Phương pháp tư duy biện chứng và ứng dụng trong IELTS Writing Task 2

Khi làm bài viết IELTS Writing Task 2, nhiều thí sinh thường không biết làm thế nào để vừa thể hiện rõ quan điểm của mình, vừa phân tích đầy đủ các mặt của vấn đề. Do thiếu cách tiếp cận hợp lý, nhiều bài viết Writing task 2 thường chỉ liệt kê các điểm ủng hộ và phản đối một lập luận, thay vì phát triển một bài viết thuyết phục và có quan điểm rõ ràng.

Để giải quyết vấn đề này, bài viết dưới đây sẽ giới thiệu phương pháp tư duy có tên Dialectical thinking (Phương pháp tư duy biện chứng) và cách ứng dụng trong bài viết để đạt điểm số cao hơn.

Khái quát về phương pháp dialectical thinking (tư duy biện chứng)

Về bản chất, phương pháp biện chứng là một quá trình tư duy mà trong đó người phản biện sẽ đặt bản thân vào các góc nhìn khác nhau để có thể nhìn nhận vấn đề một cách đầy đủ hơn. Phương pháp tư duy biện chứng được xây dựng dựa trên ba thành phần cốt lõi là thesis, antithesis và synthesis [1].

Để minh hoạ rõ hơn về 3 thành phần này, bài viết sẽ phân tích dựa trên đề bài sau:

Topic: “Students should pay the full cost of their own studies because university education benefits the individual rather than society. To what extent do you agree or disagree?”

1. Thesis (Luận đề)

Với bài viết Writing task 2, luận đề có thể được hiểu đơn giản là quan điểm, lập trường của người viết về một chủ đề trước khi bạn cân nhắc đầy đủ các phản biện. Ví dụ với đề bài trên, quan điểm ban đầu của thí sinh có thể là “I completely disagree with this viewpoint” (Tôi hoàn toàn không đồng ý với quan điểm được đưa ra ở đề bài.)

2. Antithesis (Phản đề)

Đây là phần mà người viết thể hiện sự nhìn nhận các ý kiến trái ngược với quan điểm của bản thân. Phản đề có thể là quan điểm đối lập, phản biện hoặc thách thức trực tiếp, hoặc đặt câu hỏi cho luận đề ban đầu của thí sinh.

Quay lại với quan điểm của người viết ở đề bài trên (hoàn toàn không đồng ý rằng giáo dục đại học chỉ đem lại lợi ích cho cá nhân thay vì xã hội), các ý kiến phản đề có thể chỉ ra rằng việc học đại học phần lớn vẫn đang đem lại lợi ích cá nhân cho người học thay vì toàn xã hội: 

Phản đề 1: Graduates consistently earn significantly more over their lifetime compared to non-graduates. 

(Tạm dịch: Những cử nhân đại học thường kiếm được nhiều tiền hơn trong suốt cuộc đời so với những người không học đại học)

Phản đề 2: A university degree often acts as a prerequisite for many high-paying, desirable professions (e.g., doctor, lawyer, engineer, specialized researcher), effectively gatekeeping access to these roles for individuals. 

(Tạm dịch: Bằng đại học thường là yêu cầu bắt buộc với nhiều ngành nghề đáng mơ ước, được trả lương cao trong xã hội, ví dụ như bác sĩ, luật sư, kỹ sư… Điều này cũng có nghĩa rằng những người không có bằng đại học thường sẽ khó tiếp cận với cơ hội tốt như vậy)

Phản đề 3: Graduates often have more opportunities for promotions, career changes, and greater job security because they possess specialized skills and knowledge. 

(Tạm dịch: Cử nhân đại học thường có nhiều cơ hội thăng tiến, cơ hội việc làm và có sự nghiệp ổn định hơn bởi vì họ có kỹ năng và kiến thức chuyên ngành)

3. Synthesis (Tổng hợp)

Tổng hợp là bước quan trọng nhất trong phương pháp tư duy biện chứng, ở bước này, thí sinh sẽ kết hợp những lập luận, hiểu biết từ cả hai mặt của vấn đề, rồi từ đó lập luận và chỉ ra rằng một bên của luận điểm đang thuyết phục hơn bên kia. Ví dụ với chủ đề trên, thí sinh có thể đưa ra kết luận như sau: 

“However, the assumption that the benefits of higher education for individuals are mutually exclusive from the advantages it offers to society is flawed.” 

(Tạm dịch: Sẽ là sai khi cho rằng lợi ích của giáo dục đại học với cá nhân có ý nghĩa loại trừ những lợi ích mà nó mang lại cho xã hội). 

Sau đó, thí sinh sẽ sử dụng các ví dụ, dẫn chứng để lật lại vấn đề và chứng minh rằng quan điểm của mình là đúng. Ví dụ, tuy rằng bác sĩ ở các quốc gia phát triển thường nhận được mức lương rất cao nhưng họ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sức khoẻ cộng đồng. Nếu bắt những người theo học ngành y chi trả hoàn toàn chi phí học tập thì vô hình chung sẽ tạo ra rào cản với những người không có đủ nền tảng tài chính, từ đó có thể giới hạn nguồn nhân lực sau này.

Tại sao cần áp dụng tư duy biện chứng trong IELTS Writing 

Điểm đặc biệt của phương pháp biện chứng trong IELTS là nó thúc đẩy thí sinh vượt xa khỏi cách viết chủ quan, chỉ liệt kê các luận điểm để có lợi cho quan điểm của bản thân. Thay vào đó, nó buộc thí sinh phải nhìn nhận nhiều quan điểm khác nhau, trong đó có cả quan điểm đối lập với quan điểm ban đầu của thí sinh. 

Mặc dù những góc nhìn này không hoàn toàn phủ nhận quan điểm chính của bài luận của thí sinh, nhưng nó gián tiếp thừa nhận các quan điểm trái ngược, qua đó thể hiện sự bao hàm và phức tạp trong tư duy của người viết. 

Xét miêu tả của tiêu chí Task Response band 7 và 8 dưới đây [2]:

Có thể thấy trong bài viết Writing Task 2, quan điểm của bài viết cần được trình bày rõ ràng và phát triển tốt (well-developed) để đạt được band 8.0. Điều này nghĩa là thí sinh cần viết sao cho giám khảo thấy rõ quan điểm của người viết thông qua các minh họa, dẫn chứng thuyết phục. Band 7 thì chỉ đơn giản ở mức là ý tưởng được phát triển (developed). Ngoài ra, band 7 sẽ có xu hướng overgeneralize, và thường thiếu sự tập trung và chính xác (lack of focus and precision) khi làm rõ quan điểm. Điều này nghĩa là phải khai thác sâu hơn, làm rõ hơn về ý tưởng chứ không chỉ đưa ra chung chung.

Tuy không phải là một tiêu chí bắt buộc trong bộ tiêu chí chấm điểm IELTS Writing Task 2, phương pháp suy luận biện chứng vẫn nên được áp dụng trong một số dạng bài để tăng điểm ở 2 tiêu chí là Task Response và Coherence & Cohesion, đặt biệt phù hợp với các thí sinh đặt mục tiêu đạt band điểm 7.5+ với kỹ năng viết.

Cách ứng dụng tư duy biện chứng trong IELTS Writing Task 2

Các loại câu hỏi có thể áp dụng cách tư duy biện chứng

Thí sinh cần lưu ý rằng cách tư duy này không phải 1 yêu cầu bắt buộc với bài viết IELTS Writing task 2. Bên cạnh đó, cũng có nhiều cách khác để người viết có thể đạt được band điểm 7,8 ở tiêu chí Task Repsonse. Tuy nhiên, cách viết này hoàn toàn có thể áp dụng được với các dạng bài yêu cầu thí sinh trình bày quan điểm như:

• "Discuss both views and give your opinion” - người viết thừa nhận lý lẽ của 2 quan điểm trái ngược nhau, trước khi đưa ra quan điểm rằng đâu là lập luận thuyết phục hơn.

• "To what extent do you agree or disagree?" - Ngay cả khi bài viết chỉ nghiêng về một bên của vấn đề (hoàn toàn đồng ý/ không đồng ý), người viết vẫn có thể đưa ra sự nhượng bộ (concession) để công nhận điểm hợp lệ ở quan điểm đối lập. Sau đó mới trình bày ý phản bác (rebuttal) và giải thích tại sao quan điểm của bản thân vẫn thuyết phục hơn.

• "Advantages and disadvantages" - Với dạng bài này, thí sinh có thể trình bày cả ưu điểm và nhược điểm của vấn đề, rồi cuối cùng mới tổng hợp bằng cách lập luận rằng khía cạnh nào quan trọng hơn, hoặc giải thích trong trường hợp nào, với đối tượng nào thì sẽ có tác động tốt, trường hợp nào sẽ có tác động xấu...

Cấu trúc bài viết áp dụng tư duy biện chứng

Cách tư duy này cũng có một số điểm tương đồng với kỹ thuật sử dụng Counter argument trong bài viết Writing task 2.

Bài viết sẽ áp dụng cách tư duy biện chứng để giải đề bài sau:

a. Introduction

Lý thuyết: 

Sau khi diễn đạt lại (paraphrase) chủ đề bài luận và cung cấp một bối cảnh ngắn gọn, người viết sẽ thiết lập bối cảnh cho cuộc tranh luận biện bằng cách trình bày ngắn gọn về hai quan điểm chính liên quan.

Ở phần mở bài, người viết không nhất thiết phải nêu rõ luôn quan điểm của mình, nhưng bạn có thể chỉ ra rằng bài luận sẽ khám phá nhiều khía cạnh khác nhau trước khi đưa ra kết luận cuối cùng.

Áp dụng vào đề bài:

Paraphrase đề bài: “One school of thought holds that the quality of life in the 21st century has increased tremendously compared to that of the previous centuries.”

Trình bày luận điểm: “While acknowledging various improvements in terms of healthcare and education, I maintain that not all aspects of life nowadays are superior compared to the past.”

Lưu ý: Cách sắp xếp, phát triển các đoạn Thân bài ở dưới đây chỉ mang tính tham khảo. Thí sinh có thể linh hoạt điều chỉnh sao cho phù hợp với đề bài và quan điểm của bản thân. 

b. Body Paragraph 1 (Thesis)

Lý thuyết:

Trong đoạn TB1, thí sinh sẽ đưa ra quan điểm của bản thân về vấn đề được đưa ra trong đề bài. Nên lưu ý rằng ở các dạng bài này, thí sinh cần đưa ra một câu luận điểm rõ ràng, vừa phản ánh được quan điểm vừa có dẫn chứng hợp lý.

Đọc thêm: Kết hợp cách viết câu luận đề và luận điểm chính trong IELTS Writing Task 2 dạng bài Opinion

Ví dụ với đề bài trên, người viết có thể thừa nhận rằng quan điểm đó đúng vì một số khía cạnh của cuộc sống như y tế và giáo dục đã thực sự được cải thiện, và điều này khiến cho cuộc sống trở nên dễ dàng hơn. Sau đó bài viết sẽ đưa ra dẫn chứng thuyết phục về một số bệnh lý đã từng rất nguy hiểm trong quá khứ như HIV và sốt rét thì nay đã có thể được phòng ngừa và chữa trị bởi vắc xin.

“One undeniable improvement in modern life is the advancement of healthcare and education. Thanks to groundbreaking progress in vaccine development and medical research, diseases that once caused millions of deaths globally, such as HIV and malaria, can now be effectively prevented or treated with vaccination. This has significantly reduced mortality rates and contributed to longer life expectancy worldwide. In addition, the widespread availability of the Internet has revolutionized education. Learners today can access online courses, educational videos, and a wealth of information free of charge. This helps bridge the gap between individuals of different socioeconomic backgrounds and promotes equal learning opportunities across nations.”

c. Body Paragraph 2 (Antithesis)

Lý thuyết: 

Đoạn TB2 sẽ là nơi người viết trình bày quan điểm đối lập với đoạn TB1, hoặc có thể là các góc nhìn khác của vấn đề. Để tránh ảnh hưởng đến tiêu chí Task Response và Coherence & Cohesion, người viết nên tránh các lỗi sau: 

• Đưa ra 1 quan điểm phủ định lại lập luận trong đoạn TB1

• Không có dấu hiệu rõ ràng cho thấy sự thay đổi về lập luận (VD: không có từ nối hoặc câu chủ đề báo hiệu cho người đọc)

• Tự bóp méo quan điểm đối lập thành 1 phiên bản cực đoan để dễ phản biện hơn (lỗi nguỵ biện người rơm)

• Chỉ đưa ra quan điểm đối lập mà không có lập luận, phản bác để chứng minh quan điểm của bản thân người viết

Nên lưu ý rằng phần Antithesis tuy đưa ra một quan điểm trái ngược nhưng mục đích cuối cùng vẫn là để phản biện lại và chứng minh rằng quan điểm của người viết vẫn hợp lý hơn. Để làm được việc này, thí sinh có thể áp dụng một số cách sau: 

Cách 1: Người viết có thể phản biện bằng cách chỉ ra những điểm chưa hợp lý của lập luận và phản bác lại bằng những dẫn chứng cụ thể.

Ví dụ với đề bài trên, đoạn TB2 có thể chỉ ra rằng định nghĩa “chất lượng cuộc sống” của mỗi người là khác nhau, và sẽ phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như giới tính,... Vì vậy việc khẳng định thế kỷ 21 là thời gian lý tưởng nhất để sống cho tất cả mọi người là không hợp lý.

Minh hoạ cho cách viết 1: 

“However, it is important to recognise that the notion of an ideal time to live is highly dependent on individual circumstances, such as geographic location, gender, and personal values. Historically, significant inequalities have existed, particularly for women and members of the LGBTQ+ community. Thanks to rapid progress in human rights over the past century, the modern era arguably offers the greatest range of opportunities. Nevertheless, these advancements are not universally experienced, and in many regions, basic rights are still contested. This is a testament to the fact that one’s quality of life can vary significantly depending on where they reside. Similarly, racial and religious minorities have long faced discrimination, yet contemporary societies tend to show greater levels of tolerance and inclusion than in previous generations. Even for individuals who do not belong to marginalised groups, such as men from dominant ethnic or social backgrounds, modern life offers advantages, including a reduced likelihood of being conscripted into military conflict.”

Cách 2: Đề xuất ra một lập trường mới, trung hoà và cân bằng giữa các khía cạnh của cả hai bên.

Ví dụ ở đề bài trên, thay vì viết “Tôi hoàn toàn đồng ý/ phản đối rằng chất lượng cuộc sống ngày nay đã tốt hơn” thì người viết có thể nói “Với một số khía cạnh như y tế, giáo dục… thì cuộc sống ngày nay thực sự đã tốt hơn trước, tuy nhiên ở những khía cạnh khác thì tôi không nghĩ vậy”

Minh hoạ cho cách viết 2: 

“However, it would be misleading to claim that the quality of life has universally improved. One major drawback of modern life is the intense competition in many sectors. Given the greater access to global information and better training opportunities, the workforce has become increasingly skilled and competitive. As a result, job applicants and university students often find themselves vying with thousands of other qualified candidates, a level of pressure and competition that was rare in earlier centuries. This environment can lead to chronic stress, burnout, potentially reducing their overall work satisfaction. Another downside of modern living is the erosion of work-life boundaries. Due to the rise of digital communication, employees are frequently expected to respond to emails or complete urgent tasks even outside working hours. The inability to fully disconnect from work not only increases stress but also leaves little time for rest or family life. In the long term, such constant pressure can lead to serious mental health issues such as anxiety and depression among workers.”

d. Conclusion

Lý thuyết: 

Ở đoạn kết bài, người viết sẽ tóm tắt lại các lập luận trong bài một cách ngắn gọn như sau: 

Cách viết 1 - chất lượng cuộc sống phụ thuộc nhiều vào điều kiện và tiêu chuẩn sống của mỗi người:

“In conclusion, there are compelling arguments both in favour of and against the idea that the current era is the best time to live. Ultimately, this judgment is highly subjective as one’s quality of life is influenced by individual values and circumstances. However, for the majority of people, I believe that the present offers the greatest overall advantages.”

Cách viết 2 - chỉ ra các mặt tốt, mặt xấu của xã hội hiện đại 

“In conclusion, while it is true that the 21st century has offered remarkable improvements in key areas like medicine and education, I hold that these advancements are accompanied by new forms of instability in terms of career prospects and work-related pressure.”

Từ vựng & cấu trúc để phát triển tư duy biện chứng trong bài viết

Using the right linking words and phrases is vital for signaling your dialectical progression and ensuring coherence:

a. Đưa ra sự nhượng bộ (thừa nhận quan điểm trái chiều)

• Admittedly… (Ví dụ: Admittedly, working part-time jobs can take time away from students’ studies)

• Granted (Ví dụ: Granted, public transport systems in some countries are unreliable)

• While it cannot be denied that... (Ví dụ: While it cannot be denied that the internet makes accessing information easier, it also increases the risk of encountering misinformation.)

• It is true that… (Ví dụ: It is true that urban areas face higher pollution levels, but they also offer better access to healthcare and education services.)

• It cannot be denied that … (Ví dụ: It cannot be denied that mobile phones have transformed communication)

• Proponents of … often argue/suggest that … (Ví dụ: Proponents of working from home often argue that it increases employee productivity and reduces transportation costs.)

b. Phản bác lại một quan điểm, ý kiến

• Despite …, it can be argued that... (Ví dụ: Despite the fact that many people believe online education lacks personal interaction, it can be argued that virtual learning offers greater flexibility and accessibility for a wider group of students.)

• Nonetheless, this argument is flawed due to the fact that … (Ví dụ: While some argue that banning cars in city centers would ease traffic congestion, this argument is flawed due to the fact that many workers depend on vehicles for their daily commute and a lack of alternatives would harm local economies.)

• However, the assumption that … is flawed (Ví dụ: However, the assumption that simply reducing work hours leads to higher productivity is flawed, since without proper management and employee training, fewer hours can result in decreased efficiency.)

c. Đưa ra quan điểm của người viết

• (Therefore), I firmly/wholeheartedly + believe/ hold/ maintain that … (Ví dụ: Therefore, I firmly believe that governments should invest more in public transportation…)

•  I would contend that … (Ví dụ: I would contend that implementing mandatory environmental education in schools is crucial)

Tổng kết

Phương pháp biện chứng là cách viết khá hiệu quả để xây dựng các lập luận thuyết phục và cân bằng trong bài luận IELTS Writing Task 2. Bằng cách sử dụng hiệu quả các luận đề, phản đề đối lập và cuối cùng tổng hợp chúng thành một kết luận bao quát hơn, thí sinh có thể đáp ứng được các yêu cầu của tiêu chí Task Response, đặc biệt là ở các band điểm cao hơn.

Việc chinh phục IELTS đòi hỏi một phương pháp học tập hiệu quả và lộ trình phù hợp. Hệ thống giáo dục ZIM cung cấp các khóa học IELTS chuyên sâu, giúp học viên phát triển toàn diện cả bốn kỹ năng với phương pháp giảng dạy hiện đại. Cùng với đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm và tài liệu được thiết kế khoa học, người học có thể tối ưu hóa thời gian ôn luyện và cải thiện điểm số. Để được tư vấn chi tiết, liên hệ hotline 1900-2833 (nhánh số 1) hoặc truy cập Khóa học IELTS.