Banner background

Phân tích đoạn trích Kim - Kiều gặp gỡ và giá trị nghệ thuật

Bài viết giúp học sinh lớp 9 nắm vững tác giả, xuất xứ, nội dung và giá trị nghệ thuật của đoạn trích Kim - Kiều gặp gỡ.
phan tich doan trich kim kieu gap go va gia tri nghe thuat

Key takeaways

“Kim - Kiều gặp gỡ” tái hiện cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa Thúy Kiều và Kim Trọng, cùng những rung động đầu đời và thế giới nội tâm tinh tế của Kiều qua nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, miêu tả tâm lí. Đoạn trích thể hiện sự trân trọng con người, đặc biệt là người phụ nữ, đồng thời ngợi ca tình yêu tự do và khát vọng hạnh phúc.

Đoạn trích “Kim - Kiều gặp gỡ” là một trong những đoạn trích tiêu biểu của “Truyện Kiều” – kiệt tác của đại thi hào Nguyễn Du. Đoạn trích kể về cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa Thúy Kiều và Kim Trọng trong tiết Thanh minh, mở đầu cho mối tình đẹp nhưng nhiều trắc trở của hai nhân vật. Bài viết dưới đây sẽ giúp người học tìm hiểu tác giả, xuất xứ, nội dung và giá trị nghệ thuật của đoạn trích theo chương trình Ngữ văn 9 (Kết nối tri thức với cuộc sống), từ đó hỗ trợ hiệu quả việc đọc hiểu và làm bài phân tích văn học.

Tác gia Nguyễn Du

Nguyễn Du (1765 – 1820) quê ở làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, trấn Nghệ An, nay thuộc tỉnh Hà Tĩnh. Những biến động của thời đại cùng những thăng trầm trong cuộc đời đã hun đúc ở Nguyễn Du vốn tri thức uyên bác, vốn sống phong phú, am hiểu sâu sắc về con người cùng một trái tim luôn đau đáu trước những nỗi bất hạnh của kiếp người.

Nguyễn Du để lại một sự nghiệp văn chương quý giá, gồm có: ba tập thơ chữ Hán (“Thanh Hiên thi tập”, “Nam trung tạp ngâm”, “Bắc hành tạp lục”) và một số tác phẩm chữ Nôm (“Văn tế sống hai cô gái Trường Lưu”, “Thác lời trai phường nón”, “Văn tế thập loại chúng sinh”, “Truyện Kiều”).

Tác gia Nguyễn Du
Tác gia Nguyễn Du

Với những đóng góp to lớn ở cả hai bộ phận sáng tác chữ Hán và chữ Nôm, Nguyễn Du được suy tôn là đại thi hào của dân tộc, đỉnh cao của nền văn học trung đại Việt Nam và được UNESCO vinh danh là Danh nhân văn hóa thế giới. Trong kho tàng sáng tác đồ sộ ấy, truyện thơ Nôm Đoạn trường tân thanh là kiệt tác đỉnh cao cả về tư tưởng nhân đạo và nghệ thuật ngôn từ.

Dựa trên cốt truyện từ tiểu thuyết “Kim Vân Kiều truyện” của Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc), Tố Như (tên chữ của tác gia Nguyễn Du) đã sáng tạo nên một tác phẩm mới bằng thể thơ lục bát và ngôn ngữ dân tộc. Truyện Kiều vừa phản ánh số phận đau khổ của con người, vừa lên án xã hội phong kiến bất công, nơi đồng tiền và cái ác ngự trị.

Tác phẩm Truyện Kiều
Tác phẩm Truyện Kiều

Xuất xứ, nội dung và bố cục của đoạn trích “Kim - Kiều gặp gỡ”

Xuất xứ: Đoạn trích “Kim - Kiều gặp gỡ” nằm ở phần 1 của cốt truyện (gặp gỡ) từ câu 141 đến câu 184. Được viết bằng thể thơ lục bát, đoạn trích tái hiện cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa Thúy Kiều và Kim Trọng trong tiết Thanh minh, qua đó khắc họa vẻ đẹp của tình yêu trong sáng, tự nhiên và những rung động đầu đời của đôi trai tài gái sắc [1].

Nội dung: Đoạn trích “Kim - Kiều gặp gỡ” kể về cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa Thúy Kiều và Kim Trọng trong tiết Thanh minh. Trong chuyến du xuân cùng hai em, Thuý Kiều tình cờ gặp ngôi mộ của Đạm Tiên, một ca nữ nổi danh tài sắc mà bạc mệnh. Thuý Kiều đã bày tỏ niềm cảm thương sâu sắc cho thân phận hồng nhan bạc mệnh của người xưa.

Cũng ở đây, nàng đã gặp Kim Trọng, giữa hai người lập tức nảy sinh tình cảm yêu thương, quyến luyến. Thuý Kiều trở về nhà với tâm trạng “ngổn ngang trăm mối”, vấn vương về hình bóng chàng Kim.

Bố cục đoạn trích Kim - Kiều gặp gỡ
Bố cục đoạn trích Kim - Kiều gặp gỡ

Theo diễn biến câu chuyện, đoạn trích có thể chia thành bố cục ba phần:

  • Đoạn 1 (12 dòng thơ đầu): Sự xuất hiện của nhân vật Kim Trọng

  • Đoạn 2 (10 dòng thơ tiếp theo): Cuộc gặp gỡ của Kim Trọng và Thúy Kiều, cùng cảm xúc, tâm trạng của hai nhân vật

  • Đoạn 3 (14 dòng thơ cuối): Thế giới nội tâm của nhân vật Thuý Kiều sau cuộc gặp gỡ

Đây là đoạn trích có ý nghĩa đặc biệt trong Truyện Kiều, bởi nó không chỉ giới thiệu mối tình đẹp giữa Thúy Kiều và Kim Trọng mà còn đặt nền móng cho toàn bộ diễn biến của thiên tình sử, đồng thời dự báo những biến cố, thử thách sẽ đến với hai nhân vật ở các phần sau của tác phẩm.

Phân tích khung cảnh ngày xuân và cuộc gặp mộ Đạm Tiên

Sau những câu thơ miêu tả không khí lễ hội Thanh minh, Nguyễn Du đưa người đọc đến với một không gian khác khi chị em Thúy Kiều bước vào khu vực có những ngôi mộ. Bức tranh thiên nhiên vẫn mang vẻ đẹp của tiết xuân nhưng đã chuyển từ tươi sáng, náo nức sang vắng vẻ, tiêu điều, qua đó tạo nền cho cuộc gặp gỡ giữa Thúy Kiều và mộ Đạm Tiên.

Trước hết, khung cảnh ngày xuân được miêu tả qua ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh: “Sè sè nấm đất bên đường/ Dầu dầu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh”. Những từ láy “sè sè”, “dầu dầu” cùng hình ảnh “nấm đất”, “ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh” gợi một không gian nhỏ bé, hiu quạnh và thiếu sức sống.

Đặc biệt, màu cỏ không còn mang sắc xanh non của mùa xuân mà xen lẫn sắc vàng úa, khiến cảnh vật nhuốm màu buồn bã. Giữa không khí tưng bừng của ngày hội, ngôi mộ Đạm Tiên hiện lên cô độc bên đường, tạo nên sự tương phản giữa sự sống đang căng tràn của mùa xuân và dấu hiệu tàn phai của kiếp người.

Khi nghe Vương Quan kể về cuộc đời Đạm Tiên - người con gái “nổi danh tài sắc một thì” nhưng cuối cùng lại chết trẻ, không người hương khói, cảnh vật càng trở nên tiêu điều:

“Một vùng cỏ áy bóng tà

Gió hiu hiu thổi một vài bông lau”.

Không gian được phủ bởi bóng tà, gió hiu hiu, bông lau, gợi cảm giác lạnh lẽo, vắng vẻ và phai tàn.

Chị em Thúy Kiều gặp mộ Đạm Tiên
Chị em Thúy Kiều gặp mộ Đạm Tiên

Đứng trước ngôi mộ Đạm Tiên, Thúy Kiều bày tỏ niềm xót thương sâu sắc cho số phận một người con gái tài sắc nhưng bất hạnh. Một cuộc đời từng được ngợi ca nhưng lại có kết cục cô độc nơi nấm đất vô danh. Đặc biệt, sự đồng cảm của Kiều còn bắt nguồn từ những nét tương đồng giữa nàng và Đạm Tiên: đều là những người con gái tài sắc, nhạy cảm và giàu tình cảm. Vì thế, nỗi thương người dần trở thành nỗi thương mình, khi Kiều vô thức cảm nhận sự mong manh, bất định của kiếp hồng nhan.

Đặc biệt, khi trở về và đối diện với chính mình, Kiều lại nhớ đến Đạm Tiên qua lời độc thoại:

“Người mà đến thế thì thôi,

Đời phồn hoa cũng là đời bỏ đi!”

Sự hồi tưởng này cho thấy cuộc gặp mộ Đạm Tiên tuy đã qua nhưng vẫn để lại một ám ảnh sâu đậm trong tâm trí Kiều. Cụm từ “đến thế thì thôi” như một tiếng thở dài trước số phận, còn sự đối lập giữa “đời phồn hoa”“đời bỏ đi” nhấn mạnh nghịch lí giữa một cuộc đời từng tài sắc, rực rỡ và kết cục bạc mệnh.

Nguyễn Du đã vận dụng tinh tế bút pháp “tả cảnh ngụ tình” - sử dụng yếu tố miêu tả thiên nhiên trong việc thể hiện tâm trạng nhân vật. Những hình ảnh “nấm đất”, “ngọn cỏ”, “bóng tà”, “gió hiu hiu”, “bông lau” vừa khắc họa vẻ hoang vắng nơi mộ nàng Đạm Tiên, vừa góp phần diễn tả nỗi buồn, sự xót xa và lòng trắc ẩn trong tâm hồn Thúy Kiều.

Phân tích cuộc gặp gỡ giữa Thúy Kiều và Kim Trọng

Cuộc gặp gỡ được triển khai qua ba chặng: sự xuất hiện của Kim Trọng, những rung động đầu tiên giữa đôi trai tài gái sắc và tâm trạng của Thúy Kiều sau khi trở về.

Sự xuất hiện của Kim Trọng

“Nẻo xa mới tỏ mặt người,

Khách đà xuống ngựa tới nơi tự tình.

Hài văn lần bước dặm xanh,

Một vùng như thể cây quỳnh cành dao.

Chàng Vương quen mặt ra chào,

Hai Kiều e lệ nép vào dưới hoa.

Nguyên người quanh quất đâu xa,

Họ Kim tên Trọng vốn nhà trâm anh.

Nền phú hậu bậc tài danh,

Văn chương nết đất thông minh tính trời.

Phong tư tài mạo tót vời,

Vào trong phong nhã ra ngoài hào hoa.”[1]

Để phân tích đoạn thơ trên, người học có thể dựa vào các câu hỏi gợi mở sau: Nhân vật Kim Trọng xuất hiện trong khung cảnh như thế nào? Các chi tiết miêu tả ngoại hình, cử chỉ, hành động và lời giới thiệu về nguồn gốc, lai lịch gợi hình dung như thế nào về nhân vật?

Kim Trọng xuất hiện trong khung cảnh êm đềm, thơ mộng với cỏ cây tươi đẹp, hữu tình “Hài văn lần bước dặm xanh/ Một vùng như thể cây quỳnh cành dao” (quỳnh và dao là hai loài cây cảnh thường được trồng cùng để tôn vẻ đẹp của nhau; cũng là biểu tượng cho sự cân xứng, hài hoà, quấn quýt).

Bức tranh thiên nhiên ngày xuân qua ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh (“dặm xanh”, “cây quỳnh cành dao”) đã tạo nên một không gian tươi sáng, thanh nhã; đồng thời làm nổi bật vẻ đẹp của nhân vật.

So sánh với cảnh sắc thiên nhiên khi Thuý Kiều nhìn thấy ngôi mộ của Đạm Tiên (“Sè sè nấm đất bên đường/ Dầu dầu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh”) và khi nghe Vương Quan kể về cuộc đời ngắn ngủi, bất hạnh của nàng (“Một vùng cỏ áy bóng tà/ Gió hiu hiu thổi một vài bông lau”: cỏ cây úa tàn trong ánh tà dương, khung cảnh tiêu điều, hiu quạnh).

Từ đó, có thể thấy, sự xuất hiện của chàng Kim khiến cảnh vật như được “hồi sinh” – chân Kim Trọng bước tới đâu, màu xanh trải theo tới đó! [2]

Cử chỉ, hành động của Kim Trọng toát lên vẻ lịch lãm, nho nhã: từ xa đã “xuống ngựa tới nơi tự tình”, bước chân khoan thai. Sự chủ động trong cách ứng xử nhưng vẫn giữ nét điềm đạm, ung dung làm nổi bật phong thái của một con người có học thức, cốt cách thanh cao.

Qua đó, chân dung Kim Trọng hiện lên đúng với nguồn gốc, lai lịch cao quý khi chàng xuất thân từ gia đình giàu sang “Họ Kim tên Trọng vốn nhà trâm anh/ Nền phú hậu bậc tài danh”, bản tính thông minh “Văn chương nết đất thông minh tính trời”, nổi tiếng tài hoa, cốt cách thanh lịch, hào hoa “Phong tư tài mạo tót vời/ Vào trong phong nhã ra ngoài hào hoa”.

Như vậy, nhân vật Kim Trọng được khắc hoạ với vẻ đẹp lí tưởng của mẫu người tài tử, văn nhân thời xưa, như một hình mẫu bậc “thiên tài”; xứng đôi với vẻ đẹp “quốc sắc” của Thúy Kiều.

Cuộc gặp gỡ giữa Thúy Kiều và Kim Trọng

[...] “Bóng hồng nhác thấy nẻo xa,

Xuân lan thu cúc mặn mà cả hai.

Người quốc sắc kẻ thiên tài,

Tình trong như đã mặt ngoài còn e.

Chập chờn cơn tỉnh cơn mê,

Rốn ngồi chẳng tiện dứt về chỉn khôn.

Bóng tà như giục cơn buồn,

Khách đà lên ngựa người còn nghé theo.

Dưới cầu nước chảy trong veo,

Bên cầu tơ liễu bóng chiều thướt tha.”[1]

Đoạn thơ tập trung khám phá, thể hiện tâm trạng của hai nhân vật Thuý Kiều và Kim Trọng trong cuộc gặp gỡ đầy tình cờ.

Hai dòng thơ đầu miêu tả cảm giác của Kim Trọng khi gặp chị em Thuý Kiều: Sau khi bắt gặp bóng dáng người khách “nhác thấy nẻo xa”, chàng đã chủ động “xuống ngựa tới nơi tự tình”. Dù ở khoảng cách xa và mới chỉ “thoáng nhìn”, song đã ngỡ ngàng, ngưỡng mộ vẻ đẹp “mặn mà” của hai thiếu nữ.

Chị em Thúy Kiều gặp gỡ Kim Trọng
Chị em Thúy Kiều gặp gỡ Kim Trọng

Bốn dòng thơ tiếp thể hiện một cách tinh tế những trạng thái cảm xúc của tình yêu chớm nở ngay lần gặp gỡ đầu tiên giữa Kim Trọng và Thuý Kiều. Dù giữa hai nhân vật đã nảy sinh những rung động tự nhiên, Nguyễn Du không để Kim - Kiều trực tiếp bộc lộ tình yêu mà chủ yếu thể hiện qua ánh nhìn, cử chỉ và trạng thái tâm lí.

Câu thơ “Tình trong như đã mặt ngoài còn e” diễn tả rất tinh tế sự đối lập giữa cảm xúc bên trong và thái độ bên ngoài: tình cảm đã nảy nở nhưng cả hai vẫn giữ vẻ e lệ, kín đáo. Đó là một tình cảm đến bất ngờ, mãnh liệt nhưng bị ràng buộc bởi lễ giáo phong kiến nên càng khiến đôi trai gái thêm ngại ngùng, bối rối.

Trạng thái ấy được đẩy lên qua hình ảnh “Chập chờn cơn tỉnh cơn mê”, diễn tả sự xao xuyến, say đắm đến ngỡ ngàng; rồi đến “Rốn ngồi chẳng tiện dứt về chỉn khôn”, cho thấy sự quyến luyến, lưu luyến, không nỡ rời xa dù cuộc gặp gỡ chỉ vừa mới bắt đầu.

Bốn dòng thơ cuối tái hiện khoảnh khắc từ biệt đầy vấn vương, lưu luyến. Khi cuộc gặp kết thúc, Kim Trọng đã lên ngựa nhưng Thúy Kiều vẫn còn dõi theo “Khách đà lên ngựa người còn nghé theo”. Thời gian, không gian của buổi hoàng hôn càng khơi lên nỗi buồn chia biệt; cái nhìn ẩn chứa bao ý tình của người thiếu nữ khuê các.

Cử chỉ nhỏ bé ấy cho thấy sự lưu luyến, vấn vương và hé mở tình cảm sâu sắc đang dần hình thành trong lòng nàng. Ở đây, nhà thơ đã sử dụng bút pháp tả cảnh ngụ tình để tái hiện những cảm xúc tinh tế của đôi trái tim “lần đầu rung động nỗi thương yêu” (Xuân Diệu) [3].

Vẫn là không gian êm đềm với “ngọn tiểu khê” và nhịp cầu nho nhỏ (“Nao nao dòng nước uốn quanh/ Nhịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang”) nhưng giờ đây không còn vắng vẻ, đượm buồn mà trong trẻo, tươi sáng, sống động, tình tứ (“Dưới cầu nước chảy trong veo/ Bên cầu tơ liễu bóng chiều thướt tha”). Đúng là cảnh vật được nhìn qua đôi mắt của tình yêu![2]

Tâm trạng của Thuý Kiều sau cuộc gặp gỡ

“Kiều từ trở gót trướng hoa,

Mặt trời gác núi chiêng đà thu không.

Gương nga chênh chếch dòm song,

Vàng gieo ngấn nước cây lồng bóng sân.

Hải đường lả ngọn đông lân,

Giọt sương gieo nặng cành xuân la đà.

Một mình lặng ngắm bóng nga,

Rộn đường gần với nỗi xa vời vời:

“Người mà đến thế thì thôi,

Đời phồn hoa cũng là đời bỏ đi!

Người đâu gặp gỡ làm chi,

Trăm năm biết có duyên gì hay không?”

Ngổn ngang trăm mối bên lòng,

Nên câu tuyệt diệu ngụ trong tính tình.”[1]

Trong đoạn thơ, tác giả đã sử dụng nhiều phương tiện (lời người kể chuyện, lời nhân vật, ngôn ngữ miêu tả thiên nhiên (bút pháp tả cảnh ngụ tình)) để thể hiện thế giới nội tâm của nhân vật.

Trước hết là trạng thái bâng khuâng, xao xuyến, mơ mộng sau cuộc gặp gỡ với Kim Trọng, trở về đối diện với chính mình. Nhà thơ đã miêu tả khung cảnh một đêm trăng thơ mộng trong không gian êm đềm, riêng tư - nơi khuê phòng của người thiếu nữ. Mọi sự vật trong bức tranh thiên nhiên này đều tươi đẹp, tình tứ, tràn đầy xuân sắc.

Vầng trăng sáng trong “chênh chếch” như đang nhòm qua song cửa; ánh trăng toả sắc vàng lộng lẫy trên mặt nước, chiếu qua vòm cây lá, in bóng trên nền sân – đẹp tựa tranh vẽ. Nhánh hoa mềm mại, duyên dáng, tình tứ không chỉ tái hiện vẻ đẹp của mùa xuân mà còn gợi những xao xuyến, bâng khuâng, rung động trong trái tim người con gái bắt đầu biết yêu [2].

Đây chính là nét đặc sắc của bút pháp tả cảnh ngụ tình: Cảnh vật như nhuốm màu tâm trạng nhân vật.

Truyện Kiều Nguyễn Du
Truyện Kiều Nguyễn Du

Bên cạnh những rung động trước Kim Trọng, qua lời độc thoại, Kiều còn bộc lộ nỗi xót xa, thương cảm cho thân phận nàng Đạm Tiên nhan sắc, tài hoa mà bạc mệnh

Người mà đến thế thì thôi

Đời phồn hoa cũng là đời bỏ đi!

Sự hồi tưởng về người xưa bạc mệnh khiến niềm vui vừa chớm nở trong tình yêu vì thế đã xen lẫn một dự cảm buồn về số phận.

Khép lại đoạn thơ là tâm trạng bồi hồi, khắc khoải vừa âu lo vừa mong ước, hi vọng khi nghĩ về Kim Trọng

Người đâu gặp gỡ làm chi

Trăm năm biết có duyên gì hay không?

Cụm từ “ngổn ngang trăm mối” đã khái quát tinh tế những rung động và suy tư đan xen trong lòng Kiều. Có thể nói, Thúy Kiều có một tâm hồn nhạy cảm, giàu tình yêu thương và luôn khao khát về một hạnh phúc lứa đôi đẹp đẽ, bền lâu.

Giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích

Đoạn trích để lại dấu ấn ở cả tư tưởng nhân văn và nghệ thuật khắc họa cảnh vật, tâm lí nhân vật cùng ngôn ngữ thơ giàu sức biểu cảm.

Giá trị nội dung

Qua cuộc gặp gỡ đầu tiên đầy trong sáng và tươi đẹp, đoạn trích Kim - Kiều gặp gỡ ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn, tình cảm của con người, đặc biệt là một Thúy Kiều nhạy cảm, giàu tình cảm và có đời sống nội tâm phong phú. Nguyễn Du đã ngợi ca vẻ đẹp của tuổi trẻ và tình yêu tự do. Tác giả đã thể hiện sự đồng cảm, đồng tình với khát vọng tình yêu; thái độ trân trọng con người, đặc biệt là người phụ nữ.

Giá trị nội dung và nghệ thuật
Giá trị nội dung và nghệ thuật

Giá trị nghệ thuật

Đoạn trích cho thấy tài năng nghệ thuật của Nguyễn Du, nổi bật ở nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, xây dựng tâm lí nhân vật, sử dụng ngôn ngữ đối thoại và độc thoại.

Nghệ thuật xây dựng nhân vật: Trong đoạn trích, các nhân vật (Kim Trọng, Thuý Kiều) đã được khắc họa ở cả hai phương diện con người bên ngoài (ngoại hình, lời nói, cử chỉ, hành động) và con người bên trong (cảm xúc, suy nghĩ). Đặc biệt, tác giả đã kết hợp nhiều phương tiện nghệ thuật để khắc họa nhân vật: bút pháp tả cảnh ngụ tình, lời kể và lời độc thoại nội tâm,...

Nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ: Đoạn trích cho thấy đóng góp to lớn của Nguyễn Du đối với sự phát triển của ngôn ngữ văn học dân tộc. Nhà thơ đã phát huy được sự phong phú, kì diệu của tiếng Việt; đồng thời sử dụng một cách sáng tạo các yếu tố ngôn ngữ vay mượn để làm giàu cho tiếng mẹ đẻ. Hệ thống từ Hán Việt được sử dụng theo xu hướng Việt hoá, kết hợp một cách nhuần chuyển với các từ thuần Việt.

Bài tập viết kết nối với đọc

Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) phân tích 2 – 4 dòng thơ miêu tả thiên nhiên mà em cho là đặc sắc trong đoạn trích Kim – Kiều gặp gỡ.

Hướng dẫn giải

HS triển khai đoạn văn bằng các câu hỏi gợi ý: Bức tranh thiên nhiên được miêu tả với những đặc điểm gì (thời gian, không gian, sự vật,...)? Cách miêu tả cảnh vật có gì đặc sắc? Bức tranh thiên nhiên ấy có phải là phương tiện để nhà thơ thể hiện cảm xúc, tâm trạng của nhân vật không?

Yêu cầu cơ bản của từng phần:

  • Mở đoạn cần giới thiệu được đoạn thơ và bức tranh thiên nhiên;

  • Thân đoạn cần tập trung phân tích đặc điểm và giá trị của bức tranh thiên nhiên;

  • Kết đoạn cần nhấn mạnh được thành công của tác giả trong nghệ thuật tả cảnh hoặc tả cảnh ngụ tình.

Bài làm mẫu

Trong đoạn trích “Kim - Kiều gặp gỡ”, tôi đặc biệt ấn tượng với hai câu thơ miêu tả thiên nhiên là “Gương nga chênh chếch dòm song,/ Vàng gieo ngấn nước cây lồng bóng sân”. Nhà thơ đã miêu tả vẻ đẹp đầy chất thơ, tĩnh lặng và tươi sáng vào đêm trăng. Vầng trăng là sự vật vô tri nhưng nay cũng biết ngó ngàng xung quanh: “Gương nga chênh chếch dòm song”. Cách sử dụng từ láy “chênh chếch” gợi tả hành động đang nghiêng hẳn về một phía. Có thể thấy rằng, vầng trăng cũng như nàng Kiều, đang tựa đầu cửa sổ, nghiêng nhìn sang phía Kim Trọng. Nỗi nhớ tương tư càng trở nên da diết. Bỗng chiếc, không gian ban đêm chợt bừng sáng bởi ánh trăng dịu nhẹ: “Vàng treo ngấn nước cây lồng bóng sân”. Mặt nước sóng sánh ánh trăng, lấp lánh như chứa ngàn mặt trăng nhỏ ở dưới đáy sông. Ánh trăng chiếu xuống cây, khiến bóng cây che đi cả một khoảng sân.c

Kết luận

Đoạn trích “Kim - Kiều gặp gỡ” là một trong những đoạn trích tiêu biểu trong Truyện Kiều. Không chỉ tái hiện cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa Thúy Kiều và Kim Trọng trong khung cảnh mùa xuân tươi đẹp, đoạn trích còn khắc họa những rung động đầu đời trong sáng, tinh tế của đôi trai tài gái sắc. Qua đó, Nguyễn Du thể hiện tài năng bậc thầy trong nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, miêu tả tâm lí nhân vật và sử dụng ngôn ngữ thơ lục bát giàu sức gợi, làm nên sức hấp dẫn lâu bền của kiệt tác “Truyện Kiều”.

Bạn đọc quan tâm đến các bài viết phân tích tương tự về truyện Kiều, Đoạn trường Tân Thanh, nhân vật Thúy Kiều, … có thể xem chi tiết trong chuyên mục Ngữ Văn của ZIM Academy.

Nguồn tham khảo

Đánh giá

(0)

Gửi đánh giá

0

Bình luận - Hỏi đáp

Bạn cần để có thể bình luận và đánh giá.
Đang tải bình luận...