía; 2 mặt; 2 thái cực). Từ đó, người học sẽ có thể ghi nhớ mỗi từ tốt hơn khi học từng từ riêng lẻ nhờ có thêm nhiều thông tin liên quan đến mỗi từ cũng như sự liên quan giữa chúng với nhau.

Các từ tiếng Anh chịu ảnh hưởng của ngôn ngữ Latin

Các tiền tố tiếng Anh mượn từ tiếng Latin

Lợi ích của việc học ngôn ngữ Latin đối với người học từ vựng tiếng Anh
Các tiền tố tiếng Anh mượn từ tiếng Latin

Tiền tố là một thành phần từ được ghép vào trước một từ gốc (root) để thêm hoặc thay đổi ý nghĩa của từ gốc đó. Bản thân một tiền tố cũng đã có ý nghĩa riêng của nó. Nghĩa này của tiền tố sẽ hợp với nghĩa của từ gốc để tạo ra nghĩa mới.

Một số tiền tố trong tiếng Anh lấy gốc là tiếng Latin

Tiền tố Latin

Nghĩa

Ví dụ

Pre-

Trước/Tiền

Premature, Prevent, Precede

Post-/Ante-

Sau/Hậu

Postgraduate, posterity

Re-

Lặp lại/Trở lại

Redo, reread, review, reset

Contra-

Chống lại

Contraception, Contradict

Ben-/Bene-

Tốt

Benefit

Mal-

Xấu/Sai

Malfunction, Malnutrition

Semi-

Một nửa/Bán

Semicolon, semiannual

De-/Dis-/In-/Ob-

Không có/Phủ định*

Discontinue, Demotivate, incomplete

Inter-

Giữa

Interpersonal, Intercommunicate

Intra-/Intro-

Bên trong

Intracellular, intravascular, introduce, introvert

Extra-/Extro

Bên ngoài

Extracurricular, Extrovert

Circum-

Xung quanh

Circumstance, circumvent

Micro-

Nhỏ/Vi

Microorganism, microwave

Macro-

Lớn

Macrophage, macroeconomic

Trans-

Qua (Through)

Transport, transfigure, transmit

Ambi-/Amphi

Hai (mặt, phía…)/Lưỡng

Ambivalent, Ambiguity, Amphibian

Co-/Com-/Con-

Với

Cooperate, Compromise, Concur

Các hậu tố tiếng Anh lấy gốc là tiếng Latin

Lợi ích của việc học ngôn ngữ Latin đối với người học từ vựng tiếng Anh
Các hậu tố tiếng Anh lấy gốc là tiếng Latin

Hậu tố là một thành phần từ được ghép vào sau một từ gốc (root). Đa số các hậu tố trong tiếng Anh được sử dụng để chỉ định loại từ của một từ (là động từ, tính từ hay danh từ). Tuy nhiên, một số hậu tố cũng mang ý nghĩa riêng và làm thay đổi ý nghĩa khi được ghép với từ gốc. Sau đây, bài viết sẽ trình bày một số hậu tố có ý nghĩa đặc biệt mà tiếng Anh lấy từ ngôn ngữ Latin.

Hậu tố

Nghĩa

Ví dụ

-Phobia

Nỗi sợ

Homophobia, Acrophobia

-Ology

Ngành (1 nhánh kiến thức, khoa học)

Archaeology, Biology, Physiology, Etymology

Các từ tiếng Anh có nguồn gốc từ tiếng Latin

Lợi ích của việc học ngôn ngữ Latin đối với người học từ vựng tiếng Anh
Các từ tiếng Anh có nguồn gốc từ tiếng Latin

Dưới đây là danh sách các từ tiếng Anh học thuật có gốc từ tiếng Latin

Tiếng Latin

Nghĩa

Tiếng Anh

Aqua

Nước

Aquatic, Aquarium

Figura

Hình

Figure

Herba

Thảo – thực vật

Herbivore, herb

schola

Học

Scholar, Scholarship

maritima

Biển

maritime

folium

Foliage

Mutare

Thay đổi

Mutation, Commute, Transmute

Vulnerare

Làm bị thương, đau

Vulnerable,Vulnerability

Vitare

Tránh

Inevitable

Populus

Người

Population, Popular

Densa

Dày

Dense, Density

Desidare

Muốn

Desire

Grata

Làm hài lòng

Gratification, Gratitude

Sola

Một mình

Sole, Solely, Solitude

Annus

Năm

Annual, Annually

Initium

Bắt đầu

Initiate, Initial, Initiative

Mortuus

Tử – Chết

Mortal, Immortal, Mortality

Corpus

Cơ thể

Corpse, Corporeal, Incorporate

Probare

Thử, thăm dò

Probation, Probe

Hostis

Thù địch

Hostile, Hostility

Luna

Nguyệt – Mặt trăng

Lunar, Lunatic

Solaris

Nhật – Mặt trời

Solar

Stella

Thuộc về các vì sao

Stellar

Caelum

Thiên – thuộc về trời

Celestial

Terra

Địa – thuộc về đất

Terrestrial, Terraform, Terrain, Territory

Verbum

Thuộc về từ

Verbal, verb

Audit

Thính – thuộc về nghe

Auditory, Auditorium

Amare

Yêu

Amiable

Monstrare

Cho thấy

Demonstrate, Demonstration

Narrare

Kể, tường thuật

Narrate, Narrator, Narration

Spectare

Xem

Spectacle, Speculate, Spectacular

Kết Luận

Nhiều từ tiếng Anh dùng cho mục đích học thuật có gốc từ tiếng Latin. Việc hiểu được nghĩa của các từ, tiền tố, hậu tố trong tiếng Latin giúp người học tiếng Anh mở rộng hơn vốn từ vựng của bản thân, ghi nhớ tốt hơn từ mới đồng thời rèn luyện được kỹ năng đoán nghĩa của một từ tiếng Anh học thuật dựa trên những mặt nghĩa đã biết trong tiếng Latin.

Khải Đức – Giảng viên tại ZIM

Bạn muốn trở nên tự tin giao tiếp với bạn bè quốc tế hay nâng cao khả năng giao tiếp trong công việc và thăng tiến trong sự nghiệp. Hãy bắt đầu hành trình chinh phục mục tiêu với khóa học tiếng Anh giao tiếp hôm nay!

Bạn muốn học thêm về nội dung này?

Đặt lịch học 1-1 với Giảng viên tại ZIM để được học sâu hơn về nội dung của bài viết bạn đang đọc. Thời gian linh hoạt và học phí theo buổi

Đánh giá

(0)

Gửi đánh giá

0

Bình luận - Hỏi đáp

Bạn cần để có thể bình luận và đánh giá.
Đang tải bình luận...
Tư vấn nhanh
Chat tư vấn
Chat Messenger
1900 2833
Đang tải dữ liệu