Chính tả ĐGNL ĐHQG TP.HCM (V-ACT) | Bài tập có đáp án

Chính tả ĐGNL ĐHQG TP.HCM (V-ACT) yêu cầu học sinh nhận diện từ viết đúng, phát hiện lỗi chính tả và phân biệt các từ dễ nhầm dựa trên nghĩa và ngữ cảnh. Những nhầm lẫn về phụ âm đầu, âm cuối, dấu thanh hoặc cách viết từ Hán Việt có thể dẫn đến chọn sai đáp án.

Bài viết hệ thống các từ dễ nhầm trong chính tả tiếng Việt V-ACT, phân tích dạng câu hỏi và hướng dẫn chiến thuật ôn luyện, kèm bài tập trắc nghiệm chính tả ĐGNL có đáp án, giải thích chi tiết.

Chính tả ĐGNL ĐHQG TP.HCM (V-ACT) gồm những nội dung nào?

Trong bài thi Đánh giá năng lực ĐHQG TP.HCM (V-ACT), chính tả thuộc nội dung đánh giá năng lực sử dụng tiếng Việt. Theo đề án năm 2026, phần Tiếng Việt có 30 câu trong Phần 1 – Sử dụng ngôn ngữ; 30 câu này bao gồm nhiều nội dung, không phải chỉ kiểm tra chính tả. [1]

Nội dung ôn chính tả đánh giá năng lực tập trung vào cách viết từ, phân biệt các âm dễ nhầm và lựa chọn từ phù hợp với nghĩa của câu.

Câu hỏi có thể yêu cầu chọn từ hoặc nhóm từ viết đúng, tìm cách viết sai hoặc điền từ vào chỗ trống. Bên cạnh ghi nhớ cách viết, học sinh cần hiểu nghĩa để phân biệt những từ gần âm. Bài thi trắc nghiệm có bốn phương án và một đáp án đúng cho mỗi câu. [1]

Không nên tự quy định số câu chính tả cố định từ một đề luyện. Học sinh cần phân biệt lỗi viết sai một từ với việc dùng một từ đúng chính tả nhưng sai nghĩa hoặc không phù hợp ngữ cảnh.

Khi làm bài tập chính tả ĐGNL, cần đọc kỹ yêu cầu chọn từ đúng hay tìm từ sai, sau đó so sánh từng tiếng trong các phương án.

Các nhóm cần ôn gồm phụ âm đầu, vần và âm cuối, dấu thanh, cùng cách viết từ Hán Việt. Tổng quan về vị trí phần Tiếng Việt được trình bày trong bài cấu trúc đề thi V-ACT.

Các nhóm lỗi chính tả tiếng Việt cần ôn cho V-ACT

Nhóm đầu tiên là phụ âm đầu dễ nhầm, gồm ch/tr, d/gi/r, s/x và l/n. Cách phát âm vùng miền có thể khiến một số âm khó phân biệt; cách viết vẫn cần được kiểm tra theo từng từ.

Ví dụ: chính trực, xoay xở, xông xáo, ngành học.

Tiếp theo là nhóm vần và âm cuối dễ nhầm, như n/ng, t/c, ưu/ươu.

Ví dụ: lãng mạn – không viết “lãng mạng”; miên man – không viết “miêng mang”; bắt chước – không viết “bắc chước”.

Một nhóm khác là dấu thanh dễ nhầm, đặc biệt dấu hỏi và dấu ngã. Học sinh nên ghi nhớ theo từ cụ thể và đặt câu để củng cố.

Ví dụ: thẳng thắn, dè sẻn, giành giật, trìu mến.

Với từ Hán Việt, hiểu nghĩa từng yếu tố có thể hỗ trợ ghi nhớ cách viết. Một số trường hợp cần phân biệt:

• Độc giả: người đọc; không viết “đọc giả”.

• Tham quan: đi xem để tìm hiểu; không viết “thăm quan” khi dùng với nghĩa này.

Các cặp từ dưới đây giúp phân biệt nghĩa và ngữ cảnh; không phải mọi cặp đều gồm một từ đúng và một từ sai chính tả.

Danh sách các từ chính tả ĐGNL dễ nhầm

Từ cần ghi nhớ

Từ cần chú ý về cách viết và nghĩa

Không nên coi mọi cách viết ít quen thuộc là lỗi chính tả. “Bàng quang” là tên một cơ quan trong cơ thể, còn “bàng quan” nói về thái độ đứng ngoài sự việc.[2] Một số biến thể cũng được từ điển ghi nhận, chẳng hạn “huyên thuyên” và “luyên thuyên”; vì vậy, bài không dùng chúng làm một cặp đúng – sai. [3]

Một số cách viết cần đối chiếu khi ôn tập:

Các dạng câu hỏi trắc nghiệm chính tả ĐGNL

Tìm từ viết sai chính tả trong câu

Dạng bài này yêu cầu xác định cách viết sai trong một câu hoặc đoạn văn. Khi chọn đáp án, học sinh cần chỉ ra từ sai và nêu cách sửa, thay vì chỉ dựa vào cảm giác quen tai.

Ví dụ:

Tìm từ viết sai chính tả trong câu văn dưới đây:

“Dù thiết bị gặp trục trặc, nhóm học sinh vẫn xoay sở để hoàn thành buổi trình diễn.”

A. trục trặc

B. xoay sở

C. trình diễn

D. không có từ sai

Đáp án: B

→ Cách viết đúng là xoay xở.

Chọn từ hoặc nhóm từ viết đúng chính tả

Đề có thể đưa ra một từ hoặc một nhóm từ ở mỗi phương án. Nếu phương án gồm nhiều từ, tất cả các từ trong phương án đó phải viết đúng.

Ví dụ:

Chọn từ viết đúng chính tả:

A. vững trãi

B. vững chãi

C. vửng chãi

D. vững chảy

Đáp án: B. vững chãi

Các phương án nhiễu có thể chỉ khác một phụ âm, một âm cuối hoặc một dấu thanh. Học sinh cần so sánh chính xác từng tiếng, không chọn chỉ vì phương án có cách đọc quen thuộc.

Điền từ viết đúng chính tả vào chỗ trống

Dạng này kết hợp nhận diện cách viết với việc đọc ngữ cảnh. Không nên nhầm với bài chỉ kiểm tra nghĩa của các từ đều đã viết đúng.

Ví dụ: Chọn cặp từ viết đúng chính tả để điền lần lượt vào chỗ trống.

“Bài phát biểu ngắn gọn, ___; buổi trao đổi sau đó cũng diễn ra ___.”

A. súc tích, suôn sẻ

B. xúc tích, suôn sẻ

C. súc tích, suông sẻ

D. xúc tích, suông sẻ

Đáp án: A. “Súc tích” chỉ cách diễn đạt ngắn gọn, nhiều ý; “suôn sẻ” chỉ sự thuận lợi, không vướng mắc. “Xúc tích” và “suông sẻ” là các cách viết cần sửa trong câu này.

Chiến thuật ôn luyện chính tả V-ACT

Học theo nhóm lỗi và kiểm tra từng từ

Học sinh nên nhóm các lỗi ch/tr, s/x, d/gi/r, âm cuối và dấu thanh để ôn tập. Tuy nhiên, không có quy tắc chung rằng từ bắt đầu bằng s hay x có thể xác định chỉ từ nhóm nghĩa như “tự nhiên”, “hành động” hoặc “ngoại lai”. Mỗi từ chưa chắc chắn cần được kiểm tra trong từ điển.

Với mỗi từ, ghi ba thông tin: cách viết đúng, nghĩa và một câu ví dụ. Việc phân nhóm giúp sắp xếp nội dung ôn tập, không thay thế việc ghi nhớ cách viết cụ thể.

Dùng nghĩa và ngữ cảnh để phân biệt từ dễ nhầm

Hai từ có cách phát âm gần nhau vẫn có thể đều viết đúng nhưng khác nghĩa, chẳng hạn “dành/giành” hoặc “bàng quan/bàng quang”. Đây là vấn đề lựa chọn từ theo ngữ cảnh, không thể giải quyết chỉ bằng nghe âm.

Khi đó, việc hiểu ngữ cảnh câu văn sẽ quan trọng hơn việc chỉ nghe âm. Học sinh cần luyện thói quen tự đặt câu với từng từ để xác định nghĩa chính xác trước khi chọn đáp án.

Luyện đề tham khảo chính thức và ghi lại lỗi

Ưu tiên đề tham khảo do ĐHQG-HCM công bố để làm quen với cách hỏi; các đề cũ cần được đối chiếu với cấu trúc đang áp dụng. Với đề luyện trên mạng, học sinh nên kiểm tra đơn vị biên soạn và lời giải trước khi học theo. Các câu trong bài này dùng để tự luyện, không phải câu được trích nguyên văn từ đề chính thức. [1]

Sau mỗi lần làm đề, cần phân tích kỹ lỗi sai để xác định nguyên nhân: do thiếu kiến thức quy tắc, do nhầm âm, hay do đọc vội.

Đọc yêu cầu và loại phương án nhiễu

Gạch chân yêu cầu “đúng” hoặc “sai”, so sánh từng tiếng và kiểm tra nghĩa trong câu. Với một nhóm từ, chỉ cần một từ viết sai thì cả phương án không đáp ứng yêu cầu chọn nhóm viết đúng.

Học sinh cần đọc chậm, so sánh từng phương án và ưu tiên loại trừ trước khi chọn đáp án.

Lịch ôn tập tham khảo trong 4–6 tuần

Có thể dành hai tuần đầu để hệ thống nhóm lỗi và lập sổ từ dễ nhầm; hai tuần tiếp theo luyện các dạng câu hỏi rồi chữa bài. Nếu còn một đến hai tuần, ưu tiên ôn lại những từ đã sai và luyện tốc độ.

Thời lượng tùy nền tảng và lịch học; có thể bắt đầu với 15–20 phút mỗi buổi, kết hợp ôn từ cũ, làm một nhóm câu và giải thích đáp án. Đây là lịch gợi ý, không phải yêu cầu của kỳ thi.

Bài tập chính tả ĐGNL có đáp án và giải thích

Các câu dưới đây được biên tập để luyện cách viết và phân biệt nghĩa. Học sinh nên hoàn thành bài trước khi xem đáp án.

Bài tập tìm từ viết sai chính tả

1. Học sinh ấy luôn ăn mặc chỉnh chu trong các buổi thuyết trình.

2. Nhà trường tổ chức chuyến thăm quan bảo tàng lịch sử.

3. Bài phát biểu ngắn gọn nhưng rất xúc tích.

4. Nhờ sự xoay sở linh hoạt, công ty đã vượt qua khó khăn.

5. Hành động đó vô hình chung khiến mọi người hiểu lầm.

6. Cô ấy luôn thẳn thắng khi góp ý với đồng nghiệp.

7. Những bông hoa nhỏ điểm suyết trên thảm cỏ xanh.

8. Bà tôi sống rất dè xẻn. Bà luôn tiết kiệm từng đồng để phòng khi ốm đau.

9. Chúng tôi lên chùa vãng cảnh đầu năm mới.

10. Cầu thủ trẻ cần được cọ sát nhiều hơn ở các giải đấu lớn.

Trắc nghiệm chọn từ viết đúng hoặc dùng đúng ngữ cảnh

Với câu không có yêu cầu riêng, chọn phương án viết đúng chính tả. Câu hỏi về nghĩa sẽ nêu rõ ngữ cảnh hoặc nghĩa cần tìm.

Câu 1. Chọn từ viết đúng chính tả.

A. giò giẫm

B. dò dẫm

C. dò giẫm

D. giò dẫm

Câu 2.

A. chín mùi

B. chín muồi

C. chín mồi

D. chính muồi

Câu 3.

A. chạn vạn

B. chạng vạng

C. chạng vạn

D. choạn vạn

Câu 4.

A. bạt mạng

B. bạc mạng

C. bạt mạn

D. bạc mạn

Câu 5.

A. súc tích

B. xúc tích

C. súc tít

D. xúc tít

Câu 6. Chọn từ viết đúng chính tả.

A. chiều mến

B. trìu miến

C. trìu mến

D. triều mến

Câu 7. Chọn từ phù hợp với nghĩa “đứng ngoài, không quan tâm đến sự việc”.

A. bàng quang

B. bàng quan

C. bàn quan

D. bàn quang

Câu 8.

A. xán lạng

B. sáng lạng

C. xán lạn

D. sán lạn

Câu 9. Chọn cách viết đúng của từ có nghĩa trực tiếp soạn, viết văn bản.

A. chấp bút

B. chắp bút

C. chất bút

D. chắt bút

Câu 10.

A. sông sáo

B. xông xáo

C. sông xáo

D. xông sáo

Bài tập vận dụng chính tả trong câu

Câu 1. Chọn từ viết đúng chính tả trong bốn phương án.

A. giành giụm

B. hung giữ

C. giữ dìn

D. dữ dội

Câu 2. Chọn từ viết đúng chính tả để điền vào chỗ trống.

“Trước khi quyết định, học sinh cần suy nghĩ ___ và cân nhắc hậu quả.”

A. chính chắn

B. chín chắn

C. chín chắng

D. chính chắng

Câu 3. Chọn từ viết đúng chính tả điền vào ô trống.

"Để chuẩn bị cho chuyến ________ di tích lịch sử, các học sinh được giáo viên ________ kỹ những nội quy cần tuân thủ."

A. thăm quan, căn dặn

B. tham quan, căn dặn

C. tham quan, căng dặn

D. thăm quan, căng dặn

Câu 4. Tìm từ viết sai chính tả xuất hiện trong câu văn dưới đây.

“Các đại biểu đề nghị bổ xung số liệu trước khi hoàn thiện báo cáo quản trị.”

A. đại biểu

B. bổ xung

C. quản trị

D. không có từ sai

Câu 5. Tìm từ viết sai chính tả trong câu.

“Nhờ kiên trì luyện tập và nổ lực sửa từng lỗi nhỏ, nhóm học sinh đã hoàn thành phần thuyết trình.”

A. kiên trì

B. luyện tập

C. nổ lực

D. thuyết trình

Đáp án và giải thích

Bài tập 1.

1. chỉnh chu → chỉn chu

2. thăm quan → tham quan

3. xúc tích → súc tích

4. xoay sở → xoay xở

5. vô hình chung → vô hình trung

6. thẳn thắng → thẳng thắn

7. điểm suyết → điểm xuyết

8. dè xẻn → dè sẻn

9. vãng cảnh → vãn cảnh

10. cọ sát → cọ xát

Bài tập 2.

1. B. “Dò dẫm” chỉ việc tìm đường hoặc tìm cách làm từng bước.

2. B. “Chín muồi” chỉ sự phát triển đến mức đầy đủ, có thể chuyển sang giai đoạn khác.

3. B. “Chạng vạng” là lúc trời nhá nhem tối.

4. A. “Bạt mạng” chỉ sự liều lĩnh, bất chấp nguy hiểm.

5. A. “Súc tích” chỉ cách diễn đạt ngắn gọn nhưng chứa nhiều ý.

6. C. “Trìu mến” thể hiện tình cảm yêu thương, dịu dàng.

7. B. “Bàng quan” phù hợp với nghĩa đã cho. “Bàng quang” cũng đúng chính tả nhưng chỉ cơ quan chứa nước tiểu.

8. C. “Xán lạn” nghĩa là rực rỡ, sáng sủa.

9. A. “Chấp bút” dùng với nghĩa trực tiếp soạn, viết văn bản.

10. B. “Xông xáo” chỉ sự hăng hái, chủ động trong hoạt động.

Bài tập 3.

1. D

Từ “dữ dội” viết đúng chính tả.

Các từ còn lại sai chính tả. “Giành giụm” sửa thành “dành dụm”, “hung giữ” sửa thành “hung dữ” và “giữ dìn” sửa thành “giữ gìn”.

2. B

“Chín chắn” là cách viết đúng, chỉ sự thận trọng, biết cân nhắc. Các phương án còn lại đã thay sai âm hoặc dấu thanh.

3. B

“Tham quan” và “căn dặn” là những từ viết đúng chính tả.

4. B

“Bổ xung” viết sai; cách viết đúng là “bổ sung”, nghĩa là thêm vào phần còn thiếu.

5. C

“Nổ lực” viết sai; cách viết đúng là “nỗ lực”, nghĩa là cố gắng thực hiện công việc hoặc mục tiêu.

Để ôn chính tả ĐGNL ĐHQG TP.HCM (V-ACT), học sinh cần ghi nhớ cách viết các từ dễ nhầm, hiểu nghĩa và phân biệt lỗi chính tả với lỗi dùng từ trong ngữ cảnh. Luyện bài tập trắc nghiệm có đáp án, giải thích và ghi lại lỗi sau mỗi lần làm bài giúp củng cố kiến thức, hạn chế chọn sai do thói quen.

Học sinh có thể kết hợp đề tham khảo chính thức với các nội dung ôn thi V-ACT để rèn kỹ năng sử dụng tiếng Việt.