Background knowledge | Tầm quan trọng trong đọc hiểu

Trong quá trình đọc hiểu, khả năng tiếp thu và xử lý thông tin của người đọc có thể bị tác động đáng kể bởi các yếu tố như như trạng thái tâm lý, phong cách học tập hoặc môi trường. Tuy nhiên, có một yếu tố đóng vai trò nền tảng, quyết định người đọc có thể xử lý được dữ liệu mới, đưa ra nhận thức và quyết định: đó chính là  Background knowledge trong đọc hiểu.

Bài viết sẽ giới thiệu cho người đọc định nghĩa về background knowledgetrong đọc hiểu cũng như đưa ra một vài ví dụ về yếu tố này. Qua đó, người đọc sẽ hiểu rõ và nắm vững tầm quan trọng cốt lõi của yếu tố này trong việc nâng cao hiệu suất và chất lượng của quá trình đọc hiểu.

Định nghĩa background knowledge trong đọc hiểu

Background knowledge hay gọi là kiến thức nền là kiến thức, kinh nghiệm hoặc thông tin mà  người đọc có được trước khi tiếp cận các nội dung kiến thức mới. Background knowledge có thể bao gồm các kiến thức tổng quát về các lĩnh vực khoa học, lịch sử, văn hóa, xã hội, kỹ thuật và nghệ thuật. Nó còn bao gồm kiến thức học thuật và thực tiễn mà người đọc tích lũy được qua các trải nghiệm cá nhân. 

Vai trò của việc sở hữu kiến thức nền liên quan đến bài đọc 

Giải mã và nhận diện từ vựng: kiến thức nền được tích lũy đóng vai trò then chốt trong việc nhận biết được các thuật ngữ và từ vựng chuyên ngành. Khi gặp một từ mới, não bộ không chỉ  đơn thuần dựa vào mặt chữ và còn so sánh với mạng lưới khái niệm đã biết để đoán nghĩa ngữ cảnh.

Quá trình đối chiếu tự động này góp phần giúp người đọc nắm bắt nghĩa của từ nhanh chóng mà không phải mất thời gian phân tích chuyên sâu. Nhờ vậy, kiến thức nền giúp nâng cao đáng kể nâng cao tốc độ đọc, xử lý thông tin cũng như giảm tải nhận thức, cho phép người đọc tập trung năng lượng vào việc nắm bắt ý nghĩa sâu hơn của đoạn văn bản.

Ví dụ của background knowldge trong đọc hiểu

• Đọc tin thể thao phải biết luật chơi: Khi xử lý các tin tức hoặc bài viết liên quan tới các chủ đề thể thao như bóng đá, bóng rổ, cầu lông,... Người đọc cần phải có các kiến thức cơ bản về luật chơi của từng môn tương ứng, đủ để nắm vững được các yếu tố thông tin mang tính luật pháp hoặc yêu cầu người đọc thông hiểu được luật để tiếp thu.

•   Đọc văn học cần hiểu bối cảnh lịch sử: Khi tiếp cận các bài văn học, việc nẵm rõ bối cảnh lịch sự đóng vai trò then chốt trong việc thấu hiểu được nguồn cảm hứng của bài văn, các yếu tố tác động đến cách sáng tác và tình tiết được đề cập và ý nghĩa mục đích chung của  bài văn hoặc bài thơ. 

• Đọc tin tức cần nắm tình hình thời sự: Việc đọc tin tức mỗi ngày không chỉ là việc tiếp cận thông tin mới mà đòi hỏi người đọc phải có sự chuẩn bị vững chắc. Điều này đồng nghĩa với việc luôn luôn cập nhật tin tức hằng ngày và xây dựng một khối lượng kiến thức nền luôn được làm mới và mở rộng. 

Background knowledge trong đọc hiểu thực tế

Vai trò trong các bài kiểm tra đọc

• Nắm bắt nhanh chóng được ý nghĩa bài đọc: Khi gặp chủ đề quen thuộc, học viên có thể nhanh chóng giải mã các từ vựng chuyên môn haowcj các mẫu thông tin học thuật phức tạp.

Sự chuẩn bị này cho phép người đọc kích hoạt những kiến thức nền sẵn có để làm căn cứ xử lý thông tin mới.mà đòi hỏi người đọc cần có kiến thức nền để xử lý. Điều này góp phần giúp cho học viên thấu hiểu sâu sắc  những tri thức mà bài đọc cung cấp so với những cá nhân chưa trang bị kỹ càng. 

• Tăng tốc độ làm bài: Nhờ việc có thể lập tức liên kết với các mảng kiến thức nền sẵn có, học viên sẽ không mất thời gian để phân tích thông tin của đề bài, từ đó làm tăng tốc độ làm bài và tiết kiệm được thời gian trong phòng thi. 

Tìm hiểu thêm: Background knowledge là gì? Tầm quan trọng trong IELTS Reading

Cách xây dựng background knowledge trong đọc hiểu cho học sinh

• Ôn tập và hệ thống với các kiến thức cũ: Trong quá trình học tập, ngoài cung cấp các kiến thức mới về đa dạng các lĩnh vực cho học sinh. Giáo viên nên thường xuyên xây dựng những tiết ôn tập thú vị nhằm ôn tập và hệ thống lại các kiến thức về các chủ đề đã học, tránh tình trạng quá tải kiến thức và giúp quá trình học hiệu quả hơn

• Chia kiến thức nền theo từng chủ đề: Giảng viên nên ưu tiên giảng dạy kiến thức nền theo lĩnh vực như sinh học ,mỹ thuật, vật lý, hóa học, .. để xây dựng nên hệ thống kiến thức nền vững chắc và đa dạng cho học sinh. 

• Khuyến khích việc đọc mở rộng tập trung theo chủ đề: Ngoài cung cấp các kiến thức nền về chủ đề đang giảng dạy, giáo viên cũng nên khuyến khích học sinh kết nối các kiến thức đó với các kiến thức liên quan đến các chủ đề trước đã học qua các câu hỏi thảo luận nhóm, các câu hỏi suy luận.

Thách thức khi thiếu kiến thức nền

• Giảm thiểu việc thấu hiểu ý nghĩa thông tin và toàn văn bản: Việc thiếu kiến thức nền sẽ gây khó khăn trong quá trình tiếp cận các bài đọc hiểu, đặc biệt là những tài liệu  học thuật và đòi hỏi có sự chuẩn bị tương đối từ trước.

• Điều này dẫn đến việc người đọc gặp khó khăn khi cố gắng xử lý thông tin để hiểu được ý nghĩa của bài đọc, giảm tốc độ đọc đáng kể và tăng tải nhận thức khi người đọc cố xử lý các thuật ngữ trong bài thay vì tập trung vào việc xây dựng mối liên kết ý nghĩa và thấu hiểu sâu sắc

Tìm hiểu thêm: Tăng tập trung khi đọc tiếng Anh: 6 phương pháp giúp giảm xao nhãng

Tổng kết

Bài viết này góp phần giúp người đọc hiểu được định nghĩa của background knowledge trong đọc hiểu, ví dụ và ứng dụng trong thực tế, giúp người đọc nắm được tầm quan trọng của yếu tố này trong đọc hiểu và từ đó có thể lên được kế hoạch học tập tương ứng để trau dồi thêm khối kiến thức nền của bản thân.

Giải đáp thắc mắc về kiến thức tiếng Anh là nhu cầu thiết yếu của nhiều học viên trong quá trình học tập và ôn thi. ZIM Helper là diễn đàn trực tuyến chuyên nghiệp cung cấp giải đáp về kiến thức tiếng Anh cho người học đang luyện thi IELTS, TOEIC, luyện thi Đại học và các kỳ thi tiếng Anh khác. Diễn đàn được vận hành bởi đội ngũ High Achievers - những người đã đạt thành tích cao trong các kỳ thi, đảm bảo chất lượng thông tin và hướng dẫn chính xác cho người học. Liên hệ Hotline 1900-2833 (nhánh số 1) để được tư vấn chi tiết.