Cách tự kiểm tra phát âm tiếng Anh và chiến thuật cải thiện tại nhà

Ngày nay, Tiếng Anh đã ngày càng trở thành một trong những ngôn ngữ thông dụng và thiết yếu cho cả học tập và công việc. Việc học và biết cách tự kiểm tra phát âm Tiếng Anh tại nhà, bên cạnh sự hướng dẫn của giáo viên, cũng trở nên được quan tâm nhiều hơn. Khi có thể tự kiểm tra phát âm tại nhà, người học có thể chủ động nắm được năng lực của bản thân, cũng như từ đó có những chiến lược phù hợp để cải thiện khả năng phát âm của mình. Với mục đích trên, bài viết này cung cấp cho người học các công cụ hỗ trợ kiểm tra phát âm cũng như đề xuất chiến thuật cải thiện phù hợp.

Tại sao cần biết cách tự kiểm tra phát âm ?

Phát âm (Pronunciation) luôn là một trong những tiêu chí quan trọng và đầu tiên giúp người học Tiếng Anh tạo được ấn tượng tốt với người nghe cũng như truyền đạt ý tưởng một cách rõ ràng, hiệu quả, thậm chí là thu hút và truyền cảm.

Trong giao tiếp: Phát âm chuẩn và dễ nghe giúp người học dễ dàng biểu thị ý kiến cá nhân cũng như tạo sự dễ chịu trong hội thoại thường ngày với những người xung quanh.

Trong các kỳ thi chứng chỉ (IELTS, TOEIC, TOEFL,...): Phát âm là một trong các tiêu chí được chấm điểm bài bản, trong đó ngoài phát âm chuẩn và dễ nghe thì người học còn cần thể hiện được nhiều hơn các đặc điểm của phát âm như nối âm, thể hiện đúng trọng âm của từ, của câu,… .

Bằng cách tự kiểm tra phát âm tại nhà, người học có thể dễ dàng theo dõi được năng lực và tiến độ học tập của bản thân trong việc phát âm, từ đó có thể thiết lập thời gian biểu học và lên chiến lược phù hợp để cải thiện một cách cá nhân hóa và chủ động, mà không cần sự có mặt hoặc hỗ trợ thường xuyên của giáo viên. Bên cạnh đó, việc luyện tập phát âm thường xuyên dựa trên kết quả tự kiểm tra tại nhà mỗi ngày theo chiến lược đề ra cũng là phương pháp giúp người học nâng cao năng lực phát âm một cách từ từ mà liên tục, hướng đến hiệu quả lâu dài.

Các công cụ và phương pháp tự kiểm tra phát âm phổ biến

Phương pháp nhận diện giọng nói

Để nhận diện giọng nói, người học có thể sử dụng các ứng dụng có sẵn, được phát triển miễn phí như:

Google Translate

Google Translate là một công cụ đã tương đối quen thuộc với cộng đồng người học Tiếng Anh nói chung và người muốn tự kiểm tra phát âm nói riêng. Bên cạnh chức năng chính là dịch thuật các ngôn ngữ khác nhau, Google Translate còn được biết đến với sự hiệu quả trong việc kiểm tra phát âm của người học có chuẩn và dễ nghe hay không nhờ vào tính năng speech to text (chuyển giọng nói thành văn bản).

Theo đó, người học chỉ cần đọc to rõ đoạn văn bản Tiếng Anh đã chuẩn bị trước để ứng dụng ghi nhận và hiển thị lại trên màn hình, nếu phần văn bản được ghi lại trên ứng dụng tương ứng một cách chuẩn xác với cụm từ, câu hoặc đoạn văn đã đọc tức người đọc có phát âm chuẩn và dễ nghe. Ngược lại, phần nội dung nào được ghi lại không chính xác sẽ thể hiện được những cụm từ người học còn chưa phát âm đúng.

Google Translate nhìn chung chỉ hỗ trợ người học kiểm tra phát âm một cách áng chừng dựa trên tính năng có sẵn, ngoài ra phần mềm không cung cấp thêm bất kỳ bài tập hay chiến thuật nào để cải thiện phát âm.

Chu Du Speak

Chu Du Speak là sản phẩm được phát triển bởi ZIM Academy, tập trung vào kỹ năng Speaking và các kỹ năng nhỏ trong Speaking, bao gồm cả phát âm. Đây là nền tảng trực tuyến được hỗ trợ bởi AI, giúp người học kiểm tra và cải thiện phát âm qua việc chỉ rõ các âm vị người học cần cải thiện, cũng như cung cấp các chiến lược để người học sửa chữa và nâng cao năng lực phát âm, đồng thời mang đến nhiều tình huống luyện tập thật tế trong đời sống trong nhiều lĩnh vực, giúp người học không chỉ tự kiểm tra phát âm một cách chung chung mà còn xem khả năng phát âm của bản thân trong đúng lĩnh vực của mình hoặc trong những chủ đề quen thuộc.

Chu Du Speak là một trong những lựa chọn hiệu quả giúp người học kiểm tra phát âm và thực hành phát âm, nói chuyện Tiếng Anh trong nhiều tình huống, ngoài ra nền tảng cũng có thêm lựa chọn trả phí nếu người học có nhu cầu luyện tập trong nhiều chủ đề hơn nữa.

Pronunciation Power

Pronunciation Power là website hỗ trợ kiểm tra phát âm bằng cách cung cấp các câu văn Tiếng Anh có sẵn, người học đọc các câu văn được cung cấp, sau đó hệ thống kiểm tra và chỉ ra các âm vị người học phát âm chuẩn nhất, các âm vị người học còn chưa đọc chuẩn, và các âm vị người học còn gặp khó khăn nhất. Website chỉ cung cấp một bài kiểm tra demo (dùng thử) giống nhau cho mọi lần kiểm tra, nên người học không thể kiểm tra phát âm nhiều lần với nhiều nội dung khác nhau nếu chưa có tài khoản trả phí.

Pronunciation Power có thể hữu dụng cho một lần tự kiểm tra phát âm ngắn, tuy nhiên người học cần trả phí cho các tính năng khác cũng như có thể truy cập đầy đủ nội dung của website.

Phương pháp ghi âm giọng nói của bản thân và đối chiếu với phát âm chuẩn

Với phương pháp này, người học sẽ ghi âm bài nói của bản thân về chủ đề tự chọn và nghe lại giọng nói của bản thân, sau đó so sánh với bản mẫu phát âm chuẩn (từ video, audio từ giáo trình hoặc người bản xứ) để nhìn ra các điểm cần cải thiện trong phát âm.

Phương pháp này người học không cần thêm công cụ hỗ trợ, tuy nhiên người học có thể chưa đủ cơ sở chuyên môn và năng lực để tự đánh giá phát âm của bản thân, cũng như việc đối chiếu với bản mẫu phát âm chuẩn cần nhiều thời gian và công sức, có thể không phù hợp với người học mới bắt đầu.

Các bước tự kiểm tra phát âm hiệu quả tại nhà

Với phương pháp nhận diện giọng nói

Với phương pháp này, người học cần xác định hình thức kiểm tra của mình trước, theo dạng đọc mẫu một cụm từ, câu hoặc đoạn văn Tiếng Anh có sẵn hay thực hiện đối đáp Tiếng Anh qua các tình huống và thông qua đó được kiểm tra phát âm theo nội dung ngẫu nhiên.

Đọc một cụm từ, câu, đoạn văn Tiếng Anh có sẵn :

1/ Người học xác định năng lực Tiếng Anh tương đối của mình theo thang đo năng lực CEFR.

2/ Người học tìm kiếm các cụm từ, câu, đoạn văn phù hợp năng lực trên sách báo, các giáo trình Tiếng Anh hoặc trên các nền tảng tìm kiếm trực tuyến với chủ đề tự chọn (với các nền tảng cung cấp sẵn câu văn cho người học thì có thể bỏ qua bước này).

3/ Người học tiến hành đọc qua cụm từ, câu, đoạn văn một cách rõ ràng và rành mạch để các ứng dụng, nền tảng, website,… ghi nhận và đưa ra nhận xét (với một vài nền tảng chỉ ghi nhận lại câu từ người học đọc ra thì người học tự xác định các cụm từ mình còn phát âm sai).

4/ Người học lưu ý các phần chưa đúng, rút kinh nghiệm và tiến hành luyện tập nhiều lần để khắc phục.

Đối đáp Tiếng Anh qua các tình huống (chỉ áp dụng với nền tảng AI có tính năng này) :

1/ Người học xác định năng lực Tiếng Anh tương đối của mình theo thang đo năng lực CEFR.

2/ Người học tiến hành đối đáp với nền tảng AI theo chủ đề và năng lực tương ứng tự chọn, hệ thống sẽ thực hiện chấm chữa chi tiết và người học nhận kết quả.

3/ Người học lưu ý các phần chưa đúng, rút kinh nghiệm và tiến hành luyện tập nhiều lần để khắc phục.

Với phương pháp ghi âm giọng nói của bản thân và đối chiếu với phát âm chuẩn

1/ Người học xác định năng lực Tiếng Anh tương đối của mình theo thang đo năng lực CEFR.

2/ Người học tìm kiếm các cụm từ, câu, đoạn văn phù hợp năng lực trên sách báo, các giáo trình Tiếng Anh hoặc trên các nền tảng tìm kiếm trực tuyến với chủ đề tự chọn mà có bài đọc mẫu (audio, video).

3/ Người học tiến hành ghi âm bài đọc của mình đã chọn một cách rõ ràng và rành mạch.

4/ Người học tự nghe lại đoạn ghi âm của mình để ghi nhận lại các cụm từ còn phát âm chưa đúng .

5/ Người học đối chiếu thêm với bài đọc mẫu (audio, video) để ghi nhận thêm các phần phát còn chưa đúng và chưa tự nhiên.

6/ Người học lưu ý các phần chưa đúng, rút kinh nghiệm và tiến hành luyện tập nhiều lần để khắc phục.

Chiến thuật cải thiện phát âm dựa trên kết quả tự kiểm tra

Để có chiến thuật cải thiện phát âm hiệu quả, người học cần được xác định (hoặc tự xác định) các lỗi phát âm phổ biến mình đang gặp phải

Lỗi phát âm từ vựng

Người học ghi nhận lại các từ mình còn phát âm chưa đúng và tiến hành kiểm tra kỹ lại cách phát âm mẫu cũng như cách phát âm IPA trên các nguồn tra cứu uy tín như từ điển Cambridge, từ điển Oxford, từ điển ZIM Dictionary,… sau đó phát âm lại theo chuẩn IPA cũng như cố gắng phát âm giống với cách đọc mẫu trên từ điển.

Lỗi nhấn trọng âm từ, trọng âm câu

Với phương pháp nhận diện giọng nói với sự hỗ trợ của các nền tảng, người học ghi nhận lại các lỗi nhấn trọng âm từ, trọng âm câu (nếu có) qua sự chỉ dẫn của các nền tảng (nếu có hỗ trợ) và tiến hành thực hiện phát âm lại theo đúng trọng âm và cách nhấn nhá các nền tảng hướng dẫn.

Với phương pháp ghi âm giọng nói của bản thân và đối chiếu với phát âm chuẩn, người học tự ghi nhận lại sự khác biệt giữa cách phát âm của bản thân so với bản đọc mẫu về cách nhấn trọng âm từ, trọng âm câu (nếu có), sau đó nghe kỹ lại bản đọc mẫu để phát âm theo lại.

Bên cạnh đó, người học cũng nên có sự luyện tập thường xuyên về việc nối âm, nói đúng ngữ điệu và nhịp điệu Tiếng Anh (bằng cách ghi nhận và nhại theo sự hướng dẫn của các nền tảng hoặc các bản đọc mẫu), cũng như sử dụng các bài tập phát âm chuyên sâu để có sự tiến bộ mỗi ngày.

Điều quan trọng là sau khi người học nhận ra được các lỗi phát âm của mình, nên có sự rút kinh nghiệm và chủ động luyện tập đều đặn để tránh mắc lại các lỗi tương tự. Người học có thể tham khảo các bài tập phát âm được cung cấp ở phần tiếp theo để tiến hành tự kiểm tra phát âm tại nhà.

Đọc thêm: Cách nối âm và nuốt âm trong tiếng Anh và phương pháp cải thiện.

Bài tập thực hành bổ trợ để tự kiểm tra phát âm

Người học tự chọn đoạn văn phù hợp với năng lực của mình và áp dụng các phương pháp được gợi ý trên để tiến hành tự kiểm tra phát âm tại nhà.

Đoạn văn phù hợp năng lực Tiếng Anh A1, A2 :

Hi! My name is Tom. I like to eat apples and bananas. I have a red ball. I play with my dog, Max. He is a happy dog. We go to the park every day. The park has green trees and pretty flowers. I like to run and jump. My favorite color is blue. Do you like blue? It's a nice color. I go to school in the morning. I learn new words. English is fun!

Đoạn văn phù hợp năng lực Tiếng Anh B1, B2 :

Learning a new language can be a rewarding experience, opening doors to different cultures and perspectives. To improve your spoken English, consistent practice is crucial. Try to articulate each word clearly, paying attention to the sounds of vowels and consonants. Recording yourself speaking and then listening back can highlight areas for improvement in your pronunciation. Remember to focus on word stress and intonation patterns, as these greatly impact how naturally you sound. Don't be afraid to make mistakes; they are an essential part of the learning process.

Đoạn văn phù hợp năng lực Tiếng Anh C1, C2 :

Mastering the nuanced phonology of English demands a focused and deliberate approach, particularly concerning elements like connected speech, rhythm, and the subtle distinctions between similar-sounding vowels and diphthongs. Engaging with authentic materials, such as podcasts, documentaries, and interviews, can provide invaluable exposure to various accents and idiolects. Furthermore, practicing minimal pairs and actively identifying the precise points of articulation for challenging sounds can significantly refine your oral precision. Cultivating an awareness of prosodic features, including sentence stress and the interplay of pitch variation, is paramount for achieving a truly native-like cadence and intelligibility.

Kết luận

Việc chủ động thực hiện các cách tự kiểm tra phát âm tại nhà và tiến hành luyện tập thường xuyên sẽ mang lại hiệu quả nhất định trong việc cải thiện phát âm Tiếng Anh cho người học. Người học có thể dùng các công cụ hỗ trợ như Google Translate, Chu Du Speak, Pronunciation Power,… hoặc tự ghi âm giọng nói, từ đó ghi nhận các lỗi phát âm và tiến hành tra cứu, đối chiếu lại các bản đọc mẫu hoặc theo sự hướng dẫn của các nền tảng để cải thiện phát âm. Người học nên kiên trì luyện tập để nâng cao phát âm và kỹ năng nói, từ đó đạt kết quả tốt trong học tập và công việc.

Đồng thời, tham gia khóa học tiếng Anh giao tiếp tại ZIM có thể giúp người học nâng cao khả năng phát âm và rèn luyện năng lực tự tin, tự chủ khi giao tiếp với người nước ngoài.