DESMOS là công cụ máy tính khoa học dùng trong các kỳ thi chuẩn hóa.
Để dùng DESMOS tìm phần trăm tăng - giảm của một đại lượng, ta sử dụng chức năng tính toán của Desmos.
Sử dụng DESMOS để tìm phần trăm tăng - giảm của một đại lượng đã biết
Key takeaways
Trong các bài thi chuẩn hóa quốc tế về năng lực toán, chẳng hạn như Digital SAT, thí sinh có thể sẽ được cung cấp phần mềm DESMOS, một phần mềm máy tính khoa học giúp giải quyết các vấn đề liên quan đến đồ thị, thống kê và các phép tính cơ bản. Nắm được các tính năng của DESMOS cũng như thao tác sử dụng sẽ giúp thí sinh tăng tốc độ làm bài, đơn giản hóa các bước tính toán, từ đó nâng cao hiệu quả của bài thi. Trong phạm vi bài viết này, tác giả sẽ hướng dẫn người học cách tính phần trăm tăng - giảm của một đại lượng bằng Desmos.
Nội dung chính
Lý thuyết chung về bài toán phần trăm
Cho hai đại lượng a và b, tỉ số được hiểu là thương giữa a và b, được viết dưới dạng phân số a/b hoặc b/a. Tỉ số được viết nhằm biểu hiện độ lớn của đại lượng này so với đại lượng kia.
Tỉ số phần trăm (percentage) là tỉ số biểu thị một số lượng dưới dạng phân số có mẫu số là 100. Khi đó, x% được hiểu là x/100, với phần trăm được ký hiệu là %.

Fig. 1. Illustration of a percentage on pie chart of Desmos Graphing Calculator (Source: [1])
Trong một bài toán chứa 2 đại lượng a và b, ta có công thức xác định tỉ số phần trăm như sau:
x = (a/b) * 100 (%)
Ví dụ: Trong một trang trại nuôi gà, có tổng cộng 40 con gà, trong đó có 30 con gà trống và 10 con gà mái. Khi đó, ta có tỉ số phần trăm:
Tỉ lệ giữa gà mái và tổng số gà trong trang trại: 10/40 * 100 = 25%. Vậy ta hiểu rằng gà mái chiếm 25% tổng số gà trong trang trại.
Ở đây, đại lượng a là số gà mái, đại lượng b là số gà trong trang trại.
Lý thuyết về tỉ lệ phần trăm tăng - giảm của một đại lượng
Tỉ lệ tăng-giảm phần trăm của một đại lượng cho biết giá trị đó đã thay đổi như thế nào so với giá trị ban đầu. Khi cho 2 đại lượng A1 và A2 thể hiện giá trị trước và sau, ta sẽ có:
A1. a% = A2
Như vậy, nếu coi giá trị của A1 chiếm 100%, đại lượng A2 chiếm a% của A1, thì sự chênh lệch giữa a% và 100% chính là tỉ lệ phần trăm thay đổi của đại lượng này. Lúc này ta sẽ có:
a - 100 = (A2/A1 - A1/A1)* 100
Biến đổi công thức trên, trong một bài toán cho 2 đại lượng trước và sau, ta có công thức tính tỉ lệ phần trăm tăng - giảm như sau:
Δx% = (A2 - A1 )/A1 * 100%
Trong đó:
Δx%: Tỉ lệ phần trăm thay đổi
A1: Giá trị trước khi thay đổi
A2: Giá trị sau khi thay đổi
Ví dụ: 1 kg táo ngày thường có giá $3. Vào ngày Black Friday, cửa hàng giảm giá 15% cho toàn cửa hàng nên 1 kg táo hôm đó được bán với giá $2.55.
Dựa vào giá trị của Δx%, ta xác định được tỉ lệ phần trăm tăng hoặc giảm:
Khi Δx% > 0, tỉ lệ phần trăm tăng so với giá trị ban đầu (A2 > A1)
Δx% < 0, tỉ lệ phần trăm giảm so với giá trị ban đầu (A2 < A1)
Để giải quyết các bài toán tăng giảm phần trăm liên tiếp trong SAT mà không cần lập nhiều bước, ta có thể sử dụng công thức nhân trực tiếp:
Giá trị mới = Giá trị ban đầu * (1 ± x%)
Ví dụ: Giá táo ngày thường là $3.00. Ngày Black Friday giảm giá 15%. Tính giá mới? => Giá mới = 3.00 (1 - 15%) = 3.00 0.85 = $2.55.
Tính phần trăm tăng - giảm của một đại lượng trong câu hỏi Digital SAT
Trong bài thi Digital SAT, các câu hỏi về phần trăm tăng - giảm của một đại lượng là rất đa dạng. Thí sinh có thể được hỏi về sự thay đổi về phần trăm của một đại lượng trong 2 thời điểm khác nhau, hay phần trăm giảm giá của một món đồ và nhiều dạng câu hỏi khác.
Sample question 1 |
A small business had revenue of $16,000 in January and $20,000 in February. What was the percentage change in revenue from January to February? A. 30% B. 25% C. 10% D. 40% |
Giới thiệu máy tính khoa học DESMOS
DESMOS là một phần mềm máy tính khoa học được thiết kế bởi DESMOS Studio. Đây là phần mềm chính thức được tích hợp trong phần mềm Bluebook của bài thi Digital SAT nhằm hỗ trợ thí sinh giải quyết đa dạng các câu hỏi Toán học ở nhiều chuyên đề khác nhau.

Fig. 2. Official logo of Desmos Studio PBC. (Source: [2])
Các tính năng cơ bản của DESMOS
Với phần mềm DESMOS, người học và thí sinh sẽ cần làm quen với một số tính năng cơ bản, bao gồm:
Các phép cộng, trừ, nhân, chia cơ bản
Vẽ đồ thị phương trình từ bậc thấp đến cao
Sử dụng bảng biểu
Tính năng thanh trượt
Các phép tính thống kê cơ bản
Các phép tính lượng giác cơ bản
V.v.
Trên màn hình giao diện DESMOS, người học có thể nhận diện được các vùng cơ bản. Thứ nhất, vùng bên tay trái là nơi người học nhập phương trình (VD: 2x + y = 0). Thứ hai, vùng mặt phẳng toạ độ Oxy là nơi đồ thị của phương trình hiển thị. Cuối cùng, nút cài đặt (có biểu tượng hình cờ lê) bên góc phải là nơi người học điều chỉnh một số cài đặt để phù hợp nhu cầu (VD: chuyển đổi từ Degree sang Radian.)

Fig. 3. Interface of the Desmos Graphing Calculator. (Source: [3])
Lưu ý: Phần mềm DESMOS hiện tại mà người học có thể tìm trên mạng có thể được chia làm hai phiên bản: Nguyên bản (đen) và Khảo thí (testing - xanh lá). Phần mềm DESMOS nguyên bản sẽ có nhiều tính năng hơn bản khảo thí, bao gồm tính năng chia sẻ biểu đồ, thư mục, hoặc hình ảnh. Tuy vậy, các tính năng quan trọng dùng trong bài thi SAT vẫn có đầy đủ ở cả hai phiên bản.
Hướng dẫn sử dụng DESMOS để tính phần trăm tăng - giảm của một đại lượng
Để tính phần trăm tăng - giảm của một đại lượng, ta sử dụng chức năng tính toán và vẽ đồ thị của Desmos.
Bước 1: Xác định dữ kiện đề bài cho
Với bài toán tính phần trăm tăng - giảm, người học cần xác định 2 đại lượng trước và sau khi thay đổi, tức là đại lượng A1 và A2 trong đề bài.
Bước 2: Nhập dữ liệu lên Desmos
Dòng thứ nhất: Người học nhập x% of A1 = A2, trong đó A1 là đại lượng ban đầu (trước), A2 là đại lượng sau.
Dòng thứ hai: Người học nhập y = x - 100
Bước 3: Điều chỉnh và quan sát
Sau khi nhập biểu đồ lên Desmos, người học kéo thả con chuột để điều chỉnh kích cỡ sao cho trên màn hình xuất hiện đường thẳng đi qua giá trị cần tìm. x% sẽ được biểu diễn dưới dạng đường thẳng song song với trục tung. Giá trị phần trăm thay đổi cần tìm chính là giao điểm của đường thẳng x và đường thẳng y = x - 100.
Bước 4(Tùy chọn): Thử lại
Người học thay các giá trị A1 và A2 vào công thức tính phần trăm tăng giảm để xác định lại kết quả.
Ví dụ:
A small business had revenue of $16,000 in January and $20,000 in February. What was the percentage change in revenue from January to February?
A. 30%
B. 25%
C. 10%
D. 40%
Bước 1: Xác định dữ kiện đề bài cho:
Đại lượng trước: A1 = $16000.
Đại lượng sau: A2 = $20000
Yêu cầu: Xác định phần trăm thay đổi của doanh thu.
Bước 2: Nhập dữ kiện lên Desmos
Dòng thứ nhất: x% of 16000 = 20000
Dòng thứ hai: y = x - 100
Bước 3: Điều chỉnh và quan sát
Sau khi điều chỉnh và quan sát, giao điểm tại (125,25). Phần trăm tăng là 25%.

Fig.4. Percentage change from 16000 to 20000 on Desmos Graphing Calculator (Source [4])
Lưu ý: DESMOS luôn hiển thị giá trị dưới dạng số thập phân. Do đó, DESMOS hữu dụng khi giá trị cần tìm là giá trị nguyên (1,2,3,...), giá trị thập phân hữu hạn (1.5, 2.5,...), giá trị thập phân vô hạn tuần hoàn (0.6666), hoặc giá trị thập phân không tuần hoàn thông dụng (3.141592). Nếu người học chưa quen nhận diện các giá trị này (VD: 10/3 có thể được biểu diễn là 3.33333), điều nên làm là luôn kiểm tra lại đáp án trước khi chọn.
Bài tập vận dụng
Sau đây, bài viết sẽ giới thiệu đến người học một số câu hỏi Digital SAT có sử dụng DESMOS để tính phần trăm tăng - giảm của một đại lượng [5]. Người học hãy sử dụng tính năng DESMOS đã giới thiệu để giải các câu hỏi sau.
Question 1:
The total number of books in a local library was 12,500 at the beginning of the year. Due to a donation drive, the number of books increased to 14,000 by mid-year. However, due to damage and catalog audits over the next few months, the number of books decreased by 5% from its mid-year peak. What is the net percentage increase in the number of books from the beginning of the year to the end of the year?
A. 12.0%
B. 5.8%
C. 7.0%
D. 6.4%
Answer: D
Question 2:
A tech company had 80 cloud servers online at the beginning of the year. By June, the number of servers increased to 112. By December, the company added more servers, bringing the final count to 140. What is the total percentage increase in the number of cloud servers from the beginning of the year to December?
A. 40%
B. 60%
C. 75%
D. 25%
Answer: C
Question 3:
An online retail store monitors the daily traffic on its website. On Monday, the site had 4,500 unique visitors. On Tuesday, traffic decreased to 3,600 unique visitors. To the nearest tenth of a percent, what was the percentage decrease in unique visitors from Monday to Tuesday?
A. 20.0%
B. 80.0%
C. 9.0%
D. 25.0%
Answer: A
Question 4:
A chemistry student measures the initial volume of a gas sample at V liters. During an experiment, the volume decreases by 12% due to a temperature drop. Later, a change in pressure causes this new volume to increase by 15%. What is the percentage increase in volume?
A. 3%
B. 27%
C. 1.2%
D. -1.2%
Answer: C
Question 5:
A small medical clinic monitored its supply of protective masks over three months, as shown in the table below:
Month | Masks in Stock |
October | 4000 |
November | 3400 |
December | 3910 |
If the percentage increase in mask inventory from November to December is represented by r%, what is the value of r?
A. 12.75
B. 15
C. 13
D. 2.25
Answer: B
Question 6:
An estate appraisal showed that the value of a plot of land increased from $56,000 to $70,000 over five years. Which equation can be used to find the percentage increase, p, in the value of the land?
A. 56,000 * p = 70,000
B. 56,000 * (1 + p/100) = 70,000
C. 70,000 * (1+ p/100) = 56,000
D. 56,000 + p = 70,000
Answer: B
Question 7:
An energy utility company optimized its power grid, reducing the average monthly downtime of a substation from 180 minutes to 117 minutes. What was the percentage decrease in the substation's average monthly downtime?
A. 53.8%
B. 25%
C. 65%
D. 35%
Answer: D
Question 8:
A technician prints a digital photograph on a rectangular canvas with an initial area of A square inches. The technician decides to alter the dimensions for a custom frame, increasing the length of the canvas by 20% and decreasing the width by 10%. What is the percentage change in the total area of the canvas?
A. An increase of 8%
B. An increase of 30%
C. An increase of 10%
D. A decrease of 2%
Answer: A
Question 9:
An investor converts 5,000 US dollars (USD) into euros (EUR) at an exchange rate of 1 USD = 0.80 EUR. A month later, the investor converts the entire EUR balance back to USD, with the exchange rate having shifted to 1 USD = 0.90 EUR. To the nearest tenth of a percent, what is the percentage decrease in the investor's total value in USD?
A. 11.1%
B. 5.6%
C. 10.0%
D. 12.5%
Answer: A
Question 10:
A data storage server tracks its bandwidth usage over time. The graph of the server's data throughput displays an exponential relationship where the usage, U(t), in gigabytes, increases by a fixed percentage every hour, t. If the data usage is 64 gigabytes at t=0 and 100 gigabytes at t=2, what is the percentage increase in data usage per hour?
A. 28.1%
B. 18%
C. 25%
D. 56.25%
Answer: C
Tổng kết
Như vậy, bài viết đã giới thiệu về phần mềm DESMOS và hướng dẫn chi tiết cách sử dụng phần mềm này trong bài thi Digital SAT để tính phần trăm tăng - giảm của một đại lượng. Việc vận dụng linh hoạt các tính năng vẽ đồ thị không chỉ giúp thí sinh trực quan hóa các phép biến đổi hình học mà còn là công cụ đắc lực để đối chiếu và xác định chính xác phương trình hàm số cần tìm.
Hy vọng người học có thể vận dụng các nội dung và quy trình thao tác trong bài viết để cải thiện hiệu suất ôn tập, đơn giản hóa các bước tính toán phức tạp và nâng cao hiệu quả làm bài của bản thân trong các kỳ thi sắp tới.
Tham khảo chương trình luyện thi SAT cam kết đầu ra tại ZIM Academy để được hướng dẫn chuyên sâu và bứt phá điểm số.
SAT® is a trademark registered by the College Board, which is not affiliated with, and does not endorse, this website.
- DESMOS
- Sử dụng DESMOS để tìm hàm số tuyến tính, biết một điểm và hệ số góc
- Sử dụng DESMOS để tìm nghiệm phương trình bậc nhất bằng tính năng bảng
- Sử dụng DESMOS để tìm số nghiệm của phương trình bậc nhất một ẩn
- Sử dụng DESMOS để tìm hệ số góc và tung/hoành độ gốc của phương trình tuyến tính
- Sử dụng DESMOS để thực hiện các tính toán về toạ độ trong bài thi SAT
- Sử dụng DESMOS để tìm phương trình tuyến tính qua toạ độ hai điểm
- Sử dụng DESMOS để tìm điểm thuộc nghiệm bất phương trình bậc nhất hai ẩn
- Sử dụng DESMOS để nhận diện bất phương trình bậc nhất hai ẩn bằng đồ thị
- Sử dụng DESMOS để tìm nghiệm bất phương trình bậc nhất trong bài toán thực tế
- Sử dụng DESMOS để xác định khoảng cách giữa hai điểm trên mặt phẳng Oxy
Nguồn tham khảo
“[Illustration of a percentage on a pie chart of Desmos Graphing Calculator].” Desmos Graphing Calculator, https://www.desmos.com/calculator/ayvmuzm0a6 . Accessed 10 June 2026.
“[Official logo of Desmos Studio PBC].” Desmos Graphing Calculator, www.desmos.com/calculator. Accessed 10 June 2026.
“[Interface of the Desmos Graphing Calculator]..” Desmos Graphing Calculator, www.desmos.com/calculator. Accessed 10 June 2026.
“[Percentage increase from 16000 to 20000 on Desmos Graphing Calculator].” Desmos Graphing Calculator, https://www.desmos.com/calculator/db0jzwbpuv. Accessed 10 June 2026.
“[SAT Math: Percentage Change].” Gemini AI, https://gemini.google.com/share/b86aaa2b2763. Accessed 10 June 2026.

Bình luận - Hỏi đáp