Statement of Purpose – Những lỗi thường gặp khi viết Statement of Purpose (SOP) và cách khắc phục (P.2)

Nội dung bài viết này được biên soạn từ những kiến thức liên quan trong khóa học IELTS Foundation Level Cam kết đầu ra IELTS 4.5 – Khóa học dành cho những học viên bắt đầu luyện thi IELTS hoặc mất căn bản tiếng Anh.

Như bài viết trước đã đề cập, Statement of Purpose (SOP) là một trong những tài liệu quan trọng nhất trong bộ hồ sơ đăng ký mà ứng viên sẽ nộp cho trường đại học. Ngay cả khi có sự trợ giúp và hướng dẫn, việc ứng viên mắc lỗi khi chuẩn bị một bài Statement of Purpose là rất phổ biến. Trong bài viết này, tác giả sẽ liệt kê một số lỗi thường gặp phải khi viết Statement of Purpose (SOP), cũng như cách khắc phục những lỗi này.

Đọc thêm: Statement of Purpose – Cách viết một bài Statement of Purpose (SOP) hoàn chỉnh (P.1)

Tham gia diễn đàn tiếng Anh Forum để thảo luận về nội dung bài viết này với tác giả.

Nhầm lẫn giữa Statement of Purpose với Personal Statement và Motivational Letter

Ứng viên nộp đơn vào trường đại học có thể sẽ được yêu cầu viết một số loại tài liệu bổ sung để hỗ trợ cho bộ hồ sơ bằng cấp của mình. Ngoài SOP, các trường có thể yêu cầu viết Personal Statement (Bài luận cá nhân) hoặc Motivational Letter (Thư bày tỏ nguyện vọng). Cả Personal Statement và Motivational Letter đều yêu cầu một số thông tin giống với những thông tin trong bài SOP. Do đó, việc hiểu sai bản chất của bài luận, dẫn đến ứng viên viết sai trọng tâm cần có là khá phổ biến. Để khắc phục tình trạng này, ứng viên cần phân biệt rõ những điểm khác nhau giữa Statement of Purpose với Personal Statement và Motivational Letter.

Phân biệt Statement of Purpose và Personal Statement

Statement of PurposePersonal Statement khác nhau chủ yếu ở chỗ: Statement of Purpose là bài luận về mục đích và những gì ứng viên muốn làm, trong khi Personal Statement là về con người của ứng viên. 

phan-biet-statement-of-purpose-va-personal-statement

Trong khi Statement of Purpose thể hiện mục tiêu nghề nghiệpnền tảng học thuật của ứng viên, cũng như sở thích nghiên cứu và sự phù hợp của ứng viên với chương trình đăng ký, thì Personal Statement mang tính chất cá nhân hơn vì ứng viên cần trình bày chi tiết về nguyện vọngđộng lực của bản thân. Do đó, SOP có thể được cho là một phiên bản chi tiết hơn của Personal Statement.

Dù hai loại tài liệu có những điểm khác nhau, cả hai về cơ bản đều phục vụ cùng một mục đích tổng quát, đó là chứng minh cho hội đồng tuyển sinh thấy rằng ứng viên phù hợp và sẽ thành công hoàn thành chương trình mà mình đang ứng tuyển.

Dưới đây là tổng quan ngắn gọn về những sự khác biệt lớn nhất giữa SOP và Personal Statement:

 

Statement of Purpose

Personal Statement

Nội dung chủ yếu

Nền tảng học thuật, kinh nghiệm chuyên môn, mục tiêu nghề nghiệp, sở thích nghiên cứu

Động lực cá nhân, nguồn cảm hứng, mục tiêu nghề nghiệp, thành tích

Kiểu diễn đạt

Hình thức/trang trọng (Formal)

Có thể không theo hình thức/ diễn đạt thân mật

Góc nhìn

Nhìn về phía trước, tương lai, kế hoạch nghề nghiệp, lĩnh vực nghiên cứu quan tâm

Nhìn lại quá khứ, sự chuẩn bị dành cho thời điểm hiện tại, thành tích đã đạt được, nguồn cảm hứng

Phân biệt SOP và Motivational Letter

Xem chi tiết

Trong khi Statement of Purpose thiên về quảng bá bản thân và được viết dưới dạng một bài luận văn, không được gửi đến bất kỳ cá nhân hoặc bộ phận cụ thể nào, Motivational Letter luôn phải được soạn thảo dưới dạng một lá thư được gửi trực tiếp đến hội đồng tuyển sinh/giảng viên bộ môn. Trong thư, ứng viên cần giải thích mục tiêu, động lực và mục tiêu của mình liên quan đến khóa học.

phan-biet-statement-of-purpose-va-motivational-letter

Motivational Letter cho phép ứng viên kết nối trực tiếp với hội đồng tuyển sinh và giảng viên. Do đó, ứng viên nên luôn hướng tới việc nêu bật những điểm khiến lá thư của mình nổi bật hơn so với thư của những ứng viên khác.

Nhìn chung, hầu hết các chương trình tại các trường đại học nước ngoài sẽ yêu cầu ít nhất một bài luận. Đối với các chương trình theo dạng Research (thay vì Coursework), bài luận thường được yêu cầu sẽ là Statement of Purpose. 

Đọc thêm: Common Application – Cánh cửa vào trường đại học Mỹ

Để biết chính xác bài luận nào ứng viên sẽ cần viết cho chương trình của mình, ứng viên nên lấy thông tin từ trang web chính thức của chương trình hoặc của trường. Thông tin chi tiết cũng có thể được tìm thấy ở trang FAQ (trang Câu hỏi thường gặp). Nếu vẫn không tìm thấy thông tin chính xác về dạng bài luận cần viết, ứng viên có thể liên hệ trực tiếp với chương trình qua email hoặc điện thoại.

  • Thiếu sự nghiên cứu về khóa học, trường hoặc quốc gia mà mình ứng tuyển

Trong bất kỳ bài luận nào, ứng viên đều phải chú ý càng cụ thể thông tin càng tốt. Ứng viên nên tìm hiểu kỹ thông tin chi tiết về tất cả các trường đại học mình đăng ký, cũng như liệt kê tất cả những thông tin cần thiết như thông tin giảng viên, chương trình học, cơ sở vật chất trong khuôn viên trường… 

Điều này sẽ giúp ứng viên có được những mô tả về con người, ý tưởng, sự kiện và cảm xúc sống động hơn trong bài viết. Không những bài luận của ứng viên trở nên thực tế hơn mà nó còn tạo được sự liên kết đặc biệt hơn với hội đồng tuyển sinh.

Việc viết những nội dung ngẫu nhiên về khóa học, trường đại học hoặc quốc gia đã chọn trong Statement of Purpose của ứng viên sẽ gây ra ấn tượng không tốt cho hội đồng trường. Do đó, sau khi đã tìm hiểu kỹ thông tin, ứng viên nên sắp xếp chúng lại và trình bày theo một trình tự hợp lý.

Ví dụ: Đừng chỉ viết, “I became interested in Human Resource Management after taking a class at my university.” Hãy cho hội đồng trường biết ai là người đã dạy lớp học, những chủ đề đã học mà bản thân ứng viên thấy hấp dẫn nhất và lý do ban đầu ứng viên quyết định đăng ký vào lớp học này.

Cách khắc phục:

Truy cập các trang web của các trường/khoa/ chương trình mà ứng viên quan tâm, cũng như đọc về các dự án/ấn phẩm của giảng viên trong trường/khoa/chương trình.

Đọc các bài báo gần đây từ lĩnh vực nghiên cứu quan tâm và cố gắng có được cái nhìn tổng quan về cách lĩnh vực này phát triển và những vấn đề và thách thức hiện tại của nó.

Lưu ý: Ứng viên KHÔNG nên đề cập đến tỷ lệ chấp nhận sinh viên cũng như thứ hạng của trường/chương trình trong bài luận.

  • Viết nhiều hơn hoặc ít hơn yêu cầu quy định

Giới hạn từ là một yếu tố rất quan trọng mà ứng viên bắt buộc phải xem xét kỹ khi viết. Vì hội đồng tuyển sinh nhận được hàng nghìn đơn đăng ký cho cùng một chương trình, họ luôn sẽ có giới hạn về mặt thời gian nhất định khi đánh giá hồ sơ của một ứng viên. 

Họ đánh giá cao những bài luận ngắn gọn, được viết tốt, tập trung vào sự độc đáo của từng cá nhân. Ứng viên có thể xem SOP như một phương tiện quảng cáo bản thân. Ứng viên chỉ có vài phút để thuyết phục người đọc rằng mình sẽ mang lại giá trị cho trường, vì thế từng câu được viết trong bài đều phải mang một ý nghĩa nhất định.

Ví dụ: Một bài luận dài bốn trang liệt kê tất cả các chi tiết về lý do tại sao ứng viên lại phù hợp với chương trình, bao gồm từ những thành tích và ước mơ từ thời tiểu học, đến những năm trung học và cuối cùng là tất cả các thành tích lớn nhỏ và hoạt động ngoại khóa trong chương trình cử nhân. Cách tiếp cận này thường không hiệu quả và sẽ không duy trì sự chú ý của người đọc. Đây cũng là ví dụ cho việc ứng viên không tuân thủ giới hạn từ.

Cách khắc phục: Trừ khi trường có quy định cụ thể khác, hầu hết các loại bài luận nhập học có độ dài từ 1-2 trang (phông chữ cỡ 12). Một số trường sẽ cung cấp giới hạn từ. Trong những trường hợp đó, ứng viên nên tuân thủ nghiêm ngặt yêu cầu. Nếu không, giới hạn từ lý tưởng cho một bài SOP nằm trong khoảng 800–1000 từ. 

Vì vậy, nếu ứng viên có nhiều điều cần thảo luận trong bài, ứng viên nên lựa chọn nội dung cho từng đoạn một cách khôn ngoan và gói gọn mọi thứ trong ít từ ngữ nhất có thể.

  • Sử dụng ngôn ngữ không phù hợp

Ứng viên luôn cần đảm bảo rằng giọng điệu của mình lịch sự, trang trọng và thể hiện được sự tôn trọng dành cho người đọc. Các câu luôn phải được viết đúng ngữ pháp, ngắn gọn và rõ ràng. Từ vựng trong bài không được phạm lỗi chính tả. Bài luận của ứng viên sẽ được đọc bởi một hội đồng gồm các học giả nổi tiếng, vì thế cần tránh sử dụng tiếng lóng và các từ viết tắt. 

Ứng viên nên đảm bảo sử dụng ngôn ngữ đơn giản và tránh lạm dụng biệt ngữ hoặc thuật ngữ chuyên ngành. Điều này có thể khiến hội đồng tuyển sinh cảm thấy mất sự liên kết đối với bài của người viết. Ứng viên có thể sử dụng các thuật ngữ chuyên môn một vài lần để giải thích rõ ràng động cơ của mình, và cho hội đồng biết dự định và mục tiêu của người viết. Ngoài ra, ứng viên chỉ nên sử dụng những từ và cụm từ mà bản thân thoải mái và quen thuộc để tránh gặp phải sai sót về mặt từ vựng đặt sai ngữ cảnh. 

Đọc thêm: Ngôn ngữ trang trọng và không trang trọng trong tiếng Anh giao tiếp – Phần 1

Người viết cũng nên lưu ý đừng dẫn dắt vòng vo hoặc sử dụng những câu mang tính lý tưởng hóa như “I want to find out who I am” hoặc “I want to change the world” hoặc bất kỳ những câu nào không mang ý nghĩa thực tiễn. Ứng viên cần thẳng thắn và trực tiếp đi vào vấn đề với cách viết không khoa trương và dễ nhớ.

Ngoài ra, một nguyên tắc chung cần tuân theo là ứng viên phải duy trì sự tích cực trong ngôn ngữ khi viết. Nếu GPA của ứng viên còn thấp, thay vì cố biện minh hoặc bào chữa cho kết quả đó, ứng viên nên thể hiện cho hội đồng thấy đó là sự khởi đầu của những thành tích tốt hơn. 

DOs

DON’Ts

Ngôn ngữ thể hiện sự chuyên nghiệp, trang trọng

Tiếng lóng, từ viết tắt, ngôn ngữ thiếu trang trọng

Từ vựng đơn giản, quen thuộc và nắm rõ cách sử dụng

Biệt ngữ, từ chuyên môn mà bản thân không rõ nghĩa

Trực tiếp và đi thẳng vào vấn đề

Câu mang tính lý tưởng hóa và thiếu ý nghĩa thực tiễn

Ngôn ngữ tích cực khi đề cập đến bản thân

Ngôn ngữ thể hiện sự thất vọng về GPA thấp hoặc điểm yếu

Một số lưu ý chung khi viết Statement of Purpose 

mot-so-luu-y-khi-viet-statement-of-purpose

Khi ứng viên đã hoàn thành bài Statement of Purpose, hãy để bạn bè, giảng viên hoặc một chuyên gia đọc lại và cho ý kiến chỉnh sửa. Ứng viên cần hiệu đính để đảm bảo rằng mình không mắc phải các lỗi sau: Lỗi chính tả, lỗi dấu câu, lỗi ngữ pháp, luận điểm bị trùng lập.

Ngoài những lỗi kể trên và 4 lỗi được phân tích trong bài, ứng viên cần lưu ý không phạm những lỗi nghiêm trọng khiến bài viết bị từ chối ngay lập tức. Các lỗi đó gồm: Cung cấp thông tin sai lệch trong bài luận và đạo văn trong văn viết học thuật

Đó cũng là lý do hội đồng tuyển sinh yêu cầu mỗi một ứng viên đều phải nộp chứng chỉ chứng minh cho những hoạt động và dự án mình đã tham gia. 

Ngoài ra, hành vi sao chép Statement of Purpose từ bạn bè hoặc của người khác từ Internet được coi là một hành vi phạm nghiêm trọng trong các trường đại học ở nước ngoài. Đạo văn còn có thể dẫn đến việc ứng viên bị đưa vào danh sách đen vĩnh viễn. 

Do đó, ứng viên luôn cần phải tự viết bài luận của riêng mình và đảm bảo sự trung thực trong khi viết.

Kết luận

Lịch thi thử IELTS tháng này

Kinh nghiệm phòng thi rất quan trọng và thi thử là cách rất tốt để tích lũy kinh nghiệm. Đề thi IELTS tại ZIM rất sát đề thi thật, đánh giá trình độ chính xác, nhận kết quả ngay sau khi thi, và phần thưởng 1.000.000đ cho giải nhất ….

Xem thêm

Như vậy, bài viết trên đã tổng hợp các lỗi thường gặp khi viết Statement of Purpose (Bài luận cá nhân) cũng như chỉ ra các cách khắc phục giúp người đọc có thể viết một bài luận cá nhân ấn tượng với hội đồng xét tuyển. Thêm vào đó, người học cũng cần luyện thi IELTS để có điểm số đáp ứng điều kiện xin học bổng của trường mình ứng tuyển.

Huỳnh Đình Trúc Khuê

Tư vấn và giải đáp chương trình học