Banner background

Sử dụng DESMOS để tìm đồ thị của bất phương trình bậc nhất cho sẵn

Bài viết sẽ hướng dẫn người học sử dụng DESMOS để tìm đồ thị của bất phương trình bậc nhất cho sẵn trong các câu hỏi SAT Math.
su dung desmos de tim do thi cua bat phuong trinh bac nhat cho san

Key takeaways

  • DESMOS là công cụ máy tính khoa học dùng trong các kì thi chuẩn hoá.

  • Để dùng DESMOS giải tìm đồ thị của bất phương trình bậc nhất cho sẵn, ta dùng tính năng vẽ đồ thị phương trình.

Trong các bài thi chuẩn hóa quốc tế về năng lực toán, chẳng hạn như Digital SAT, thí sinh có thể sẽ được cung cấp phần mềm DESMOS, phần mềm máy tính khoa học giúp giải quyết các vấn đề liên quan đến đồ thị, thống kê và các phép tính cơ bản. Nắm được các tính năng của DESMOS cũng như thao tác sử dụng sẽ giúp thí sinh tăng tốc độ làm bài, đơn giản hóa các bước tính toán, từ đó nâng cao hiệu quả bài thi. Trong phạm vi bài viết này, tác giả sẽ hướng dẫn người đọc cách sử dụng DESMOS để tìm đồ thị của bất phương trình bậc nhất cho sẵn, một dạng bài phổ biến trong bài thi Digital SAT.

Lý thuyết về bất phương trình bậc nhất

Bất phương trình bậc nhất một ẩn có dạng tổng quát là:

Ax+B > 0

Trong đó: A là hệ số của x, với A không bằng 0, còn B là hệ số tự do. Bất phương trình cũng có thể được biểu diễn như Ax + B < 0, Ax + B ≤ 0 hoặc Ax + B ≥ 0.

Để giải bất phương trình, ta thực hiện các phép biến đổi đại số.

Ví dụ

Ax+B >0 => Ax > -B

=>x > -B/A

Bây giờ, ta có hai trường hợp. Nếu A > 0, bất phương trình bậc nhất một ẩn sẽ có các giá trị nghiệm nằm trong khoảng:

x > -B/A

Ngược lại, nếu A < 0, thì bất phương trình bậc nhất một ẩn sẽ có các giá trị nghiệm nằm trong khoảng:

x < -B/A

Ngoài ra, bất phương trình bậc nhất cũng tồn tại dưới dạng hai ẩn, có dạng tổng quát là.

Ax+By<,≤,>,≥ C

Trong đó: 

  • A/B là hệ số góc của phương trình (với B ≠ 0)

  • A, B và C là các hằng số, với A và B không đồng thời bằng 0

Khi biểu diễn dưới dạng slope-intercept, bất phương trình bậc nhất hai ẩn cũng có thể được viết dưới dạng:

y<,≤,>,≥ mx + b

Trong đó: 

  • m là hệ số góc của phương trình.

  • Ngoài ra, b là hệ số tự do của phương trình.

Mối liên hệ giữa nghiệm bất phương trình và đồ thị

Ngoài cách giải đại số, nghiệm của phương trình còn có thể hiểu dưới góc độ đồ thị. 

Đối với bất phương trình bậc nhất một ẩn (VD: Ax + B > 0), nghiệm của nó được phân định bởi đường thẳng cắt trục hoành tại điểm có hoành độ x = -B/A và đường thẳng này vuông góc với Ox. Nếu bất phương trình có dấu “>” hoặc “≥”, nửa trục Ox bên tay phải là nghiệm của bất phương trình và ngược lại, nếu bất phương trình có dấu “<” hoặc “≤” thì nửa trục Ox bên tay trái sẽ là nghiệm của bất phương trình. Nếu bất phương trình có dấu “≥” hoặc “≤” thì nghiệm sẽ bao gồm điểm x = -B/A, nếu bất phương trình có dấu “>” hoặc “<”, nghiệm không bao gồm giá trị x này.

Đối với bất phương trình bậc nhất hai ẩn (VD: Ax + By + C > 0), nghiệm (miền nghiệm) của nó không phải là một khoảng trên trục số mà là một miền mặt phẳng. Khi đó, đường thẳng Ax + By + C = 0 đóng vai trò là ranh giới chia mặt phẳng tọa độ Oxy thành hai nửa riêng biệt. Một nửa mặt phẳng sẽ chứa các điểm (x, y) thỏa mãn dấu của bất phương trình, nửa còn lại chứa các điểm (x,y) khiến bất phương trình bị sai. Nếu bất phương trình có dấu “≥” hoặc “≤” thì nghiệm sẽ bao gồm điểm đường thẳng Ax + By + C = 0, được biểu diễn trên đồ thị dưới dạng đường gạch liền. Nếu bất phương trình có dấu “>” hoặc “<”, nghiệm không bao gồm đường thẳng này, và đường thẳng này được biểu diễn với đường gạch đứt.  

Ví dụ: Xét bất phương trình y ≥ 3x - 5.

Fig. 1.
Fig. 1.

Fig. 1. Inequality y ≥ 3x - 5 on the Desmos Graphing Calculator. (Source: [1])

Bất phương trình có giao điểm với trục Ox tại (5/3, 0). Như vậy, bất phương trình  y 3x - 5 sẽ có miền nghiệm là tất cả giá trị của x và y sao cho thỏa mãn y 3x - 5 . Ta có thể xét hai trường hợp giá trị (x, y) để thử nghiệm miền nghiệm này.

  • Điểm (0, 2): 2 > 3 x 0 - 5 -> Đúng -> (0, 2) thuộc miền nghiệm bất phương trình.

  • Điểm (3, 0): 0 > 3 x 3 - 5 -> Sai -> (3, 0) không thuộc miền nghiệm bất phương trình. 

Tìm đồ thị của bất phương trình bậc nhất cho sẵn trong câu hỏi Digital SAT

Trong bài thi Digital SAT, các câu hỏi về việc tìm đồ thị của bất phương trình bậc nhất cho sẵn là rất đa dạng. Thí sinh có thể được hỏi về đồ thị của bất phương trình thông qua hình ảnh hoặc những miêu tả của đồ thị.

Sample Question

Which graph represents 5x - 3y ≥ 10?

Fig. 2.
Fig. 2.

Fig. 2. Inequality 5x - 3y ≥ 10 on the Desmos Graphing Calculator. (Source: [2]) 

Giới thiệu máy tính khoa học DESMOS

DESMOS là một phần mềm máy tính khoa học được thiết kế bởi DESMOS Studio. Đây là phần mềm chính thức được tích hợp trong phần mềm Bluebook của bài thi Digital SAT nhằm hỗ trợ thí sinh giải quyết đa dạng các câu hỏi Toán học ở nhiều chuyên đề khác nhau.

Fig. 4
Fig. 4.


Fig. 3. Official logo of Desmos Studio PBC. (Source: [3])

Các tính năng cơ bản của DESMOS

Với phần mềm DESMOS, người học và thí sinh sẽ cần làm quen với một số tính năng cơ bản, bao gồm:

  • Các phép cộng, trừ, nhân, chia cơ bản

  • Vẽ đồ thị phương trình từ bậc thấp đến cao

  • Sử dụng bảng biểu

  • Tính năng thanh trượt

  • Các phép tính thống kê cơ bản

  • Các phép tính lượng giác cơ bản

  • V.v.

Trên màn hình giao diện DESMOS, người học có thể nhận diện được các vùng cơ bản. Thứ nhất, vùng bên tay trái là nơi người học nhập phương trình (VD: 2x + y = 0). Thứ hai, vùng mặt phẳng toạ độ Oxy là nơi đồ thị của phương trình hiển thị. Cuối cùng, nút cài đặt (có biểu tượng hình cờ lê) bên góc phải là nơi người học điều chỉnh một số cài đặt để phù hợp nhu cầu (VD: chuyển đổi từ Degree sang Radian.)

Fig. 5.
Fig. 5.


Fig. 4. Interface of the Desmos Graphing Calculator. (Source: [4])

Lưu ý: Phần mềm DESMOS hiện tại mà người học có thể tìm trên mạng có thể được chia làm hai phiên bản: Nguyên bản (đen) và Khảo thí (testing - xanh lá). Phần mềm DESMOS nguyên bản sẽ có nhiều tính năng hơn bản khảo thí, bao gồm tính năng chia sẻ biểu đồ, thư mục hoặc hình ảnh. Tuy vậy, các tính năng quan trọng dùng trong bài thi SAT vẫn có đầy đủ ở cả hai phiên bản.

Hướng dẫn sử dụng DESMOS để tìm đồ thị của bất phương trình bậc nhất cho sẵn

Để sử dụng DESMOS để tìm đồ thị của bất phương trình bậc nhất cho sẵn, người học cần vận dụng tính năng vẽ đồ thị và diễn giải đồ thị. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước:

Bước 1: Đọc kĩ đề để xác định dữ kiện được cung cấp.

Người học đọc kỹ đề bài để xác định được bất phương trình cho sẵn cũng như các lựa chọn được cho trong đề bài.

Bước 2: Nhập dữ kiện được cung cấp từ đề bài vào ô nhập dữ liệu của phần DESMOS graphing calculator, bao gồm bất phương trình được cho sẵn. Nếu người học cần gõ các ký tự đặc biệt, người học có thể bấm vào ký hiệu bàn phím ở góc dưới trái của màn hình để hiện ra chức năng bàn phím để hỗ trợ trong việc bấm biểu thức.

DESMOS sẽ tự động vẽ đồ thị của bất phương trình tương ứng.

Bước 3: Người học quan sát giao diện của DESMOS sẽ thấy được một khoảng được tô màu bên trái/phải của đường thẳng. Phần được tô màu này cho thấy khoảng giá trị mà sẽ làm cho bất phương trình có nghiệm. Bây giờ, người học có thể so sánh với những đồ thị được cho sẵn trong đề bài để tìm ra đáp án chính xác.

Ví dụ minh hoạ:

Câu hỏi: 

Which graph represents 5x - 3y ≥ 10?

Fig. 5.
Fig. 5.

Fig. 5. Inequality 5x - 3y ≥ 10 on the Desmos Graphing Calculator. (Source: [2]) 

Hướng dẫn giải bằng DESMOS

Bước 1: Đọc kĩ đề để xác định dữ kiện được cung cấp

  • Hàm số được cho: 5x - 3y ≥ 10

  • Yêu cầu đề: Tìm đồ thị tương ứng.

Bước 2: Nhập dữ kiện được cung cấp từ đề bài vào ô nhập dữ liệu của DESMOS. Trong đó:

  • Nhập ở dòng đầu tiên: hàm số ở 5x - 3y ≥ 10

DESMOS sẽ hiển thị đường thẳng và khoảng có nghiệm của phương trình.

Lưu ý, với những dấu không có trên bàn phím thông thường như  dấu “≥”, người học nên sử dụng phần bàn phím như đã nêu trên.

Fig. 6.
Fig. 6.

Fig. 6. The Calculator function on the Desmos Graphing Calculator. (Source: [5])

Bước 3: Người học đối chiếu đồ thị DESMOS vẽ với các đồ thị được cho trong đề bài. Trong trường hợp này, đáp án A khớp với đồ thị tìm được.

⇒ Chọn đáp án A.

Fig. 7.
Fig. 7.

Fig. 7. Inequality 5x - 3y ≥ 10 on the Desmos Graphing Calculator. (Source: [2]) 

Lưu ý: DESMOS luôn hiển thị giá trị dưới dạng số thập phân. Do đó, DESMOS hữu dụng khi giá trị cần tìm là giá trị nguyên (1, 2, 3, …), giá trị thập phân hữu hạn (1.5, 2.5, …), giá trị thập phân vô hạn tuần hoàn (0.6666), hoặc giá trị thập phân không tuần hoàn thông dụng (3.141592). Nếu người học chưa quen nhận diện các giá trị này (VD: 10/3 có thể được biểu diễn là 3.33333), điều nên làm là luôn kiểm tra lại đáp án trước khi chọn.

Bài tập vận dụng

Sau đây, bài viết sẽ giới thiệu đến người học một số câu hỏi Digital SAT có sử dụng DESMOS để tìm đồ thị của bất phương trình bậc nhất cho sẵn [6]. Người học hãy sử dụng tính năng DESMOS đã giới thiệu để giải các câu hỏi sau.

Question 1: 

Which graph represents y > -2x - 15?

Fig. 8.
Fig. 8.

Fig. 8. Inequality y > -2x - 15 on the Desmos Graphing Calculator. (Source: [7]) 

Answer: B

Question 2: 

Which graph represents 8x + 3y ≤ 11?

Fig. 9.
Fig. 9.

Fig. 9. Inequality 8x + 3y ≤ 11 on the Desmos Graphing Calculator. (Source: [8]) 

Answer: C

Question 3:

Which of the following describes the graph of y ≥ −3x + 4 on the xy-plane?

A. A dashed line with slope −3 and y-intercept 4, shaded below the line

B. A solid line with slope 3 and y-intercept −4, shaded above the line

C. A dashed line with slope −3 and y-intercept 4, shaded above the line

D. A solid line with slope −3 and y-intercept 4, shaded above the line

Answer: D

Question 4:

Which of the following describes the graph of 2x + y ≤ 6 on the xy-plane?

A. A solid line passing through (0, 6) and (3, 0), shaded below the line

B. A dashed line passing through (0, 6) and (-3, 0), shaded above the line

C. A solid line passing through (0, -6) and (3, 0), shaded above the line

D. A dashed line passing through (0, 6) and (3, 0), shaded below the line

Answer: A

Question 5:

Which graph represents x - 2y < 1?

Fig. 10.
Fig. 10.

Fig. 10. Inequality x - 2y < 1 on the Desmos Graphing Calculator. (Source: [9]) 

Answer: B

Question 6:

Which graph represents 3(2x − 1) + y ≤ 3x + 2 - 2y?

Fig. 11.
Fig. 11.

Fig. 11. Inequality 3(2x − 1) + y ≤ 3x + 2 - 2y on the Desmos Graphing Calculator. (Source: [10]) 

Answer: A

Question 7:

Which of the following describes the graph of -3(2x - y) + 4 > 7?

A. A dashed line going through (-½, 0) and (0, 1), shaded below the line

B. A dashed line going through (-½, 0) and (0, 1), shaded above the line

C. A solid line going through (-½, 0) and (0, 1), shaded above the line

D. A solid line going through (-½, 0) and (0, 1), shaded below the line

Answer: B

Question 8:

Which graph represents 5 - 2(x + y) ≥ -3y?

Fig. 12.
Fig. 12.

Fig. 12. Inequality 5 - 2(x + y) ≥ -3y on the Desmos Graphing Calculator. (Source: [11]) 

Answer: C

Question 9:

Which graph represents (3x − y​)/2 < (x − 4)?

Fig. 13.
Fig. 13.

Fig. 13. Inequality (3x − y​)/2 < x − 4 on the Desmos Graphing Calculator. (Source: [12]) 

Answer: D

Question 10:

Which graph represents 5y − 2(1 − 4x) ≤ 3x + 6?

Fig. 14.
Fig. 14.

Fig. 14. Inequality 5y − 2(1 − 4x) ≤ 3x + 6 on the Desmos Graphing Calculator. (Source: [13]) 

Answer: A

Như vậy, bài viết đã giới thiệu về phần mềm DESMOS và hướng dẫn chi tiết cách sử dụng phần mềm này trong bài thi Digital SAT để giải quyết các dạng bài liên quan đến tìm đồ thị của bất phương trình bậc nhất cho sẵn. Hy vọng người học có thể vận dụng các nội dung trong bài viết để cải thiện hiệu suất ôn tập và nâng cao hiệu quả làm bài của bản thân.

Tham khảo chương trình luyện thi SAT cam kết đầu ra tại ZIM Academy để được hướng dẫn chuyên sâu và bứt phá điểm số.


SAT® is a trademark registered by the College Board, which is not affiliated with, and does not endorse, this website.

Tham vấn chuyên môn
Học là hành trình tích lũy kiến thức lâu dài và bền bỉ. Điều quan trọng là tìm thấy động lực và niềm vui từ việc học. Phương pháp giảng dạy tâm đắc: Lấy người học làm trung tâm, đi từ nhận diện vấn đề đến định hướng người học tìm hiểu và tự giải quyết vấn đề.

Nguồn tham khảo

Đánh giá

(0)

Gửi đánh giá

0

Bình luận - Hỏi đáp

Bạn cần để có thể bình luận và đánh giá.
Đang tải bình luận...
Bài viết tương tự
Công ty cổ phần Eduvator Giấy chứng nhận số: 0107346642
Ngày cấp phép: 07/03/2016.Nơi cấp: Sở KHĐT Hà Nội.

Giấy phép hoạt động Trung tâm chuyên luyện thi IELTS số 4478 /GCN-SGDĐT Hà Nội.

DMCA.com Protection StatusĐã đăng ký Bộ Công Thương giấy phép hoạt động kinh doanh