Phương pháp giảng dạy Classroom Debates - Tranh biện trong lớp học

Tư duy phản biện là một kỹ năng quan trọng trong quá trình học tập và phát triển cá nhân của mỗi sinh viên. Phương pháp giảng dạy classroom debates, với những tranh luận sôi nổi, không chỉ giúp thí sinh cải thiện khả năng giao tiếp mà còn khuyến khích sự tự tin trong các buổi thảo luận. Khi tham gia vào các hoạt động tranh biện, học sinh sẽ học cách phân tích luận điểm, đưa ra lập luận logic và tôn trọng ý kiến khác biệt. Qua bài viết này, người đọc sẽ khám phá những cách thức hiệu quả để triển khai hoạt động tranh biện trong lớp học, từ đó giúp học sinh phát triển toàn diện hơn trong môi trường học tập năng động.

Giới thiệu về phương pháp Classroom Debates

Theo Bob Litan tranh biện được xem là một cuộc thảo luận văn minh và có cấu trúc, liên quan đến ít nhất 2 mặt của một vấn đề, tập trung vào nội dung, có giới hạn thời gian cho mỗi bên tham gia tranh biện và buộc người nói phải thuyết phục người nghe về cách đưa ra các quyết định sáng suốt và xác định cách đi đến đồng thuận [1].

Sử dụng Classroom Debates cho phép học sinh có cơ hội được tìm hiểu một vấn đề từ nhiều khía cạnh, hợp tác và làm việc nhóm. Học sinh có thể khám phá kiến thức mới, tìm hiểu thông tin và áp dụng được các nội dung đó vào thực tiễn thông qua việc được thảo luận và trình bày luận điểm của mình cho nhiều mặt của một vấn đề. 

Có nhiều hình thức để tổ chức tranh biện cho học sinh trên lớp, nhưng cần đảm bảo có 1 kiến nghị tranh biện (debate motion) về một chủ đề liên quan và có hai bên cho một trận tranh biện: bên ủng hộ kiến nghị và bên phản đối kiến nghị, với mỗi bên có thời gian chuẩn bị và nói theo luật của mỗi hình thức tranh biện.  

*Kiến nghị là vấn đề gây tranh cãi được đưa ra tranh biện. Kiến nghị có thể là một nhận định, một dự báo, hay một đề xuất (chính sách).

Đọc thêm: Kỹ năng tranh biện là gì và các kỹ năng tranh biện cần có

Lợi ích của Classroom Debates trong dạy và học

Các nghiên cứu về Classroom Debates đã chỉ ra rất nhiều lợi ích của phương pháp này đối với việc dạy và học. Bên dưới là một số lợi ích nổi bật. 

Đối với việc học

Thứ nhất, classroom debates khuyến khích việc học tập có tương tác khi các học sinh với các nền tảng, xuất phát điểm hay có mối quan tâm khác nhau có thể cùng nhau thảo luận và giải quyết một vấn đề cụ thể [5].Từ đó, học sinh có hứng thú tìm hiểu các chủ đề được học ở mức độ sâu hơn, tăng kiến thức nền.

Thứ hai, classroom debates giúp học sinh rèn luyện và phát triển các kỹ năng học tập như tìm kiếm và nghiên cứu thông tin, thu thập và phân tích dữ liệu, ghi chép, kỹ năng trình bày [5]. Các kỹ năng này không chỉ giúp học sinh thể hiện tốt trong hoạt động tranh biện trên lớp mà còn áp dụng hiệu quả cho các hoạt động học tập khác. 

Thứ ba, classroom debates giúp học sinh phát triển các kỹ năng cần thiết trong bối cảnh hiện nay đó là tư duy phản biện, tư duy sáng tạo cũng như các kỹ năng suy luận, giao tiếp và giải quyết vấn đề [1] [4] [5].

Đối với việc dạy

Classroom debate có thể xem là một công cụ hướng dẫn và đánh giá học sinh hữu ích cho giáo viên. Ứng dụng hoạt động tranh biện vào một số nội dung học phù hợp giúp giáo viên quan sát được thái độ học tập, các góc nhìn, tiềm năng và các vấn đề về học tập có thể có của học sinh [5]. Nhờ đó, giáo viên có thể định hướng cho từng học sinh cho phù hợp.

Đọc thêm: Ứng dụng kỹ thuật CCQs giúp giáo viên kiểm tra mức độ hiểu bài của học viên

Các hình thức tổ chức Classroom Debates

Có nhiều hình thức tranh biện và bên dưới là một số hình thức tranh biện được sử dụng phổ biến. Tùy thuộc vào thời gian cho hoạt động tranh biện trên lớp và số lượng học sinh, giáo viên có thể lựa chọn hình thức tranh biện và có những thay đổi phù hợp.

Luật Nghị viên Châu Á (Asian Parliamentary): Hai nhóm đối lập tranh luận về một vấn đề

Đây là một trong những hình thức tranh biện được sử dụng phổ biến nhất trong các trận tranh biện giữa các trường học, nhóm lớp.

Hình thức thi đấu: [6] 

• Có 2 đội tranh biện: một đội ủng hộ kiến nghị (Affirmative) và một đội phản đối kiến nghị (Negative)

• Mỗi đội có 3 thành viên với nhiệm vụ khác nhau được miêu tả bên dưới.

• Có 6 lượt nói chính thức với 2 lượt phản hồi

Trong đó: 

• A1: Xây dựng nền tảng trận đấu - trình bày bối cảnh, đưa định nghĩa, chính sách (nếu có), đưa hệ thống luyện điểm và triển khai ít nhất 1 luận điểm 

• N1: Phản đội định nghĩa (nếu cần), xây dựng lại nền tảng trận đấu (nếu cần), đưa ra chính sách/giải pháp thay thế (nếu cần), phản đối hệ thống luận điểm của đối phương và đưa ra hệ thống luận điểm của đội phản đối. 

• A2/N2: phản đối các luận điểm của đội đối phương, củng cố và mở rộng luận điểm của đội mình 

• A3/N3: phản đối các luận điểm của đội đối phương, củng cố luận điểm của đội mình, tổng kết mâu thuẫn trong trận đấu, so sánh giá trị của chính sách 2 bên và không đưa ra thêm luận điểm mới. 

Lượt phản hồi: Đội phản đối thực hiện trước - tổng kết trận đấu theo quan điểm có lợi cho đội mình và đưa thông điệp.

Debate kiểu Lincoln-Douglas: Một đối một với các luận điểm cụ thể

Hình thức tranh biện này bắt đầu từ những năm 1970, được đặt tên theo hai tranh biện viên nổi tiếng ở thế kỷ 19 và được hiểu đơn giản là tranh biện một đối một với các luận điểm và thời gian cụ thể. Hình thức tranh biện này phổ biến ở các trường học cũng như trong tranh biện chính trị [3].

Hình thức thi đấu: Sau thời gian chuẩn bị nói 4 phút, các lượt nói sẽ diễn ra theo thứ tự sau:

Fishbowl Debate

Đây là hình thức thảo luận từng nhóm và có luân chuyển vai trò và hình thức phù hợp với trường hợp học sinh có ít thời gian chuẩn bị. 

Hình thức tranh biện: 

• Chia lớp học thành 2 phe: một phe ủng hộ kiến nghị và một phe phản đối kiến nghị 

• Sau đó lớp ngồi thành một vòng tròn lớn, ở giữa vòng tròn là 2 hoặc 4 ghế đối diện nhau dành cho 1-2 thành viên được trình bày từ mỗi đội. 

• Ở mỗi lượt nói, mỗi đội chỉ cử 1 thành viên ngồi giữa vòng tròn và tham gia tranh luận trong thời gian nhất định. Sau đó, lần lượt các thành viên “tap in” (vào thay thế cho thành viên của đội mình) và tiếp tục tranh biện. 

• Chỉ thành viên ngồi ở giữa vòng được nói, các thành viên còn lại lắng nghe, ghi chép. 

Với lớp học sĩ số lớn, giáo viên có thể chia thành các nhóm nhỏ và thực hiện tranh biện luân phiên như mô hình trên [2].

Đọc thêm: Ứng dụng các phương pháp dạy học theo nhóm để nâng cao hiệu quả của lớp học

Các bước chuẩn bị và triển khai Classroom Debates

Dưới đây là đề xuất các bước chuẩn bị và triển khai hoạt động tranh biện trong giờ để đảm bảo học sinh luôn đi đúng hướng và đưa ra được các luận điểm chặt chẽ.

Bước 1: Giáo viên lựa chọn chủ đề tranh biện phù hợp

Giáo viên nên chọn các chủ đề tranh biện liên quan đến bài học và các vấn đề liên quan đến học sinh. Độ phức tạp của vấn đề đưa ra tranh luận phụ thuộc vào cấp độ của học sinh và thời gian cho hoạt động tranh biện.

Bước 2: Chia nhóm học sinh và phân công vai trò

Giáo viên tiến hành phân nhóm để học sinh thảo luận về kiến nghị với mỗi nhóm có từ 3-5 thành viên (tùy vào quy mô lớp học). Sau đó, giáo viên chia các nhóm vào các cặp đấu, cho các nhóm cũng như chọn một số nhóm làm vai trò điều phối và giám khảo. Việc chia nhóm hay phân công vai trò này phụ thuộc vào hình thức tranh biện giáo viên lựa chọn. 

Bước 3: Học sinh chuẩn bị luận điểm, bằng chứng và chiến thuật tranh biện

Giáo viên hướng dẫn các nhóm phân tích, tìm hiểu về chủ đề và kiến nghị qua nhiều nguồn để trong học sinh vẫn đi đúng hướng và tiết kiệm thời gian tìm kiếm thông tin. Sau đó, giáo viên khuyến khích các nhóm tìm hiểu cả hai mặt của vấn đề để xây dựng hệ thống luận điểm và chuẩn bị được các câu hỏi cũng như phản bác cho đội đối phương.

Bước 4: Phân chia vai trò điều phối, giám khảo và triển khai tranh biện

Ở bước này, giáo viên cho các cặp tranh biện thi đấu với luật được giáo viên chọn. Giáo viên sẽ đóng vai trò người điều phối chính khi bấm giờ cho mỗi lượt nói và bao quát phần thể hiện của mỗi cá nhân, mỗi nhóm với tất cả các vai trò.

Chiến lược hỗ trợ học sinh trong Classroom Debates

Dưới đây là một số khó khăn học sinh có thể gặp khi tham gia hoạt động tranh biện và chiến lược hỗ trợ của giáo viên.

Thứ nhất, một số học sinh có xu hướng căng thẳng và lo lắng khi tham gia các hoạt động tranh luận có tính đối kháng. Việc này có thể ảnh hưởng tới việc điều phối hoạt động tranh biện cũng như khiến những học sinh đó mất sự tự tin và động lực đối với nội dung học [5].

Để hỗ trợ học sinh trong trường hợp này, giáo viên cần cân nhắc kỹ để chọn nội dung phù hợp với khả năng của đa số học sinh trong lớp và ghép nhóm tương đương nhau về trình độ. Trong quá trình học sinh tìm hiểu và chuẩn bị luận điểm, giáo viên quan sát và hướng dẫn kịp thời.

Quan trọng nhất, giáo viên cần nói rõ mục đích của hoạt động tranh biện và luôn duy trì được không khí tranh luận an toàn, có sự tôn trọng và có tính xây dựng với các bên và luận điểm của các bên để đảm bảo không có sự công kích cá nhân [5].

Thứ hai, nhiều học sinh chưa có kỹ năng tìm kiếm thông tin hiệu quả và tư duy phản biện do chưa từng được tham gia hoạt động này trước kia và chưa có thói quen rèn luyện đánh giá một thông tin được nhận một cách phản biện [5].

Để hỗ trợ học sinh, giáo viên hãy cùng phân tích vấn đề và kiến nghị bằng một loạt các câu hỏi như ở bước 3 trước khi học sinh tìm kiếm thông tin. Ngoài ra, giáo viên nên gợi ý học viên cách chọn từ khóa khi tìm kiếm, cách đánh giá độ tin cậy của các nguồn thông tin, và thường xuyên khuyến khích học sinh đặt câu hỏi cũng như phản biện.

Ví dụ ứng dụng Classroom Debates khi giảng dạy tiếng Anh

Với việc học ngôn ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng, việc áp dụng hoạt động tranh biện vào các giờ học tạo cơ hội để học sinh sử dụng ngôn ngữ một cách tự nhiên, có ý nghĩa. Học sinh phát triển đầy đủ kỹ năng ngôn ngữ đầu vào (input language skills)- nghe và đọc - cũng như kỹ năng đầu ra (output language skills) - nói và viết [5].

Dưới đây là một số ví dụ về sử dụng phương pháp classroom debates vào lớp học tiếng Anh. 

Trong sách giáo khoa tiếng Anh lớp 9, Unit 10 có chủ đề Space travel. Hoạt động tranh biện có thể được lồng ghép vào các buổi học kỹ năng viết hoặc nói để học sinh có cơ hội áp dụng các nội dung từ vựng thuộc chủ đề này và tìm hiểu sâu hơn về chủ đề khám phá không gian, ”space exploration”. 

Với chủ đề này, giáo viên có thể đưa ra kiến nghị “We shouldn’t waste money on space exploration when there are problems to deal with here on earth.” (Dịch: “Chúng ta không nên phí tiền vào khám phá không gian trong khi còn nhiều vấn đề cần giải quyết trên trái đất.”) và lựa chọn luật tranh biện Nghị viện Châu Á nhưng rút gọn thời gian cho mỗi lượt nói. 

Giáo viên có thể định hướng học sinh tìm hiểu kiến nghị bằng việc đặt các câu hỏi gợi ý:  

1. Vì sao có kiến nghị này? 

2. Khám phá không gian là gì? Các vấn đề đang đối mặt trên trái đất là các vấn đề gì? 

3. Hoạt động này liên quan đến những ai, mục đích của hoạt động này là gì, chi phí cho hoạt động này như thế nào? 

4. Các vấn đề đang phải đối mặt trên trái đất cụ thể là gì, mức độ cấp thiết và nguồn lực cần có?

Một ví dụ khác với lớp học IELTS Writing Task 2 với chủ đề Giáo dục (Education). Giáo viên đưa ra kiến nghị ”University education should be free for all students.” (Dịch: Giáo dục đại học nên được miễn phí cho tất cả học sinh) hay “Online learning will replace traditional education.”

Giáo viên lựa có thể chọn hình thức tranh biện Fishbowl để các học sinh tìm hiểu và trình bày các luận điểm. Sau đó, giáo viên tổng kết và gợi ý học sinh sử dụng các luận điểm mà học sinh đánh giá đủ chặt chẽ để đưa vào bài viết writing task 2 liên quan đến hai chủ đề trên.

Tổng kết

Bài viết đã cung cấp cho giáo viên, thí sinh và phụ huynh cái nhìn tổng quát về phương pháp giảng dạy classroom debates trong lớp học, nhấn mạnh lợi ích thiết thực của nó trong việc phát triển tư duy phản biện và kỹ năng học tập của người học. Việc lồng ghép hoạt động này vào chương trình học sẽ khuyến khích sự tham gia tích cực và tạo ra môi trường học tập sáng tạo, hiệu quả. Để hiểu rõ hơn về những ứng dụng và kỹ năng cần thiết trong hoạt động tranh biện, người học, giáo viên và phụ huynh có thể tham khảo các bài viết như Kỹ năng tranh biện là gì và các kỹ năng tranh biện cần có và Phát triển tư duy phản biện qua việc đặt câu hỏi và tranh biện. Đồng thời, các khóa học IELTS Junior tại ZIM cũng giúp người học từ 11–15 tuổi phát triển tư duy qua các hoạt động học tập sáng tạo, cá nhân hóa và dự án thực tiễn, góp phần nâng cao kỹ năng tranh biện hiệu quả hơn.