Phát triển khả năng tư duy trực tiếp bằng tiếng Anh cho người mới học

Việc tư duy bằng tiếng bản địa từ nhỏ đến lớn có ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình học một ngôn ngữ hoàn toàn mới. Thực tế cho thấy, trong giai đoạn đầu, người học tiếng Anh thường cần dịch sang tiếng Việt để hiểu và phản hồi. Tuy nhiên, việc liên tục chuyển qua lại giữa hai ngôn ngữ trong thời gian dài có thể gây ra nhiều trở ngại trong giao tiếp. Vì vậy, sẽ rất hiệu quả nếu người học rèn luyện được khả năng tư duy trực tiếp bằng tiếng Anh.

Tại sao không nên dịch mà nên tư duy trực tiếp bằng tiếng Anh

Tốn thời gian dịch qua lại giữa 2 ngôn ngữ

So sánh 2 phương phức

• “Nhận câu hỏi TA → dịch câu hỏi sang TV → trả lời bằng TV → dịch câu trả lời sang TA”

• “Nhận câu hỏi TA → trả lời bằng TA”

thì cách thứ hai sẽ tốn ít thời gian hơn. Áp dụng vào thực tế, dù là trong giao tiếp hay trong bài thi Speaking, việc dịch qua lại sẽ khiến thí sinh không thể trả lời một cách tự nhiên, dẫn đến cuộc trò chuyện bị gián đoạn và đối phương mất sự hứng thú với câu chuyện. Vì thế, luyện tập tư duy tiếng Anh trực tiếp sẽ giúp người nói tự tin hơn trong giao tiếp.

Khó truyền đạt đúng ý dẫn đến hiểu lầm

Khi dịch điều bản thân muốn nói từ tiếng Việt sang tiếng Anh, nhiều thí sinh thường dịch từng từ một (word-by-word).

Ví dụ: Với câu hỏi: “Isn’t it the right way to play chess” ( Đây không phải là cách chơi cờ đúng sao?)

• Nếu đó là cách chơi đúng, theo tiếng Việt sẽ là “No, it is the right way to play chess” (Không, nó là cách chơi cờ đúng), nhưng như vậy là sai. Cách trả lời đúng là “Yes, it is the right way to play chess.”

• Ngược lại, nếu không phải cách chơi chính xác thì phải trả lời là “No, that isn’t the right way to play chess.”

Ví dụ trên cho thấy, cách trả lời của hai ngôn ngữ có sự khác nhau. Cụ thể:

• Tiếng Việt: câu trả lời phụ thuộc vào câu hỏi; Tiếng Anh: câu trả lời không phụ thuộc vào từ để hỏi là “Is” hay “Isn’t” mà phụ thuộc vào nội dung “ the right way to play chess”.

• Tiếng Anh sẽ không có chuyện “Yes, it isn’t” hay “No, it is” như dịch sang Tiếng Việt.

Với ví dụ này, người học có thể thấy được sự khó khăn trong việc dịch qua lại giữa hai ngôn ngữ khi trả lời câu hỏi.

Khiến câu nói lủng củng, sai ngữ pháp

Việc dịch word-by-word còn có thể dẫn đến việc sai ngữ pháp nhiều trong giao tiếp, khi người học chỉ chăm chăm vào việc dịch từng từ mà không để ý cả câu.

Ví dụ: “How many members are there in your family?”

→ “My family have 4 member.” (Nhà tôi có 4 người)

Trả lời như vậy đôi khi người bản xứ vẫn hiểu, tuy nhiên với những ví dụ khác có thể làm câu nói khó hiểu. Ở đây ta có thể sửa lại để câu chuẩn ngữ pháp hơn:

→ “There are 4 members in my family.”

Đọc thêm: Cách ứng dụng Tư duy Ngôn ngữ (Linguistic Thinking) để học tiếng Anh hiệu quả

4 bước giúp người mới bắt đầu luyện tập tư duy

Bước 1: Nghĩ những từ đơn lẻ bằng TA (từ)

Trước hết, khi đi đến bất kỳ nơi nào, người học hãy đọc nhẩm trong đầu tên của các đồ vật + hành động đi kèm với đồ vật đó + từ miêu tả đồ vật đó.

Ví dụ:

• Trà sữa → Milk Tea; 

  • Hành động “uống” → to drink milk tea;

  • Miêu tả độ “ngon” → delicious.

• Vòi sen → Shower;

  • Hành động “tắm” → to take a shower/ to have a shower;

  • Miêu tả độ “mát” → cool and comfortable.

Bước 2: Đặt câu đơn với từ đó (câu ngắn)

Kế tiếp, người học thử đặt những câu đơn với cấu trúc “S + V + O” (gồm 1 chủ ngữ, một vị ngữ, có thể thêm hoặc không thêm 1 tân ngữ). Nếu muốn biểu thị nhiều ý, người học có thể tách ra thành nhiều câu đơn.

Ví dụ:

• “Tôi rất thích uống trà sữa, tôi có thể uống nó hàng ngày vì nó rất ngon.”

→ I like drinking milk tea. I can drink it everyday. It is really delicious.

• “Tắm rửa là hoạt động yêu thích của tôi trong ngày, mỗi khi tắm tôi cảm thấy mát mẻ và thoải mái vô cùng.”

→ I love taking a shower. I feel very cool. I feel very comfortable.

Đọc thêm: Thành thạo cấu trúc câu tiếng Anh: Quy tắc và ví dụ thực tế

Bước 3: Nâng cấp lên thành câu ghép/ câu phức (câu dài)

Từ những câu ngắn, người học có thể nâng cấp lên câu ghép hoặc câu phức bằng cách sử dụng từ nối và Relative clauses (mệnh đề quan hệ)

Ví dụ:

• I love drinking milk tea, and I can drink it every single day because it is delicious.

• Taking a shower is my favorite daily activity, which always makes me feel cool and comfortable.

Bước 4: Tạo môi trường tiếp xúc với TA hàng ngày

Đi kèm với việc chủ động đặt từ, câu ngắn, và câu dài bằng Tiếng Anh, việc học thụ động cũng chiếm vai trò quan trọng. Học thụ động ở đây là nghe/xem/đọc thông tin xung quanh hay chủ đề yêu thích bằng Tiếng Anh thay vì Tiếng Việt. Cụ thể, người học có thể chuyển ngôn ngữ của các trang mạng xã hội như Facebook, Tik Tok thành Tiếng Anh. Bằng cách này, người học có thể cóp nhặt và học hỏi rất nhiều cụm từ người bản xứ hay sử dụng.

Sơ đồ tóm tắt kiến thức:

Luyện tập tư duy trực tiếp băng tiếng Anh

Dưới đây là một số hình ảnh về 4 sự vật, sự việc trong cuộc sống hàng ngày. Qua hình ảnh đó, hãy áp dụng những gì đã học ở trên để luyện tư duy bằng tiếng Anh.

Model answer:

1. Tên sự vật: a light bulb

• Hành động liên quan: turn on/ turn off the light

• Từ miêu tả: bright, dark, small, durable

• Câu đơn: The light bulb is small. I turn the light on. It is very bright in my room.

• Câu ghép/phức: Even though the light bulb is so small, it can brighten the whole room when I turn it on.

2. Tên sự vật: a pizza

• Hành động liên quan: eat

• Từ miêu tả: tasty, big, round, full

• Câu đơn: This pizza is so big. It is full of meat. It is also really tasty.

• Câu ghép/phức: This is one of the biggest and pizza I have ever eaten in my life.

3. Tên sự vật: a mirror

• Hành động liên quan: look, makeup

• Từ miêu tả: clean, beautiful, large

• Câu đơn: I have a mirror. It is very large. I need it to do make up.

• Câu ghép/phức: I always use my large and clean mirror when I have to do my makeup.

4. Tên sự vật: a tree

• Hành động liên quan: plant, water, garden

• Từ miêu tả: high, full of fruits, healthy, green

• Câu đơn: I have planted a tree for 3 months. It is growing. It will be higher and greener.

• Câu ghép/phức: The tree which I have planted for 3 months will grow higher and greener in the future.

Tìm hiểu thêm: Mẫu câu tiếng Anh giao tiếp cơ bản thông dụng hàng ngày theo chủ đề

Tổng kết

Tư duy trực tiếp bằng tiếng Anh không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn khiến cuộc trò chuyện trở nên trôi chảy hơn. Để hình thành được thói quen này, người học cần kiên trì luyện tập trong thời gian dài. Bên cạnh đó, việc chủ động tạo môi trường xung quanh với các nội dung tiếng Anh cũng giúp bạn tiếp thu ngôn ngữ một cách tự nhiên, ngay cả khi không để ý. Hy vọng bài viết sẽ hữu ích cho những người mất gốc hoặc mới bắt đầu trong việc rèn luyện tư duy trực tiếp bằng tiếng Anh.

Trong thế giới hiện đại, khả năng giao tiếp tiếng Anh là công cụ không thể thiếu để mở rộng cơ hội học tập, làm việc và phát triển bản thân. Khóa học tiếng Anh giao tiếp tại ZIM được thiết kế đặc biệt với phương pháp ACTIVE Learning giúp người học phát triển kỹ năng giao tiếp tự nhiên và tự tin. Chương trình học đa dạng với nhiều cấp độ khác nhau, từ cơ bản đến nâng cao, đáp ứng nhu cầu của mọi đối tượng học viên từ người mới bắt đầu đến người đã có nền tảng. Liên hệ Hotline 1900-2833 (nhánh số 1) để được tư vấn chi tiết.

Tác giả: Nguyễn Hương Quỳnh