Phân tích đề IELTS Writing Task 2 Tháng 1/2026 - Đề số 4

Trong IELTS Writing Task 2, thách thức lớn nhất không chỉ nằm ở việc sử dụng ngôn ngữ chính xác mà còn ở khả năng phân tích vấn đề dưới góc nhìn đa chiều và cân bằng lập luận. Lấy ví dụ từ chủ đề Xử lý người phạm tội và các hình thức trừng phạt, bài viết dưới đây minh họa quy trình xây dựng một bài luận từ việc nhận diện mâu thuẫn cốt lõi giữa tính răn đe và tính nhân đạo, đến việc thiết lập cấu trúc lập luận chặt chẽ. Qua đó, người đọc sẽ nắm được cách nâng cấp lập luận từ mức độ quan sát thông thường sang phân tích vĩ mô, đảm bảo tính thuyết phục và chiều sâu cho bài viết.

Đề bài:

You have approximately 40 minutes to complete this task.

You need to write an essay addressing the topic below:

Explain your viewpoint with reasons and include appropriate examples based on your knowledge or experiences.

Your essay should comprise a minimum of 250 words.

Khung tư duy hình thành và phát triển bài viết

Contextualize - Định vị bối cảnh chủ đề bao quát và liên quan 

Phân tích từ khóa

Yêu cầu chính:  Đề bài có 2 yêu cầu rõ ràng:

• Phân tích hai quan điểm đối lập về cách xử lý người phạm tội: 

  • Quan điểm 1: Tất cả người phạm tội đều nên bị phạt tù để đảm bảo tính răn đe và công bằng trước pháp luật. 

  • Quan điểm 2: Với các tội phạm nhẹ, những biện pháp thay thế như lao động công ích có thể hiệu quả hơn tù giam.

• Nêu quan điểm cá nhân về việc đâu là cách tiếp cận hợp lý hơn, đồng thời đưa ra lập luận và ví dụ cụ thể để bảo vệ quan điểm đó.

Mối quan hệ giữa các từ khóa: 

• Mối quan hệ đối lập: Sự đối lập giữa việc trừng phạt bằng tù giam và cải tạo thông qua các biện pháp thay thế phản ánh hai cách tiếp cận khác nhau trong việc xử lý người phạm tội, đặc biệt là các hành vi phạm pháp ở mức độ nhẹ.

• Mối quan hệ điều kiện: Việc áp dụng tù giam hay biện pháp thay thế phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tội phạm; các tội nhẹ mở ra khả năng sử dụng hình phạt mang tính giáo dục và phục hồi thay vì trừng phạt tuyệt đối.

• Mối quan hệ tác động: Lựa chọn hình phạt ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ tái phạm, khả năng tái hòa nhập xã hội của người phạm tội, cũng như gánh nặng lên hệ thống nhà tù và ngân sách công.

Explore - Lên ý tưởng và phân tầng Lập luận

Kích hoạt tư duy đa chiều

Liên hệ đến trải nghiệm cá nhân:

1. Tôi đã từng chứng kiến hoặc biết đến trường hợp người phạm tội nhẹ bị xử phạt tù giam chưa?

2. Theo quan sát hoặc hiểu biết của tôi, hình phạt tù có thực sự giúp người phạm tội nhẹ thay đổi hành vi và tái hòa nhập xã hội hay không?

3. Với các hành vi phạm tội nhẹ, yếu tố nào tôi sẽ xem xét khi đánh giá hình phạt phù hợp?

Định hướng chiến lược dựa theo nhu cầu người học

Sự đối lập giữa hai quan điểm thể hiện như sau: 

• Quan điểm cho rằng tất cả tội phạm nên bị đưa vào tù nhấn mạnh rằng hình phạt tù đảm bảo tính răn đe, duy trì trật tự xã hội và thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật, giúp bảo vệ cộng đồng và ngăn ngừa nguy cơ tái phạm, ngay cả đối với các hành vi phạm tội ở mức độ nhẹ.

• Quan điểm ủng hộ các biện pháp thay thế cho tội phạm nhẹ, như lao động công ích, cho rằng tù giam không phải lúc nào cũng hiệu quả và hình phạt thay thế có thể giúp người phạm tội sửa sai, tái hòa nhập xã hội và giảm gánh nặng cho hệ thống nhà tù, đồng thời mang lại lợi ích lâu dài cho cộng đồng.

Quan điểm cá nhân dựa trên việc lựa chọn quan điểm

• Việc áp dụng các biện pháp thay thế cho tội phạm nhẹ là hướng tiếp cận hợp lý hơn, vì nó vừa đảm bảo trách nhiệm pháp lý vừa chú trọng đến khả năng phục hồi và tái hòa nhập của người phạm tội.

• Tuy nhiên, quan điểm này không phủ nhận vai trò cần thiết của tù giam đối với các tội danh nghiêm trọng, nơi an toàn xã hội và tính răn đe phải được đặt lên hàng đầu.

Structuring - Thiết kế dàn ý và phát triển lập luận

Lựa chọn hướng đi của bài viết phù thuộc vào mức độ và nhu cầu của người viết

Phiên bản 1: Path A (Safe zone)

Mục tiêu: Cấu trúc rõ ràng, lập luận trực tiếp, dễ theo dõi. Tập trung vào việc trả lời đúng trọng tâm câu hỏi.

Đối tượng phù hợp: Người học cần cấu trúc và cách tiếp cận dễ hiểu an toàn, và trong thời gian nước rút trước khi thi. Lý do:

• Path A giải quyết vấn đề: Đối với nhu cầu trên, người học cần tập trung vào lập luận luận điểm trực tiếp, dễ phát triển. .

• Phiên bản Safe Zone cung cấp một bộ khung lập luận an toàn, theo dõi dễ hơn theo tiến trình phát triển lập luận từ Topic sentence → Deep explanation → Link. 

Dàn ý: 

Lưu ý: Phiên bản Safe Zone đảm bảo tiêu chuẩn dựa trên IELTS Writing Band Descriptors. 

Bài mẫu tương ứng: 

The way societies deal with crime has long been a subject of debate. While certain individuals advocate for sending all offenders to prison, others think that alternative punishments such as community service are more effective for minor offences. This essay will discuss both views before explaining why I support the latter approach.

On the one hand, those who support imprisonment for all offenders often claim that strict punishment serves as a strong deterrent. The main reason is that harsh penalties send a clear message that criminal behaviour will not be tolerated, which may discourage individuals from committing crimes in the first place. For example, strict prison sentences for theft or drug-related offences are often cited as a reason why some potential offenders reconsider their actions due to fear of long-term incarceration and its consequences for their future. As a result, imprisonment is regarded as the most straightforward and reliable method to protect the public from criminal behaviour.

On the other hand, many people, myself included, believe that, for people who commit minor crimes, alternatives such as community service is a better approach. This is because this method allows offenders to make amends to the community while avoiding the negative consequences associated with prison life. By remaining in the community, individuals are more likely to maintain social ties and develop a sense of responsibility, which can reduce the risk of reoffending. Moreover, non-custodial sentences can reduce pressure on overcrowded prisons and reduce the financial burden on the justice system. This measure not only addresses minor offences more effectively and humanely but also supports long-term rehabilitation rather than short-term punishment.

In conclusion, although imprisonment can play an important role in deterring serious crime, it is not always the best solution for minor offences. From my perspective, alternative measures such as community service offer a more balanced and long-term approach to crime prevention.

Khung sườn mẫu câu triển khai ý trong lập luận:

Từ vựng mới: 

Phiên bản 2: Path B (Critical Zone) 

Mục tiêu: Tư duy sâu sắc, nhìn nhận vấn đề dưới góc độ quản lý vĩ mô, sử dụng ví dụ thực tế mang tính xác thực cao (authentic evidence).

Đối tượng phù hợp: Người học với mục tiêu hướng đến tư duy lập luận có chiều sâu để bứt phá band điểm. Lý do:

• Path B giải quyết vấn đề: Đối với nhu cầu trên, người học cần tập trung vào phân tích các góc nhìn và phản biện để đưa ra hướng tiếp cận tối ưu.

• Phiên bản Critical Zone cung cấp lập luận đa chiều ứng dụng luận điểm đối lập và đưa ra giải thích sâu, đảm bảo tính cân bằng và thuyết phục, đồng thời cung cấp các khía cạnh về ngôn ngữ học thuật để đạt mục tiêu số điểm cao hơn. 

Dàn ý: 

Bài mẫu tương ứng:

In modern society, the way offenders are dealt with is not just a matter of punishment, but also relates to long-term goals such as reintegration, reducing recidivism, and efficient use of judicial resources. While some argue that all criminals should be imprisoned regardless of the severity of their crimes, others advocate for better alternative punishments like community service for minor offences. This essay will examine both viewpoints before explaining why I support prioritising alternatives for less severe crimes and reserving custodial sentences for serious cases.

Those who support imprisoning all offenders argue that strict punishment serves as a powerful deterrent to crime. From a law-enforcement perspective, prison sentences demonstrate the authority of the justice system and send a clear message that criminal behaviour will not be tolerated. However, it is important to note that applying imprisonment indiscriminately can be counterproductive because it disrupts offenders’ employment and social ties while exposing them to hardened criminals, which increases the likelihood of recidivism rather than preventing future crime. This can be seen in cases where first-time offenders convicted of minor theft are sentenced to short prison terms. After release, the lack of employment opportunities and social support often pushes them back into illegal activities, leading to repeat offences rather than genuine rehabilitation.

In contrast, I side with those who view that alternative punishments, like community service, are more appropriate for minor crimes. This is because non-custodial measures allow offenders to not only take responsibility for their actions but also avoid the harmful consequences of prison life, such as social isolation and exposure to hardened criminals. By remaining in the community, individuals are more likely to maintain employment, family relationships, and a sense of social responsibility, all of which reduce the risk of reoffending. In addition, such measures also alleviate pressure on the justice system and redirect resources towards more serious cases. For example, several European countries, including Norway and Germany, have successfully employed non-custodial sentences to reduce prison overcrowding and lower correctional costs, while maintaining relatively low reoffending rates.

Admittedly, critics might argue that alternatives like community service may lack sufficient deterrent power and could encourage leniency toward criminal behaviour. Nevertheless, this argument overlooks the fact that deterrence depends not only on the severity of punishment but also on its proportionality and certainty. For minor offences, strictly monitored community service can be more effective than imprisonment, as it directly confronts offenders with the social consequences of their actions. Moreover, excessive reliance on incarceration places a heavy financial burden on the justice system and often undermines rehabilitation, ultimately increasing rather than reducing long-term crime rates.

In conclusion, while imprisonment plays an essential role in addressing serious criminal behaviour, it is not always the most effective solution for minor offences. In my view, a balanced justice system that combines custodial sentences with well-designed alternatives such as community service is more likely to promote rehabilitation, protect public interests, and achieve sustainable crime reduction.

Phân tích trường hợp minh họa: 

Từ vựng mới: 

Review and Refine - Kiểm tra và chỉnh sửa lỗi tư duy và ngôn ngữ 

Phân tích từ vựng

Bài tập 1:  Chọn từ hoặc cụm từ thích hợp nhất trong danh sách đã học để điền vào chỗ trống.

1. Governments are increasingly adopting ________________________ for minor offences to avoid the negative effects of imprisonment.

2. These alternative punishments can help ________________________ the criminal justice system, allowing courts and prisons to function more effectively.

3. Community-based sentencing is often promoted as a way to ________________________ while still holding offenders accountable.

Bài tập 2: Hãy đọc các tình huống giả định bên dưới và xác định xem tình huống đó đang mô tả khái niệm nào.

Tình huống A:

“Một người phạm tội nhẹ mất việc làm và bị gia đình xa lánh sau khi phải ngồi tù, dù hành vi vi phạm không nghiêm trọng.”

→ Khái niệm tương ứng: ………………………………………

Tình huống B:

“Một chương trình giáo dục và đào tạo nghề trong nhà tù được thiết kế để giúp tù nhân có kỹ năng và tái hòa nhập xã hội sau khi mãn hạn.”

→ Khái niệm tương ứng: ………………………………………

Tình huống C:

“Nghiên cứu cho thấy những người từng bị giam chung với tội phạm nguy hiểm có xu hướng phạm tội trở lại cao hơn.”

→ Khái niệm tương ứng: ………………………………………

Phân tích ngữ pháp

Tìm hiểu thêm:

• Cấu trúc Not only but also

• Cấu trúc Be likely to

Bảng nhận diện nhanh vấn đề bạn quan tâm nhất

Dựa vào lựa chọn ở trên, bạn hãy chỉ làm bài tập tại Zone tương ứng dưới đây.

Zone 1: Accuracy Check

Vấn đề: Lỗi sai từ loại trong câu (Word Form)

Thử thách: Hãy tìm lỗi sai về từ loại trong 02 câu dưới đây và viết lại cho đúng:

Câu 1: 
Strict prison sentences are often believed to be an effective deter to criminal behaviour.
Sửa lại: …………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………

Câu 2: 
Non-custodial measures can play a significant role in the rehabilitate of first-time offenders.
Sửa lại: …………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………

Zone 2: Cohesion Check

Vấn đề: Các câu văn đứng cạnh nhau nhưng thiếu liên kết.

Thử thách: Đoạn văn dưới đây rất rời rạc . Nhiệm vụ của bạn là liên kết các câu này. 

Viết lại đoạn văn của bạn:
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………

Zone 3: Logic Audit

Vấn đề: Lỗi ngụy biện Người rơm (Straw Man Fallacy) → Xảy ra khi người viết bóp méo quan điểm của phe đối lập, biến một lập luận mang tính điều kiện hoặc giới hạn thành quan điểm cực đoan, tuyệt đối, rồi phản bác phiên bản bị phóng đại đó.

Thử thách: Lập luận dưới đây đang mắc lỗi ngụy biện Người rơm. Bạn hãy xác định cách lập luận bị bóp méo và viết lại đoạn văn sao cho phản biện trở nên công bằng và chặt chẽ hơn.

Lập luận bị bóp méo ở đâu?

☐ Quan điểm phản đối non-custodial measures bị phóng đại thành “bất kỳ tội phạm nào không vào tù đều chắc chắn tái phạm nghiêm trọng”, trong khi trên thực tế họ chỉ lo ngại về tính răn đe và khả năng giám sát của hình phạt thay thế.

☐ Đoạn văn quy kết động cơ cực đoan cho phe ủng hộ (muốn “bỏ qua an toàn công cộng”), thay vì phản biện lập luận thực tế của họ.

☐ Không phân biệt giữa minor offences và serious crimes, khiến lập luận trở nên đơn giản hóa quá mức.

Viết lại câu chứa lỗi:
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………

Zone 4: Style and Nuance

Vấn đề: Viết tuyệt đối hóa, cần sử dụng các từ vựng giảm thiểu mức độ tuyệt đối

1. Động từ khuyết thiếu: Could, May, Might, Can

2. Động từ chỉ xu hướng: Tend to, Seem to, Appear to

3. Trạng từ chỉ tần suất/lượng: Often, In many cases, To some extent, The majority of

Thử thách: Câu văn dưới đây mắc 3 lỗi tuyệt đối hóa khiến lập luận mang tính khẳng định tuyệt đối. Hãy gạch chân lỗi và viết lại 3 từ/cụm từ đó.

Chỉnh sửa:

1. Cụm từ tuyệt đối: ………………………………………
→ ……………………………………………………………………………

2. Cụm từ tuyệt đối: ………………………………………
→ ……………………………………………………………………………

3. Cụm từ tuyệt đối: ………………………………………
→ ……………………………………………………………………………

Đáp án

ZONE 1: ACCURACY CHECK

Phân tích Câu 1:

• Lỗi sai: deter → deterrent

• Tại sao sai? (Bẫy quen mặt từ vựng):

  • Người học dễ mắc lỗi vì deter là động từ quen thuộc (hay xuất hiện trong một số cụm như to deter crime), nên vô thức giữ nguyên dạng động từ.

  • Trong câu này, trước ô trống có mạo từ an báo hiệu ở sau là một danh từ số ít. Từ effective đóng vai trò là adjective bổ nghĩa cho danh từ deterrent. Cụm danh từ ghép hoàn chỉnh là an effective deterrent (một sự răn đe có hiệu quả).

• Câu đúng: "Strict prison sentences are often believed to be an effective deterrent to criminal behaviour."

Phân tích Câu 2:

• Lỗi sai: rehabilitate → rehabilitation

• Tại sao sai? (Bẫy vị trí từ loại):

  • Người học dễ mắc lỗi vì chưa nắm chắc từ loại nào có thể đứng sau giới từ in.

  • Giới từ in không theo sau bởi động từ nguyên mẫu, mà yêu cầu danh từ hoặc V-ing.

  • Cấu trúc chuẩn là: play a role in + noun / V-ing. Đây là cấu trúc cố định trong tiếng Anh học thuật.

• Câu đúng: “Non-custodial measures can play a significant role in the rehabilitation of first-time offenders."

ZONE 2: COHESION CHECK

“Many minor offenders are sent to prison for short sentences, which often disrupts their employment and social ties. This disruption leaves them without adequate support after release. Moreover, exposure to hardened criminals during incarceration can negatively influence first-time offenders. As a result, rather than preventing future crime, the likelihood of reoffending increases, undermining the goal of genuine rehabilitation.”

Mẹo ghi nhớ cách liên kết câu bằng cụm danh từ khái quát hóa (nominalisation). Thay vì lặp lại cả mệnh đề phía trước, hãy chuyển ý đó thành một danh từ trừu tượng để làm chủ ngữ cho câu sau.

• Người phạm tội bị gián đoạn công việc và các mối quan hệ xã hội. → This disruption of employment and social ties (Sự gián đoạn đến việc làm và các mối quan hệ xã hội này)…

• Người mới phạm tội bị giam chung với tội phạm nguy hiểm hơn. → This exposure to hardened criminals (Việc tiếp xúc với những tên tội phạm nguy hiểm này)…

• Hình phạt tù không mang lại hiệu quả răn đe lâu dài. → This limited deterrent effect (Hiệu quả răn đe có hạn này)…

ZONE 3: LOGIC AUDIT 

Đoạn văn chỉnh sửa: 

Some critics question the effectiveness of non-custodial measures for minor offences, expressing concerns about whether such punishments provide sufficient deterrence and supervision. They argue that allowing offenders to remain in the community may carry certain risks if these measures are poorly monitored or inconsistently enforced. However, this concern does not suggest that all offenders who avoid imprisonment will inevitably reoffend or that supporters of alternative punishments disregard public safety; rather, it highlights the need for carefully designed and strictly supervised non-custodial sentences.

Lời Khuyên Cho Người Viết: Kỹ thuật “tái hiện đúng lập luận đối phương”

Khi phản biện, người viết cần tránh tấn công một phiên bản bị đơn giản hóa hoặc cực đoan hóa của quan điểm đối lập. Thay vào đó, hãy thực hiện theo quy trình sau: Xác định mối lo cốt lõi của phe đối lập → Diễn giải lại quan điểm đó theo cách trung lập và công bằng → Phản hồi dựa trên mức độ rủi ro có điều kiện, thay vì quy kết hệ quả tuyệt đối.

ZONE 4: STYLE & NUANCE 

Reflect and Expand  - Phản tư sâu và chuyển hóa tư duy 

Mục tiêu: Đúc kết cá nhân và mở rộng sang chủ đề khác.

A. Phản tư của bản thân 

Trải nghiệm tư duy

1. So với suy nghĩ ban đầu, bài viết của bạn đã được "nâng cấp" ở điểm nào? 

• Góc nhìn: Thoát khỏi cảm tính cá nhân → Nhìn nhận khách quan, đa chiều hơn.

• Độ sâu: Không chỉ giải quyết phần ngọn (bề mặt) → Đi sâu vào giải quyết gốc rễ vấn đề.

• Lập luận: Chuyển từ khẳng định một chiều →  Biết cách phản biện và chấp nhận nhượng bộ.

2. Điều tâm đắc nhất (hoặc chi tiết cụ thể nhất) mà bạn đã nhận ra sau khi phân tích đề bài này là gì?
   …………………………………………………………………………………
   …………………………………………………………………………………
   …………………………………………………………………………………
   …………………………………………………………………………………

3. Để giải quyết các đề bài tương tự trong tương lai, đâu là từ khóa cốt lõi ( mà bạn sẽ ghi nhớ?

• Promote Rehabilitation (thúc đẩy sự phục hồi)

• A Sense Of Responsibility (ý thức trách nhiệm)

• Likelihood of recidivism (khả năng tái phạm)

• Non-custodial Measure (biện pháp không giam giữ)

• Social Ties (mối quan hệ xã hội)

• Khác: ………………………………

Kết nối với thực tế

Việt Nam đang đối mặt với khó khăn trong việc tái hòa nhập cho người phạm tội nhẹ, theo bạn: → Làm thế nào để hệ thống tư pháp vừa đảm bảo tính răn đe đối với tội phạm, vừa mở rộng các biện pháp không giam giữ nhằm giảm tái phạm và sử dụng nguồn lực xã hội hiệu quả hơn?

Ứng dụng phương pháp phân tích tư duy để hình thành quan điểm cá nhân.

B. Mở rộng góc nhìn - Thảo luận về tội ác và hình phạt đến các vấn đề xã hội khác

Về bản chất, chủ đề tội ác và hình phạt không chỉ xoay quanh việc nên trừng phạt tội phạm nặng hay nhẹ, mà phản ánh một quy luật rộng hơn của xã hội hiện đại: khi một cơ chế kiểm soát (punishment, law enforcement, policy) được áp dụng thường xuyên và trên diện rộng, thì tác động của nó không chỉ dừng lại ở cá nhân phạm tội mà lan sang toàn bộ cấu trúc xã hội. Nếu nắm vững khung tư duy này, người viết có thể mở rộng lập luận sang nhiều đề bài khác trong IELTS Writing Task 2.

Quy luật chuyển đổi:

Biện pháp  X được áp dụng rộng rãi → Cá nhân chịu tác động trực tiếp → Hành vi và cơ hội của cá nhân bị định hình → Hệ quả xã hội tích lũy → Chính sách cần được điều chỉnh.

Bảng ứng dụng thực tiễn: 

Thử thách: Hãy thử áp dụng khung tư duy này cho chủ đề Giáo dục (Education)

Đề bài: Some people believe that standardised examinations should remain the primary method of assessing students’ academic ability, while others argue that alternative forms of assessment, such as project-based learning or continuous evaluation, are more effective.

Discuss both views and give your own opinion.

Câu hỏi cho bạn: Khi các kỳ thi chuẩn hóa trở thành thước đo trung tâm trong giáo dục, vấn đề cốt lõi nằm ở bản thân hình thức thi cử, hay ở cách hệ thống giáo dục sử dụng kết quả thi để đánh giá học sinh, giáo viên và nhà trường? Theo bạn, để giảm áp lực và học lệch, nên giảm vai trò của kỳ thi, hay giữ kỳ thi nhưng điều chỉnh cách đánh giá, kết hợp với các hình thức học tập và kiểm tra đa dạng hơn?

Trên đây là phân tích đề IELTS Writing Task 2 tháng 01/2026 - Đề số 4, giúp người học hình dung cách triển khai ý tưởng và sử dụng ngôn ngữ học thuật hiệu quả. Hy vọng những phân tích và gợi ý trong bài viết sẽ hỗ trợ người học nâng cao kỹ năng viết, từ đó tự tin hơn khi bước vào phòng thi. Nếu người học mong muốn nâng cao kỹ năng IELTS với lộ trình học tập cá nhân hóa, Hệ thống giáo dục ZIM cung cấp các khóa học luyện thi IELTS cam kết đầu ra 4 kỹ năng, giúp tiết kiệm đến 80% thời gian tự học. Để được tư vấn chi tiết, liên hệ hotline 1900-2833 (nhánh số 1) hoặc truy cập Khóa học IELTS.